Adhyaya 180

Verse 1

श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल दशाश्वमेधिकं परम् । तीर्थं सर्वगुणोपेतं महापातकनाशनम्

Thánh hiền Mārkaṇḍeya nói: “Bấy giờ, hỡi đại vương, nên đi đến Tīrtha tối thượng mang danh Daśāśvamedhika—đầy đủ mọi công đức—có năng lực diệt trừ các trọng tội.”

Verse 2

यत्र गत्वा महाराज स्नात्वा सम्पूज्य चेश्वरम् । दशानामश्वमेधानां फलं प्राप्नोति मानवः

Muôn tâu đại vương, đến nơi ấy, tắm gội thanh tịnh và thành kính thờ phụng Đấng Tối Thượng đúng pháp, con người sẽ đạt phước quả của mười lễ tế Aśvamedha.

Verse 3

युधिष्ठिर उवाच । अश्वमेधो महायज्ञो बहुसम्भारदक्षिणः । अशक्यः प्राकृतैः कर्तुं कथं तेषां फलं लभेत्

Yudhiṣṭhira thưa: “Aśvamedha là đại tế (mahāyajña), cần vô vàn vật phẩm và dakṣiṇā—lễ cúng dường cho các tư tế; người thường không thể thực hành. Vậy họ làm sao đạt được quả phúc của nó?”

Verse 4

अत्याश्चर्यमिदं तत्त्वं त्वयोक्तं वदता सता । यथा मे जायते श्रद्धा दीर्घायुस्त्वं तथा वद

Bạch hiền thánh chân thật, điều chân lý ngài nói quả thật kỳ diệu. Bạch bậc trường thọ, xin giảng giải sao cho trong con khởi lên śraddhā—niềm tin thanh tịnh.

Verse 5

मार्कण्डेय उवाच । इदमाश्चर्यभूतं हि गौर्या पृष्टस्त्रियम्बकः । तत्तेऽहं सम्प्रवक्ष्यामि पृच्छते निपुणाय वै

Mārkaṇḍeya thưa: “Quả thật điều kỳ diệu này xưa kia đã được Gaurī hỏi với Tryambaka (Śiva). Nay vì ngươi hỏi với sự tinh tường, ta sẽ giảng bày trọn vẹn cho ngươi.”

Verse 6

पुरा वृषस्थो देवेश ह्युमया सह शङ्करः । कदाचित्पर्यटन्पृथिवीं नर्मदातटमाश्रितः

Thuở xưa, Śaṅkara—Đấng Chúa tể chư thiên—ngự trên lưng bò, cùng với Umā, có lần du hành khắp cõi đất và dừng chân nơi bờ sông Narmadā.

Verse 7

दशाश्वमेधिकं तीर्थं दृष्ट्वा देवो महेश्वरः । तीर्थं प्रत्यञ्जलिं बद्ध्वा नमश्चक्रे त्रिलोचनः

Thấy Daśāśvamedhika Tīrtha, Maheśvara—Đấng Tam Nhãn—chắp tay (añjali) hướng về thánh địa ấy và cúi lạy với lòng tôn kính.

Verse 8

कृताञ्जलिपुटं देवं दृष्ट्वा देवीदमब्रवीत्

Thấy vị Thần chắp tay cung kính, Đức Nữ Thần liền cất lời như sau.

Verse 9

देव्युवाच । किमेतद्देवदेवेश चराचरनमस्कृत । प्रह्वनम्राञ्जलिं बद्ध्वा भक्त्या परमया युतः

Nữ Thần nói: “Ôi Đấng Tối Thượng giữa chư thiên, được muôn loài hữu động và vô động đảnh lễ! Cớ sao Ngài cúi mình chắp tay, tràn đầy lòng sùng kính tối thượng như vậy?”

Verse 10

एतदाश्चर्यमतुलं सर्वं कथय मे प्रभो

Bạch Chúa Tể, xin Ngài hãy kể cho con tường tận về điều kỳ diệu vô song này.

Verse 11

ईश्वर उवाच । प्रत्यक्षं पश्य तीर्थस्य फलं मा विस्मिता भव । वियत्स्था मे भुविस्थस्य क्षणं देवि स्थिरा भव

Īśvara nói: “Hãy tự mắt nàng thấy quả báo của thánh địa này; hỡi Devī, chớ kinh ngạc. Dẫu nàng ở giữa hư không còn Ta đứng trên mặt đất, hỡi Devī, hãy vững tâm trong giây lát.”

Verse 12

एवमुक्त्वा तु देवेशो गौरवर्णो द्विजोऽभवत् । क्षुत्क्षामकण्ठो जटिलः शुष्को धमनिसंततः

Nói xong, Đấng Chúa Tể chư thiên hóa thành một vị Bà-la-môn da sáng. Cổ họng khô khốc vì đói; tóc bện thành búi, thân hình khô gầy, gân mạch nổi rõ.

Verse 13

उपविश्य भुवः पृष्ठे सुस्वरं मन्त्रमुच्चरन् । क्रमप्रियो महादेवो माधुर्येण प्रमोदयन्

Ngồi trên mặt đất, Đại Thần Mahādeva—bậc ưa sự đúng phép—trì tụng thần chú bằng giọng ngân nga êm dịu, khiến muôn người hoan hỷ bởi vị ngọt thanh ấy.

Verse 14

श्रुत्वा तां मधुरां वाणीं स्वयं देवेन निर्मिताम् । संभ्रान्ता ब्राह्मणाः सर्वे स्नातुं ये तत्र चागताः

Nghe tiếng nói ngọt lành ấy—do chính Thần linh tạo tác—tất cả các bà-la-môn đến đó để tắm gội đều bàng hoàng, xao động.

Verse 15

नित्यक्रिया च सर्वेषां विस्मृता श्रुतिविभ्रमात् । तं दृष्ट्वा पठमानं तु क्षुत्पिपासाभिपीडितम्

Vì tai nghe như bị mê hoặc, mọi người đều quên mất nghi lễ hằng ngày. Thấy Ngài đang tụng đọc—bị đói khát bức bách—

Verse 16

द्विजोऽन्यमन्त्रयत्कश्चिद्भक्त्या तं भोजनाय वै । प्रसादः क्रियतां ब्रह्मन्भोजनाय गृहे मम

Bấy giờ một vị bà-la-môn (dvija) với lòng sùng kính đã thỉnh Ngài dùng bữa: “Bạch Bà-la-môn, xin hoan hỷ nhận sự tiếp đãi và phần prasāda của con; xin về nhà con để thọ thực.”

Verse 17

अद्य मे सफलं जन्म ह्यद्य मे सफलाः क्रियाः । सर्वान्कामान्प्रदास्यन्ति प्रीता मेऽद्य पितामहाः

“Hôm nay đời sinh của con thật viên mãn; hôm nay mọi hành trì tôn giáo của con được thành tựu. Hôm nay, các bậc tổ tiên của con hoan hỷ và sẽ ban cho con mọi điều sở nguyện.”

Verse 18

त्वयि भुक्ते द्विजश्रेष्ठ प्रसीद त्वं ध्रुवं मम । एवमुक्तो महादेवो द्विजरूपधरस्तदा

“Bạch bậc Bà-la-môn tối thượng! Khi ngài đã thọ thực, ắt hẳn ngài sẽ hoan hỷ ban ân cho con.” Được thưa như vậy, Mahādeva—khi ấy mang hình tướng một Bà-la-môn—

Verse 19

प्रहस्य प्रत्युवाचेदं ब्राह्मणं श्लक्ष्णया गिरा । मया वर्षसहस्रं तु निराहारं तपः कृतम्

Mỉm cười, Ngài đáp vị Bà-la-môn ấy bằng lời dịu dàng: “Ta đã tu khổ hạnh không dùng thức ăn suốt một ngàn năm.”

Verse 20

इदानीं तु गृहे तस्य करिष्ये द्विजसत्तम । दशभिर्वाजिमेधैश्च येनेष्टं पारणं तथा

“Nay, bạch bậc Bà-la-môn tối thượng, Ta sẽ cử hành điều ấy tại nhà ông ta—kèm mười lễ tế Aśvamedha—nhờ đó nghi thức pāraṇa, lễ kết thúc trai giới, được thành tựu đúng pháp.”

Verse 21

इत्युक्तो देवदेवेन ब्राह्मणो विस्मयान्वितः । उत्तमाङ्गं विधुन्वन्वै जगाम स्वगृहं प्रति

Được Thần của chư thần phán dạy như thế, vị Bà-la-môn kinh ngạc vô cùng; lắc đầu rồi trở về nhà mình.

Verse 22

एवं ते बहवो विप्राः प्रत्याख्याते निमन्त्रणे । पुराणार्थमजानन्तो नास्तिका बहवो गताः

Vì thế, khi lời thỉnh mời bị khước từ, nhiều vị vipra—không hiểu ý chỉ của Purāṇa—đã bỏ đi; và trong số họ, nhiều người ngả sang thái độ nāstika, lòng hoài nghi bất tín.

Verse 23

अथ कश्चिद्द्विजो विद्वान्पुराणार्थस्य तत्त्ववित् । देवं निमन्त्रयामास द्विजरूपधरं शिवम्

Bấy giờ có một vị nhị sinh học giả, thấu triệt chân nghĩa của các Purāṇa, đã cung kính thỉnh mời Thần—Śiva, Đấng đang thị hiện trong hình tướng một bà-la-môn.

Verse 24

तथैव सोऽपि देवेन प्रोक्तः स प्राह तं पुनः । मनसा चिन्तयित्वा तु पुराणोक्तं द्विजोत्तमः

Đức Chúa cũng đáp lời ông theo cách ấy; và vị bà-la-môn tối thượng kia, sau khi suy niệm trong tâm về điều Purāṇa đã dạy, lại thưa với Ngài lần nữa.

Verse 25

स्मृतिवेदपुराणेषु यदुक्तं तत्तथा भवेत् । इति निश्चित्य तं विप्रमुवाच प्रहसन्निव

“Điều đã được nói trong Smṛti, Veda và Purāṇa ắt hẳn đúng như vậy.” Quyết định như thế, Ngài nói với vị brāhmaṇa ấy như thể đang mỉm cười.

Verse 26

भोभो विप्र प्रतीक्षस्व यावदागमनं पुनः । इत्युक्त्वा तु द्विजो गत्वा दशाश्वमेधिकं परम्

“Này, hỡi brāhmaṇa, hãy đợi cho đến khi Ta trở lại.” Nói vậy xong, vị nhị sinh đi đến nơi tối thượng, nổi danh bởi công đức của mười lễ Aśvamedha.

Verse 27

स्नानं महालम्भनादि कृतं तेन द्विजन्मना । जपं श्राद्धं तथा दानं कृत्वा धर्मानुसारतः

Vị nhị sinh ấy đã tắm gội thanh tịnh, bắt đầu bằng đại nghi lễ Mahālambhana; và thuận theo dharma, ông cũng thực hành japa, cử hành śrāddha và bố thí.

Verse 28

संकल्प्य कपिलां तत्र पुराणोक्तविधानतः । समायात्त्वरितं तत्र यत्रासौ तिष्ठते द्विजः

Sau khi lập saṅkalpa dâng tặng bò kapilā tại đó theo nghi thức được dạy trong Purāṇa, ông liền vội vã trở lại nơi vị brāhmaṇa ấy đang đứng chờ.

Verse 29

अथागत्य द्विजं प्राह वाजिमेधः कृतो मया । उत्तिष्ठ मे गृहं रम्यं भोजनार्थं हि गम्यताम्

Rồi trở lại, ông nói với vị brāhmaṇa: “Ta đã cử hành Aśvamedha-yajña. Hãy đứng dậy—đến ngôi nhà thanh nhã của ta để thọ thực.”

Verse 30

इत्युक्तः शङ्करस्तेन ब्राह्मणेनातिविस्मितः । उवाच ब्राह्मणं देव इदानीं त्वमितो गतः

Được vị brāhmaṇa ấy nói như vậy, Śaṅkara vô cùng kinh ngạc. Bậc Thần liền hỏi brāhmaṇa: “Nay hãy nói—ông từ đâu đến chốn này?”

Verse 31

द्विजवर्य कथं चेष्टा दश यज्ञा महाधनाः

“Hỡi bậc tối thắng trong hàng brāhmaṇa, việc ấy đã thành tựu thế nào—mười đại tế yajña này vốn đòi hỏi tài vật rất lớn?”

Verse 32

द्विज उवाच । न विचारस्त्वया कार्यः कृता यज्ञा न संशयः । यदि वेदाः प्रमाणं तं भुवि देवा द्विजास्तथा

Vị brāhmaṇa thưa: “Ngài không cần phải phân vân. Các yajña quả thật đã được cử hành—không chút nghi ngờ. Nếu Veda là pramāṇa, thì trên cõi đất này, cả chư thiên lẫn các brāhmaṇa đều là chứng nhân cho chân lý ấy.”

Verse 33

दशाश्वमेधिकं तीर्थं तथा सत्यं द्विजोत्तम । यदि वेदपुराणोक्तं वाक्यं निःसंशयं भवेत्

Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, quả thật đúng vậy: đây là thánh địa ‘Daśāśvamedhika’, ngang với mười lễ tế Aśvamedha, nếu lời dạy trong Veda và Purāṇa được thọ nhận là không chút nghi ngờ.

Verse 34

तदा प्राप्तं मया सर्वं नात्र कार्या विचारणा । एवमुक्तस्तु देवेश आस्तिक्यं तस्य चेतसः

Bấy giờ ta đã đạt được tất cả; nơi đây không cần xét bàn thêm nữa. Được thưa như vậy, Đấng Chúa tể chư thiên liền nhận ra niềm tin kiên cố trong tâm người ấy.

Verse 35

विमृश्य बहुभिः किंचिदुत्तरं न प्रपद्यत । जगाम तद्गृहं रम्यं पठन्ब्रह्म सनातनम्

Suy xét đủ đường, ông vẫn không tìm được lời đáp nào. Rồi ông đi đến ngôi nhà xinh đẹp của vị Bà-la-môn ấy, vừa đi vừa tụng niệm Phạm (Brahman) vĩnh cửu—thần chú thiêng.

Verse 36

सम्प्राप्तं तं द्विजं भक्त्या पाद्यार्घ्येण तमर्चयत् । षड्रसं भोजनं तेन दत्तं पश्चाद्यथाविधि

Khi vị Bà-la-môn ấy đến, ông liền chí thành lễ bái, dâng nước rửa chân (pādya) và arghya để tôn kính. Sau đó, đúng nghi thức, ông khoản đãi bữa ăn đủ sáu vị.

Verse 37

ततो भुक्ते महादेवे सर्वदेवमये शिवे । पुष्पवृष्टिः पपाताशु गगनात्तस्य मूर्धनि । तस्यास्तिक्यं तु संलक्ष्य तुष्टः प्रोवाच शङ्करः

Khi Mahādeva—Śiva, Đấng hàm chứa mọi chư thiên—đã thọ thực xong, lập tức mưa hoa từ hư không rơi xuống trên đỉnh đầu người ấy. Thấy niềm tin bất động của ông, Śaṅkara hoan hỷ liền cất lời.

Verse 38

ईश्वर उवाच । किं तेऽद्य क्रियतां ब्रूहि वरदोऽहं द्विजोत्तम । अदेयमपि दास्यामि एकचित्तस्य ते ध्रुवम्

Đức Chúa phán: “Hỡi bậc tối thượng trong hàng Bà-la-môn, hôm nay con muốn Ta làm gì, hãy nói. Ta là Đấng ban ân; vì tâm con nhất hướng, ngay cả điều thường bị xem là ‘không thể ban’ Ta cũng nhất định ban cho con.”

Verse 39

ब्राह्मण उवाच । यदि प्रीतोऽसि मे देव यदि देयो वरो मम । अस्मिंस्तीर्थे महादेव स्थातव्यं सर्वदैव हि

Vị Bà-la-môn thưa: “Nếu Ngài hài lòng về con, hỡi Đức Chúa, và nếu ân nguyện của con được ban, thì hỡi Mahādeva, xin Ngài ngự mãi tại chính thánh địa (tīrtha) này.”

Verse 40

उपकाराय देवेश एष मे वर उत्तमः । एवमुक्तस्तु देवेन आरुरोह द्विजोत्तमः

“Hỡi Đấng Chúa tể chư thiên, ân nguyện tối thượng này của con là vì lợi ích cho muôn người.” Được Thần linh phán như vậy, bậc tối thượng trong hàng nhị sinh liền bước lên vimāna thiêng.

Verse 41

गन्धर्वाप्सरःसम्बाधं विमानं सार्वकामिकम् । पूज्यमानो गतस्तत्र यत्र लोका निरामयाः

Một vimāna như ý, đông đầy Gandharva và Apsaras, đã đến. Được tôn kính và phụng thờ, ngài đi đến cõi ấy, nơi chúng sinh không còn bệnh tật và khổ não.

Verse 42

मार्कण्डेय उवाच । एतदाश्चर्यमतुलं दृष्ट्वा देवी सुविस्मिता । विस्मयोत्फुल्लनयना पुनः पप्रच्छ शङ्करम्

Mārkaṇḍeya nói: Thấy kỳ diệu vô song ấy, Nữ Thần vô cùng kinh ngạc. Đôi mắt mở rộng vì sửng sốt, nàng lại hỏi Śaṅkara lần nữa.

Verse 43

पार्वत्युवाच । कथमेतद्भवेत्सत्यं यत्रेदमसमञ्जसम् । स्नानं कुर्वन्ति बहवो लोका ह्यत्र महेश्वर

Pārvatī thưa: “Điều ấy sao có thể là thật, khi nghe dường như quá khó hiểu? Ôi Maheśvara, nơi đây có biết bao người tắm gội.”

Verse 44

तेषां तु स्वर्गगमनं यथैष स्वर्गतिं गतः । कथमेतत्समाचक्ष्व विस्मयः परमो मम

“Vậy thì, những người ấy làm sao được lên cõi trời, như người này đã đạt đến cảnh giới thiên giới? Xin hãy giảng cho thiếp—nỗi kinh ngạc của thiếp thật lớn lao.”

Verse 45

एतच्छ्रुत्वा तु देवेशः प्रहसन्प्रत्युवाच ताम् । वेदवाक्ये पुराणार्थे स्मृत्यर्थे द्विजभाषिते

Nghe vậy, Đấng Chúa tể chư thiên mỉm cười đáp nàng—dựa theo lời dạy của thánh ngôn Veda, ý chỉ của các Purāṇa, dụng ý của Smṛti, và lời của các bậc dvija học giả.

Verse 46

विस्मयो हि न कर्तव्यो ह्यनुमानं हि तत्तथा । असंभाव्यं हि लोकानां पुराणे यत्प्रगीयते

“Chớ đắm chìm trong kinh ngạc, vì lý luận cũng thuận theo điều ấy. Những điều được xưng tụng trong Purāṇa thường khiến người đời thấy như không thể.”

Verse 47

यदि पक्षं पुरस्कृत्य लोकाः कुर्वन्ति पार्वति । तस्मान्न सिद्धिरेतेषां भवत्येको न विस्मयः

“Nếu người đời hành động bằng cách nêu cao sự phe phái, hỡi Pārvatī, thì siddhi (thành tựu tâm linh) chẳng sinh nơi họ—điều ấy không có gì đáng ngạc nhiên.”

Verse 48

नास्तिका भिन्नमर्यादा ये निश्चयबहिष्कृताः । तेषां सिद्धिर्न विद्येत आस्तिक्याद्भवते ध्रुवम्

Những kẻ nāstika, phá vỡ khuôn phép hạnh kiểm và bị loại khỏi niềm tin kiên cố—họ không có sự thành tựu nào. Từ āstikya, tức lòng tin nơi dharma, thành công chắc chắn phát sinh.

Verse 49

श्रुत्वाख्यानमिदं देवी ववन्दे तीर्थमुत्तमम् । सर्वपापहरं पुण्यं नर्मदायां व्यवस्थितम्

Nghe xong câu chuyện này, Đức Nữ Thần đã cúi lạy tīrtha tối thượng ấy—thánh thiện, công đức, diệt trừ mọi tội lỗi—an vị nơi sông Narmadā.

Verse 50

मार्कण्डेय उवाच । दशाश्वमेधं राजेन्द्र सर्वतीर्थोत्तमोत्तमम् । तीर्थं सर्वगुणोपेतं महापातकनाशनम्

Mārkaṇḍeya nói: Hỡi đại vương, Daśāśvamedha là bậc tối thượng trong mọi tīrtha—một tīrtha đầy đủ mọi công đức, và diệt trừ những trọng tội.

Verse 51

तत्रागता महाभागा स्नातुकामा सरस्वती । पुण्यानां परमा पुण्या नदीनामुत्तमा नदी

Tại đó, Sarasvatī đầy phước đức ngự đến, mong được tắm gội—thánh thiện tối thượng trong mọi điều thánh thiện, và là dòng sông tối thắng giữa các dòng sông.

Verse 52

नाममात्रेण यस्यास्तु सर्वपापैः प्रमुच्यते । स्नातास्तत्र दिवं यान्ति ये मृतास्तेऽपुनर्भवाः

Chỉ cần xưng danh Ngài thôi cũng được giải thoát khỏi mọi tội lỗi. Ai tắm tại đó sẽ lên cõi trời; và ai mệnh chung tại đó sẽ là apunarbhava—không còn tái sinh nữa.

Verse 53

दशाश्वमेधे सा राजन्नियता ब्रह्मचारिणी । आराधयित्वा देवेशं परं निर्वाणमागतीः

Tại Daśāśvamedha, tâu Đại vương, nàng giữ giới phạm hạnh nghiêm cẩn; chí thành thờ phụng Đấng Chúa tể chư thiên và chứng đắc Niết-bàn tối thượng.

Verse 54

कालुष्यं ब्रह्मसम्भूता संवत्सरसमुद्भवम् । प्रक्षालयितुमायाति दशम्यामाश्विनस्य च

Sinh từ Phạm Thiên, nàng đến vào ngày mồng mười tháng Āśvina để gột rửa mọi uế trược tích tụ suốt cả năm.

Verse 55

उपोष्य रजनीं तां तु सम्पूज्य त्रिपुरान्तकम् । राजन्निष्कल्मषा यान्ति श्वोभूते शाश्वतं पदम्

Nhưng nếu trọn đêm ấy giữ trai giới và đúng pháp phụng thờ Tripurāntaka, tâu Đại vương, họ trở nên thanh tịnh vô cấu; và khi ngày mai vừa rạng, liền đạt đến cõi thường hằng.

Verse 56

युधिष्ठिर उवाच । सरस्वती महापुण्या नदीनामुत्तमा नदी श्रीमार्कण्डेय उवाच । राजन्नाश्वयुजे मासि दशम्यां तद्विशिष्यते । पार्थिवेषु च तीर्थे तु सर्वेष्वेव न संशयः

Yudhiṣṭhira thưa: Sông Sarasvatī vô cùng thánh thiện, là bậc nhất trong các dòng sông. Śrī Mārkaṇḍeya đáp: Tâu Đại vương, việc hành trì nơi thánh địa ấy đặc biệt tôn thắng vào ngày mồng mười tháng Āśvayuja; trong hết thảy thánh địa ở cõi người, quả không nghi ngờ.

Verse 57

दशाश्वमेधिके राजन्नित्यं हि दशमी शुभा । विशेषादाश्विने शुक्ला महापातकनाशिनी

Tại Daśāśvamedha, tâu Đại vương, ngày Daśamī luôn là cát tường; và nhất là Daśamī thuộc nửa tháng sáng của Āśvina, có năng lực diệt trừ những trọng tội.

Verse 58

तस्या स्नात्वार्चयेद्देवानुपवासपरायणः । श्राद्धं कृत्वा विधानेन पश्चात्सम्पूजयेच्छिवम्

Sau khi tắm trong dòng nước thiêng ấy, với tâm chuyên trì trai giới, người ấy nên lễ bái chư thiên. Rồi làm lễ śrāddha đúng pháp, sau đó hãy thành kính phụng thờ Śiva một cách viên mãn.

Verse 59

तत्रस्थां पूजयेद्देवीं स्नातुकामां सरस्वतीम् । नमो नमस्ते देवेशि ब्रह्मदेहसमुद्भवे

Hãy lễ bái Đức Nữ Thần Sarasvatī đang hiện diện nơi ấy, vị mong được tắm gội, và khấn rằng: “Nam mô, nam mô Ngài, ô Nữ Chúa của chư thiên, đấng phát sinh từ thân Brahmā.”

Verse 60

कुरु पापक्षयं देवि संसारान्मां समुद्धर । गन्धधूपैश्च सम्पूज्य ह्यर्चयित्वा पुनःपुनः

“Ôi Nữ Thần, xin diệt trừ tội lỗi của con và cứu con ra khỏi vòng saṃsāra.” Với lễ vật đầy đủ như hương thơm và trầm hương, hãy nhiều lần cúng dường và lễ bái không ngừng.

Verse 61

दश प्रदक्षिणा दत्त्वा सूत्रेण परिवेष्टयेत् । कपिलां तु ततो विप्रे दद्याद्विगतमत्सरः

“Sau khi đi nhiễu (pradakṣiṇā) mười vòng, rồi buộc (nghi lễ) bằng sợi chỉ thiêng. Kế đó, hỡi bậc vipra, không khởi lòng ganh ghét, hãy bố thí một con bò kapilā cho vị brāhmaṇa.”

Verse 62

सर्वलक्षणसम्पन्नां सर्वोपस्करसंयुताम् । दत्त्वा विप्राय कपिलां न शोचति कृताकृते

“Khi đã dâng cho một brāhmaṇa con bò kapilā đầy đủ mọi tướng lành và kèm đủ vật dụng cần thiết, người ấy không còn sầu muộn về điều đã làm hay điều chưa làm.”

Verse 63

पश्चाज्जागरणं कुर्याद्घृतेनाज्वाल्य दीपकम् । पुराणपठनेनैव नृत्यगीतविवादनैः

Sau đó, hãy thức canh đêm, thắp đèn bằng bơ ghee; và trải qua canh thức bằng việc tụng đọc Purāṇa, cùng múa dâng hiến, ca hát và tấu nhạc khí sùng kính.

Verse 64

वेदोक्तैश्चैव पूजयेच्छशिशेखरम् । प्रभाते विमले पश्चात्स्नात्वा वै नर्मदाजले

Và theo nghi lễ được Veda truyền dạy, hãy thờ phụng Śaśiśekhara (Śiva, Đấng đội trăng). Rồi vào buổi sớm tinh khiết, sau khi tắm trong dòng nước Narmadā…

Verse 65

ब्राह्मणान् भोजयेद्भक्त्या शिवभक्तांश्च योगिनः । एवं कृते ततो राजन् सम्यक्तीर्थफलं लभेत्

Với lòng sùng kính, hãy thết đãi các brāhmaṇa và cả các yogin là tín đồ của Śiva. Làm được như vậy, hỡi Đại vương, sẽ thật sự đạt trọn quả phúc của cuộc hành hương.

Verse 66

तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेच्छङ्करं नरः । दशाश्वमेधावभृथं लभते पुण्यमुत्तमम्

Tại thánh địa ấy, người nào tắm gội rồi thờ phụng Śaṅkara sẽ được công đức tối thượng, ngang với lễ tắm kết thúc (avabhṛtha) của mười cuộc tế Aśvamedha.

Verse 67

पूतात्मा तेन पुण्येन रुद्रलोकं स गच्छति । आरूढः परमं यानं कामगं च सुशोभनम्

Được thanh tịnh nhờ công đức ấy, người ấy đi đến Rudraloka; cưỡi trên cỗ thiên xa tối thắng, rực rỡ trang nghiêm, chuyển động theo ý nguyện.

Verse 68

तत्र दिव्याप्सरोभिस्तु वीज्यमानोऽथ चामरैः । क्रीडते सुचिरं कालं जयशब्दादिमङ्गलैः

Tại đó, được các tiên nữ Apsara cõi trời phe phẩy bằng quạt đuôi yak (chamara), Ngài vui chơi rất lâu giữa những điềm lành, mở đầu bằng tiếng hô “Chiến thắng! (Jaya)”.

Verse 69

ततोऽवतीर्णः कालेन इह राजा भवेद्ध्रुवम् । हस्त्यश्वरथसम्पन्नो महाभोगी परंतपः

Rồi đến kỳ hạn, khi lại giáng sinh nơi đây, người ấy chắc chắn trở thành bậc quân vương—đầy đủ voi, ngựa và chiến xa; hưởng phú quý lớn lao, là kẻ chế ngự quân thù.

Verse 70

दशाश्वमेधे यद्दानं दीयते शिवयोगिनाम् । दशाश्वमेधसदृशं भवेत्तन्नात्र संशयः

Bất cứ lễ vật bố thí nào dâng lên các vị du-già của Śiva tại thánh địa Daśāśvamedha, công đức ấy ngang bằng quả báo của tế lễ Aśvamedha—không hề nghi ngờ.

Verse 71

सर्वेषामेव यज्ञानामश्वमेधो विशिष्यते । दुर्लभः स्वल्पवित्तानां भूरिशः पापकर्मणाम्

Trong mọi tế lễ, Aśvamedha là tối thượng. Nhưng với người ít của cải thì khó đạt, và với kẻ mang gánh nghiệp ác, việc cử hành trọn vẹn bị ngăn trở rất nhiều.

Verse 72

तत्र तीर्थे तु राजेन्द्र दुर्लभोऽपि सुरासुरैः । प्राप्यते स्नानदानेन इत्येवं शङ्करोऽब्रवीत्

“Hỡi bậc vương giả, tại thánh địa ấy, ngay cả điều khó đạt đối với chư thiên và a-tu-la cũng được thành tựu nhờ tắm gội và bố thí”—Śaṅkara đã nói như vậy.

Verse 73

अकामो वा सकामो वा मृतस्तत्र नरेश्वर । देवत्वं प्राप्नुयात्सोऽपि नात्र कार्या विचारणा

Hỡi bậc chúa của loài người, dù không dục vọng hay đầy dục vọng—ai chết tại nơi ấy cũng đạt địa vị thần linh; về điều này không cần bàn luận thêm.

Verse 74

अग्निप्रवेशं यः कुर्यात्तत्र तीर्थे नरोत्तम । अग्निलोके वसेत्तावद्यावदाभूतसम्प्लवम्

Hỡi bậc tối thượng trong loài người, ai bước vào lửa tại thánh địa ấy sẽ cư ngụ nơi thế giới của Agni cho đến khi đại pralaya—sự tan rã vũ trụ của muôn loài—xảy đến.

Verse 75

जलप्रवेशं यः कुर्यात्तत्र तीर्थे नराधिप । ध्यायमानो महादेवं वारुणं लोकमाप्नुयात्

Hỡi bậc quân vương, ai bước vào dòng nước tại thánh địa ấy, một lòng thiền niệm Mahādeva, sẽ đạt đến thế giới của Varuṇa.

Verse 76

दशाश्वमेधे यः कश्चिच्छूरवृत्त्या तनुं त्यजेत् । अक्षया नु गतिस्तस्य इत्येवं श्रुतिनोदना

Ai tại Daśāśvamedha xả bỏ thân này với chí khí của bậc anh hùng—đích đến của người ấy quả thật bất hoại; đó chính là lời thúc giục của Śruti.

Verse 77

न तां गतिं यान्ति भृगुप्रपातिनो न दण्डिनो नैव च सांख्ययोगिनः । ध्वजाकुले दुन्दुभिशङ्खनादिते क्षणेन यां यान्ति महाहवे मृताः

Đích đến ấy không phải kẻ rơi nơi vực Bhṛgu đạt được, cũng không phải các ẩn sĩ cầm trượng, ngay cả các yogin Sāṅkhya cũng chẳng tới; nhưng những người tử trận trong đại chiến, giữa cờ xí phấp phới và tiếng trống, tiếng tù và vang dậy, liền đạt được trong khoảnh khắc.

Verse 78

यत्र तत्र हतः शूरः शत्रुभिः परिवेष्टितः । अक्षयांल्लभते लोकान्यदि क्लीबं न भाषते

Một dũng sĩ, dù ngã xuống ở bất cứ nơi đâu khi bị quân thù vây bủa, vẫn đạt các cõi bất hoại—miễn là không thốt lời hèn nhát.

Verse 79

दशाश्वमेधे संन्यासं यः करोति विधानतः । अनिवर्तिका गतिस्तस्य रुद्रलोकात्कदाचन

Ai thọ nhận hạnh xuất gia (saṃnyāsa) tại Daśāśvamedha đúng theo pháp nghi, thì đường đi không thể quay lại; người ấy chẳng bao giờ trở về từ cõi Rudra.

Verse 80

दशाश्वमेधे यत्पुण्यं संक्षेपेण युधिष्ठिर । कथितं परया भक्त्या सर्वपापप्रणाशनम्

Hỡi Yudhiṣṭhira, công đức của mười lễ Aśvamedha đã được nói ở đây một cách vắn tắt, với lòng sùng kính tối thượng; và nó diệt trừ mọi tội lỗi.

Verse 180

अध्याय

Adhyāya — “Chương”.