Shukla Yajur Veda — Adhyaya 9, Mantra 25

Rishi: Yājñavalkya (Vājasaneyin attribution, general)

Devata: Vāja/Prosperity with royal (Soma/Agni) bandhu; implicitly Prajāpati as the rite’s totality

Chandas: Triṣṭubh (approx.; mantra is triṣṭubh-like in cadence)

Samhita Patha (Devanagari)

वाज॑स्य॒ नु प्र॑स॒व आ ब॑भूवे॒मा च॒ विश्वा॒ भुव॑नानि स॒र्वत॑: । सने॑मि॒ राजा॒ परि॑ याति वि॒द्वान् प्र॒जां पुष्टिं॑ व॒र्धय॑मानो अ॒स्मे स्वाहा॑

Transliteration

vā́jasya nu prasavá ā́ babhūvemā́ ca víśvā bhúvanāni sarvátas | sanémi rājā́ pári yāti vidvā́n prajā́ṃ púṣṭiṃ vardháyamāno asmē svā́hā

Translation

Giờ đây, sự thúc đẩy của phần thưởng (vāja) đã thành tựu; và mọi thế giới ở khắp bốn phía đều được sắp đặt trọn vẹn. Vị Vua toàn tri, mang bánh xe cổ xưa, đi vòng quanh; làm tăng cho chúng ta con cháu và sự nuôi dưỡng—Svāhā!

Padapatha (Word Analysis)

वाजस्य । नु । प्रसवः । आ । बभूव । इमा । च । विश्वा । भुवनानि । सर्वतः । सनेमिः । राजा । परि । याति । विद्वान् । प्रजाम् । पुष्टिम् । वर्धयमानः । अस्मे । स्वाहा ।

Word by Word

• वाजस्य: of strength / of prize (vāja)
• वाजस्य: सम्बन्ध (षष्ठी) / Adhikaraṇa (genitival relation)
• Type: Noun
• Root: वाज

• नु: now; indeed
• नु: —
• Type: Indeclinable
• Root: नु

• प्रसवः: impulse; instigation; setting-in-motion
• प्रसवः: Kartā
• Type: Noun
• Root: प्रसव

• आ: towards; forth (prefix/intensifier)
• आ: —
• Type: Indeclinable
• Root: आ

• बभूव: has become; has arisen
• बभूव: —
• Type: Verb
• Root: भू

• इमा: these
• इमा: Kartā (of implied verb ‘are/stand’) / viśeṣya
• Type: Pronoun
• Root: इदम्

• च: and
• च: —
• Type: Indeclinable
• Root: च

• विश्वा: all
• विश्वा: Viśeṣaṇa
• Type: Adjective
• Root: विश्व

• भुवनानि: worlds; beings; realms
• भुवनानि: Kartā (with इमा) / viśeṣya
• Type: Noun
• Root: भुवन

• सर्वतः: from all sides; everywhere
• सर्वतः: Adhikaraṇa (spatial)
• Type: Indeclinable
• Root: सर्वतः

• सनेमि: the one with an even rim (well-wheeled chariot); steady-coursing
• सनेमि: Kartā
• Type: Noun
• Root: सनेमि

• राजा: king
• राजा: Kartā (apposition to सनेमि)
• Type: Noun
• Root: राजन्

• परि: around; all about (prefix)
• परि: —
• Type: Indeclinable
• Root: परि

• याति: goes; moves
• याति: —
• Type: Verb
• Root: या

• विद्वान्: knowing; wise
• विद्वान्: Kartā (as qualifier of राजा)
• Type: Adjective
• Root: विद्वस् (√विद्)

• प्रजाम्: offspring; people
• प्रजाम्: Karma
• Type: Noun
• Root: प्रजा

• पुष्टिम्: nourishment; prosperity
• पुष्टिम्: Karma (co-object)
• Type: Noun
• Root: पुष्टि

• वर्धयमानः: increasing; causing to grow
• वर्धयमानः: Kartā (participle qualifying राजा)
• Type: Verb
• Root: √वृध्

• अस्मे: for us
• अस्मे: Sampradāna
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद्

• स्वाहा: svāhā (oblation-call)
• स्वाहा: —
• Type: Indeclinable
• Root: स्वाहा

Entities Mentioned

• Vāja (Prize/Strength/Prosperity)
• Rājan (All-knowing King; Soma/Agni-bandhu)
• Prajāpati