Adhyaya 141
Mārkaṇḍeya thuật lại tích khởi nguyên của thánh địa (tīrtha) Tāpeśvara. Một người thợ săn (vyādha) thấy một con nai cái vì sợ hãi đã lao mình xuống nước rồi từ đó vút lên trời. Cảnh tượng ấy khiến ông kinh ngạc, sinh tâm ly tham, buông cung tên và chuyên tu khổ hạnh (tapas) lâu dài, được nói là suốt một nghìn năm của chư thiên. Đại Tự Tại Maheśvara (Śiva) hoan hỷ hiện thân và ban ân. Thợ săn cầu được ở gần Śiva; Ngài chấp thuận rồi ẩn mất. Người ấy bèn an vị (sthapayitvā) Maheśvara, phụng thờ đúng pháp (pūjā-vidhāna) và được sinh lên cõi trời. Từ đó, tīrtha này vang danh ba cõi với tên “Tāpeśvara”, gắn với sức nóng sám hối/khổ hạnh của thợ săn (vyādha-anuttāpa). Ai tắm tại đây và lễ bái Śaṅkara sẽ đạt Śiva-loka; ai tắm nước sông Narmadā ở Tāpeśvara sẽ thoát ba nỗi khổ (tāpa-traya). Kinh còn khuyên các nghi thức tắm đặc biệt vào ngày Aṣṭamī, Caturdaśī và Tṛtīyā để tiêu trừ mọi tội lỗi.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल तापेश्वरमनुत्तमम् । यत्र सा हरिणी सिद्धा व्याधभीता नरेश्वर
Śrī Mārkaṇḍeya nói: Rồi sau đó, hỡi bậc hộ trì cõi đất, nên đến Tāpeśvara vô song—nơi con nai cái kia, vì sợ thợ săn, đã chứng đắc thành tựu, tâu Đại vương.
Verse 2
जले प्रक्षिप्य गात्राणि ह्यन्तरिक्षं गता तु सा । व्याधो विस्मितचित्तस्तु तां मृगीमवलोक्य च
Nàng ném thân thể mình vào nước, rồi quả thật bay lên hư không. Người thợ săn, lòng tràn đầy kinh ngạc, chỉ biết nhìn chăm chăm con nai cái ấy.
Verse 3
विमुच्य सशरं चापं प्रारेभे तप उत्तमम् । दिव्यं वर्षसहस्रं तु व्याधेनाचरितं तपः
Buông bỏ cây cung cùng các mũi tên, ông bắt đầu khổ hạnh tối thượng. Suốt một ngàn năm thiêng liêng, người thợ săn ấy thực hành hạnh tu đó.
Verse 4
अतीते तु ततः काले परितुष्टो महेश्वरः । वरं ब्रूहि महाव्याध यत्ते मनसि रोचते
Khi thời gian ấy đã qua, Maheśvara hoan hỷ phán: “Hỡi đại thợ săn, hãy nói điều ban phước mà lòng ngươi ưa thích.”
Verse 5
व्याध उवाच । यदि तुष्टोऽसि देवेश यदि देयो वरो मम । तव पार्श्वे महादेव वासो मे प्रतिदीयताम्
Người thợ săn thưa: “Nếu Ngài hoan hỷ, hỡi Chúa tể chư thiên—nếu ban ân phúc cho con—thì, ô Mahādeva, xin cho con được cư ngụ bên cạnh Ngài.”
Verse 6
ईश्वर उवाच । एवं भवतु ते व्याध यस्त्वया काङ्क्षितो वरः । दैवदेवो महादेव इत्युक्त्वान्तरधीयत । गते चादर्शनं देवे स्थापयित्वा महेश्वरम्
Đấng Tối Thượng phán: “Hỡi thợ săn, điều phúc ngươi mong cầu sẽ được như vậy.” Nói rằng: “Mahādeva là Thần của các thần,” Ngài liền ẩn mất. Khi Thần đã khuất dạng, người thợ săn lập sự thờ phụng và an vị Maheśvara tại đó.
Verse 7
पूजयित्वा विधानेन गतो व्याधस्ततो दिवम् । तदाप्रभृति तत्तीर्थं त्रिषु लोकेषु विश्रुतम्
Sau khi phụng thờ đúng theo nghi quỹ, người thợ săn liền lên cõi trời. Từ đó về sau, thánh địa tīrtha ấy vang danh khắp ba cõi.
Verse 8
व्याधानुतापसंजातं तापेश्वरमिति श्रुतम् । तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा सम्पूजयति शङ्करम्
Sinh khởi từ nỗi ăn năn của người thợ săn, nơi này được truyền tụng với danh xưng “Tāpeśvara”. Và tại thánh địa (tīrtha) ấy, ai tắm gội rồi cung kính phụng thờ Śaṅkara đúng pháp—
Verse 9
शिवलोकमवाप्नोति मामुवाच महेश्वरः । ये स्नाता नर्मदातोये तीर्थे तापेश्वरे नराः
“Người ấy đạt đến cõi của Śiva,” Maheśvara đã phán với ta như vậy. Những ai đã tắm trong dòng nước Narmadā tại tīrtha Tāpeśvara—
Verse 10
तापत्रयविमुक्तास्ते नात्र कार्या विचारणा । अष्टम्यां च चतुर्दश्यां तृतीयायां विशेषतः
Họ được giải thoát khỏi ba nỗi khổ (tam nhiệt não)—điều này không cần nghi ngờ. Đặc biệt vào ngày mồng tám, ngày mười bốn và ngày mồng ba (tithi).
Verse 11
स्नानं समाचरेन्नित्यं सर्वपातकशान्तये
Nên thực hành tắm gội thanh tịnh mỗi ngày, để làm lắng dịu mọi tội lỗi.
Verse 141
। अध्याय
Tại đây kết thúc adhyāya (chương) này.