Adhyaya 160
Mārkaṇḍeya thuyết giảng với một hậu duệ của Pāṇḍu và chỉ dẫn đến Mokṣatīrtha “vô song”, nơi chư thiên, gandharva và các bậc ẩn tu thường lui tới. Kinh văn nói nhiều người không nhận ra thánh địa này vì mê lầm do māyā của Viṣṇu, còn các ṛṣi đã thành tựu thì từng chứng đắc giải thoát tại đây. Tiếp đó là danh mục các hiền thánh như Pulastya, Pulaha, Kratu, Prācetasa, Vasiṣṭha, Dakṣa, Nārada… rồi khẳng định có “bảy nghìn” đại nhân cùng con cháu đạt mokṣa tại đây, xác lập bản tính của tīrtha này là “ban giải thoát”. Chương cũng định vị một saṅgama: giữa dòng nước, con sông tên Tamahā đổ xuống, và nơi hợp lưu ấy được tán dương là diệt trừ mọi tội lỗi. Việc trì tụng Gāyatrī đúng pháp tại đây được xem ngang với công đức học rộng Veda (Ṛg/Yajus/Sāman); mọi bố thí, cúng tế, và tụng niệm thực hiện tại đây trở nên bất hoại, là phương tiện thù thắng hướng đến giải thoát. Cuối cùng, kinh nói các bậc “hai lần sinh” đã xuất gia nếu mệnh chung tại tīrtha này sẽ đạt cảnh giới không còn trở lại (anivartikā gati) nhờ uy lực thánh địa; nghi thức được nói vắn tắt, còn sự triển khai rộng được dạy trong Purāṇa.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेत्पाण्डुपुत्र मोक्षतीर्थमनुत्तमम् । सेवितं देवगन्धर्वैर्मुनिभिश्च तपोधनैः
Śrī Mārkaṇḍeya nói: “Rồi sau đó, hỡi con của Pāṇḍu, hãy đi đến Mokṣatīrtha vô thượng, nơi được chư thiên, Gandharva và các bậc hiền thánh giàu công khổ hạnh thường lui tới tôn kính.”
Verse 2
बहवस्तन्न जानन्ति विष्णुमायाविमोहिताः । यत्र सिद्धा महाभागा ऋषयः सतपोधनाः
Nhiều người không biết đến nơi ấy vì bị māyā của Viṣṇu làm mê lầm; chính tại đó, các bậc ṛṣi đã thành tựu (siddha), phước đức lớn lao và thật sự giàu công khổ hạnh, đã chứng đắc viên mãn.
Verse 3
पुलस्त्यः पुलहो विद्वान्क्रतुश्चैव महामतिः । प्राचेतसो वसिष्ठश्च दक्षो नारद एव च
Pulastya, Pulaha bậc học giả và Kratu đại trí; Prācetasa, Vasiṣṭha, Dakṣa cùng Nārada—tất thảy đều gắn với sự linh thiêng của thánh địa (tīrtha) ấy.
Verse 4
एते चान्ये महाभागाः सप्तसाहस्रसंज्ञिताः । मोक्षं गताः सह सुतैस्तत्तीर्थं तेन मोक्षदम्
Những vị ấy và các bậc đại phúc khác, được gọi là “Bảy Ngàn”, đã đạt giải thoát cùng các con; vì thế thánh địa (tīrtha) ấy nổi danh là nơi ban mokṣa.
Verse 5
तत्र प्रवाहमध्ये तु पतिता तमहा नदी । तत्र तत्सङ्गमं तीर्थं सर्वपापक्षयंकरम्
Tại đó, giữa dòng chảy chính, sông Tamahā đổ vào; nơi hợp lưu ấy có một tīrtha khiến mọi tội lỗi đều tiêu trừ.
Verse 6
ऋग्यजुःसामसंज्ञानामभ्यस्तानां तु यत्फलम् । सम्यग्जप्त्वा तु विधिना गायत्रीं तत्र तल्लभेत्
Phước quả do tinh thông Ṛg, Yajus và Sāman (ba Veda) đạt được—cũng chính phước ấy, tại nơi kia, người ta nhận được khi trì tụng Gāyatrī đúng pháp đúng nghi.
Verse 7
तत्र दत्तं हुतं जप्तं तीर्थसेवार्जितं फलम् । सर्वमक्षयतां याति मोक्षसाधनमुत्तमम्
Bố thí tại đó, cúng dường vào lửa thiêng, trì tụng thần chú, và phước do phụng sự tīrtha—tất cả đều trở nên bất hoại, là phương tiện tối thượng hướng đến mokṣa.
Verse 8
तत्र तीर्थे मृतानां तु संन्यासेन द्विजन्मनाम् । अनिवर्तिका गतिस्तेषां मोक्षतीर्थप्रभावतः
Tại thánh địa ấy, những bậc lưỡng sinh (dvija) viên tịch trong hạnh saṃnyāsa thì con đường của họ là bất hồi—nhờ uy lực của Mokṣatīrtha, thánh độ giải thoát.
Verse 9
एष ते विधिरुद्दिष्टः संक्षेपेण मयानघ । व्युष्टिस्तीर्थस्य महती पुराणे याभिधीयते
Hỡi bậc vô cấu, ta đã nói với ngươi nghi thức này một cách vắn tắt; còn sự trình bày rộng lớn và đầy đủ về tīrtha này thì được thuật trong Purāṇa.
Verse 160
। अध्याय
Chương. (dấu chỉ chuyển chương)