Adhyaya 109
Chương này do hiền triết Mārkaṇḍeya thuyết giảng, đặt lời chỉ dạy hành hương trong một truyện tích khởi nguyên mang sắc thái chiến trận và thần học. Ngài hướng người nghe đến Cakratīrtha tại Senāpura, được tôn xưng là nơi tẩy trừ tội lỗi vô song, có năng lực thanh lọc mọi lỗi lầm. Bối cảnh là lễ quán đảnh phong Mahāsena làm thống soái (senāpatyābhiṣeka), có chư thiên do Indra dẫn đầu tham dự để diệt dānavas và đem thắng lợi cho thiên binh. Dānava tên Ruru đến quấy nhiễu, khiến bùng nổ đại chiến với các loại binh khí và trận thế theo lối Purāṇa. Bước ngoặt xảy ra khi Viṣṇu phóng Sudarśana-cakra, chém đứt đầu Ruru, phá tan chướng ngại đối với nghi lễ; bánh xe thần tiếp tục xẻ đôi dānava rồi rơi vào dòng nước tinh khiết, từ đó lập danh và xác chứng công năng linh thiêng của tīrtha. Nửa sau nêu công đức: tắm tại đây và thờ phụng Acyuta đem quả báo như thực hiện Puṇḍarīka-yajña; tắm và kính trọng các brāhmaṇa trì giới thì phước tăng “muôn triệu lần”. Ai xả thân tại đây với lòng sùng kính sẽ đến Viṣṇuloka, hưởng phúc lành, rồi về sau tái sinh trong dòng tộc cao quý. Chương kết luận rằng tīrtha này cát tường, diệt khổ, trừ tội, và báo hiệu còn tiếp tục những lời dạy kế tiếp.
Shlokas
Verse 1
श्रीमार्कण्डेय उवाच । ततो गच्छेन्महीपाल चक्रतीर्थमनुत्तमम् । सेनापुरमितिख्यातं सर्वपापक्षयंकरम्
Śrī Mārkaṇḍeya nói: Bấy giờ, hỡi bậc hộ trì cõi đất, hãy đến Cakra-tīrtha vô song—nổi danh là Senāpura—nơi tiêu trừ mọi tội lỗi.
Verse 2
सैनापत्याभिषेकाय देवदेवेन चक्रिणा । आनीतश्च महासेनो देवैः सेन्द्रपुरोगमैः
Để cử hành lễ quán đảnh tôn phong chức Tổng tướng thiên giới, Mahāsena được Đấng Thần của chư thần, bậc cầm Luân (cakra), đưa đến cùng chư thiên do Indra dẫn đầu.
Verse 3
दानवानां वधार्थाय जयाय च दिवौकसाम् । भूमिदानेन विप्रेन्द्रांस्तर्पयित्वा यथाविधि
Vì mục đích diệt trừ loài Dānava và đem lại chiến thắng cho chư thiên, người ta đã theo đúng nghi pháp mà làm thỏa lòng các bậc brāhmaṇa tối thượng bằng lễ bố thí đất đai.
Verse 4
शङ्खभेरीनिनादैश्च पटहानां च निस्वनैः । वीणावेणुमृदङ्गैश्च झल्लरीस्वरमङ्गलैः
Với tiếng vang của tù và và trống kettledrum, với âm dội của chiến cổ, cùng những khúc nhạc cát tường từ vīṇā, sáo, mṛdaṅga và tiếng chập chõa ngân vang—
Verse 5
ततः कृत्वा स्वनं घोरं दानवो बलदर्पितः । रुरुर्नाम विघातार्थमभिषेकस्य चागतः
Sau đó, gầm lên một tiếng kinh hoàng, một tên Danava tên là Ruru—kẻ kiêu ngạo về sức mạnh của mình—đã đến với ý định ngăn cản lễ quán đảnh.
Verse 6
हस्त्यश्वरथपत्त्योघैः पूरयन्वै दिशो दश । तत्र तेन महद्युद्धं प्रवृत्तं किल भारत
Lấp đầy mười phương bằng vô số voi, ngựa, xe rước và bộ binh, một trận chiến lớn thực sự đã bắt đầu ở đó vì hắn, hỡi Bharata.
Verse 7
शक्त्यृष्टिपाशमुशलैः खड्गैस्तोमरटङ्कनैः । भल्लैः कर्णिकनाराचैः कबन्धपटसंकुलैः
Với giáo, mác, dây thòng lọng, chùy, kiếm, rìu chiến; với những mũi tên sắc nhọn—chiến trường ngập tràn những thân xác không đầu và tứ chi bị cắt rời.
Verse 8
ततस्तु तां शत्रुबलस्य सेनां क्षणेन चापन्च्युतबाणघातैः । विध्वस्तहस्त्यश्वरथान्महात्मा जग्राह चक्रं रिपुसङ्घनाशनः
Rồi trong chốc lát, bằng những mũi tên không bao giờ trượt phóng ra từ cây cung, ngài đã đập tan quân thù—voi, ngựa và xe chiến bị tiêu diệt; và bậc Đại Hùng đó, kẻ hủy diệt đám đông kẻ thù, đã cầm lấy chiếc đĩa thần.
Verse 9
ज्वलच्च चक्रं निशितं भयंकरं सुरासुराणां च सुदर्शनं रणे । चकर्त दैत्यस्य शिरस्तदानीं करात्प्रमुक्तं मधुघातिनश्च तत्
Chiếc đĩa Sudarśana rực cháy, sắc bén và đáng sợ đó—nỗi khiếp sợ của cả thần linh và quỷ dữ trong chiến trận—được phóng ra từ tay của Đấng Madhusūdana, đã chém rơi đầu tên Daitya ngay khoảnh khắc ấy.
Verse 10
तं दृष्ट्वा सहसा विघ्नमभिषेके षडाननः । त्यक्त्वा तु तत्र संस्थानं चचार विपुलं तपः
Thấy chướng ngại bất ngờ trong lễ quán đảnh, Đấng Sáu Mặt (Ṣaḍānana) liền rời nơi ấy và thực hành khổ hạnh rộng lớn.
Verse 11
मुक्तं चक्रं विनाशाय हरिणा लोकधारिणा । द्विदलं दानवं कृत्वा पपात विमले जले
Đĩa thần (cakra) do Hari—Đấng nâng đỡ các cõi—phóng ra để diệt trừ, đã chẻ Dānava làm đôi; rồi hắn rơi vào dòng nước trong sạch.
Verse 12
तदा प्रभृति तत्तीर्थं चक्रतीर्थमिति श्रुतम् । सर्वपापविनाशाय निर्मितं विश्वमूर्तिना
Từ đó về sau, bến thánh ấy được nghe biết với danh xưng Cakratīrtha; do Đấng mang hình tướng vũ trụ thiết lập để diệt trừ mọi tội lỗi.
Verse 13
चक्रतीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्देवमच्युतम् । पुण्डरीकस्य यज्ञस्य फलमाप्नोति मानवः
Ai tắm gội tại Cakratīrtha và thờ phụng Đức Acyuta—Đấng không hề suy chuyển—người ấy đạt công đức như quả báo của tế lễ Puṇḍarīka.
Verse 14
तत्र तीर्थे तु यः स्नात्वा पूजयेद्ब्राह्मणाञ्छुभान् । शान्तदान्तजितक्रोधान्स लभेत्कोटिजं फलम्
Và ai tắm tại tīrtha ấy rồi kính cúng các brāhmaṇa cát tường—an hòa, tự chế, và thắng được sân hận—người ấy nhận công đức tăng lên đến một koṭi lần.
Verse 15
तत्र तीर्थे तु यो भक्त्या त्यजते देहमात्मनः । विष्णुलोकं मृतो याति जयशब्दादिमङ्गलैः
Ai với lòng sùng kính mà xả bỏ thân này tại thánh địa ấy, khi mạng chung sẽ đến cõi Viṣṇu, được nghênh đón bằng tiếng hô chiến thắng và những lời chúc tụng cát tường.
Verse 16
क्रीडयित्वा यथाकामं देवगन्धर्वपूजितः । इहागत्य च भूयोऽपि जायते विपुले कुले
Sau khi vui hưởng tùy ý, được chư thiên và các Gandharva tôn kính, người ấy lại trở về cõi này và tái sinh trong một gia tộc phú quý, hưng thịnh.
Verse 17
एतत्पुण्यं पापहरं धन्यं दुःखप्रणाशनम् । कथितं ते महाभाग भूयश्चान्यच्छृणुष्व मे
Lời kể thánh thiện này—ban công đức, diệt tội, đem phúc lành và xua tan sầu khổ—ta đã nói cho ngươi, hỡi bậc hữu phúc. Nay hãy nghe thêm điều khác từ ta.
Verse 109
। अध्याय
Adhyāya — dấu kết chương/tiết (cột mốc kết đoạn).