Mantra 28
Rishi: Yājñavalkya (Vājasaneyin tradition, general attribution for VS mantras)
Devata: Vāyu / Ap (cosmic motion and waters), with the foetus as the immediate ritual referent
Chandas: Mixed prose-like triṣṭubh cadence (not a strict metrical ṛc; Yajus-formula with rhythmic members)
Samhita Patha (Devanagari)
एज॑तु॒ दश॑मास्यो॒ गर्भो॑ ज॒रायु॑णा स॒ह । यथा॒ऽयं वा॒युरेज॑ति॒ यथा॑ समु॒द्र एज॑ति । ए॒वा॒यं दश॑मास्यो॒ अस्र॑ज्ज॒रायु॑णा स॒ह
Transliteration
éjatu daśamāsyo gárbho jarāyuṇā sahá | yáthā ’yáṃ vāyúr éjati yáthā samudrá éjati | evāyáṃ daśamāsyo ásraj jarāyuṇā sahá
Translation
Xin cho thai nhi đủ mười tháng cựa mình cùng với nhau thai (hậu sản). Như gió này chuyển động, như đại dương này chuyển động; cũng vậy, xin cho thai nhi đủ mười tháng này được sinh ra cùng với nhau thai và huyết.
Padapatha (Word Analysis)
एजतु । दश-मास्यः । गर्भः । जरायुणा । सह । यथा । अयम् । वायुः । एजति । यथा । समुद्रः । एजति । एव । अयम् । दश-मास्यः । अस्रक् । जरायुणा । सह ।
Word by Word
एजतुlet (it/he) move, tremble
एजतु:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Root√एज् (कम्पने)
दशमास्यःten-month (gestation)
दशमास्यः:
कर्तृ (गर्भस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदश-मास्य (प्रातिपदिकम्)
गर्भःthe embryo, fetus
गर्भः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगर्भ (प्रातिपदिकम्)
जरायुणाwith the afterbirth/placental membrane
जरायुणा:
सह-सम्बद्धं करण/सहकारिन्
TypeNoun
Rootजरायु (प्रातिपदिकम्)
सहtogether with
सह:
सह-सम्बन्ध (सहयोग)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्ययम्)
यथाas, just as
यथा:
(उपमान/प्रकार-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्ययम्)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
वायुःwind
वायुः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिकम्)
एजतिmoves, trembles
एजति:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Root√एज् (कम्पने)
यथाas
यथा:
(उपमान/प्रकार-निर्देश)
TypeIndeclinable
Rootयथा (अव्ययम्)
समुद्रःocean, sea
समुद्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसमुद्र (प्रातिपदिकम्)
एजतिmoves, heaves
एजति:
(विधेयक्रिया)
TypeVerb
Root√एज् (कम्पने)
एवthus, just so
एव:
(निश्चय/उपसंहार)
TypeIndeclinable
Rootएव (अव्ययम्)
अयम्this
अयम्:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिकम्)
दशमास्यःten-month (gestation)
दशमास्यः:
कर्तृ (गर्भस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootदश-मास्य (प्रातिपदिकम्)
अस्रक्blood
अस्रक्:
कर्तृ (समुच्चितः)
TypeNoun
Rootअसृज्/अस्रज् (प्रातिपदिकम्; ‘रक्त’)
जरायुणाwith the afterbirth/placental membrane
जरायुणा:
सह-सम्बद्धं करण/सहकारिन्
TypeNoun
Rootजरायु (प्रातिपदिकम्)
सहtogether with
सह:
सह-सम्बन्ध (सहयोग)
TypeIndeclinable
Rootसह (अव्ययम्)
Entities Mentioned
V
VāyuĀ
Āpas (Waters) / SamudraRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes