Shukla Yajur Veda — Adhyaya 7, Mantra 1
Rishi: Soma-pavamāna tradition (attributed in ancillary lists to Pavamāna seers; not securely fixed for this isolated formula)
Devata: Soma (as Pavamāna) / Vācaspati as functional address
Chandas: Mixed/ritual prose-like yajus (not a fixed ṛk-meter)
Samhita Patha (Devanagari)
वा॒चस्पत॑ये पवस्व॒ वृष्णो॑ अ॒शुभ्यां॒ गभ॑स्तिपूतः । दे॒वो दे॒वेभ्य॑ः पवस्व॒ येषां॑ भा॒गोऽसि॑
Transliteration
vā́caspátaye pavasva vṛ́ṣṇo aśúbhyāṃ gabhástipūtaḥ | devó devébhyàḥ pavasva yéṣāṃ bhāgó ’si ||
Translation
Vì Vācaspati, hãy tự thanh tẩy, hỡi Bò đực hùng mạnh; được thanh tẩy bởi đôi tay, cùng với đôi kẻ mau lẹ. Hỡi vị Thần, hãy tự thanh tẩy vì các thần—trong số họ, ngươi là phần được chỉ định.
Padapatha (Word Analysis)
वा॒चस्-पत॑ये । पवस्व । वृष्णः । अ॒शुभ्यां॒ । गभ॑स्ति-पूतः । दे॒वः । दे॒वेभ्य॑ः । पवस्व । येषाम् । भा॒गः । अ॒सि॑ ।
Word by Word
वाचस्पतयेto Vācaspati (lord of speech)
वाचस्पतये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवाचस्-पति (प्रातिपदिक)
पवस्वpurify yourself / flow forth (as Soma)
पवस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु (to purify, flow as Soma)
वृष्णःof the bull / of the mighty one
वृष्णः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootवृषन् (प्रातिपदिक)
अंशुभ्याम्with the two rays (Soma-stalks/streams)
अंशुभ्याम्:
करण
TypeNoun
Rootअंशु (प्रातिपदिक)
गभस्तिपूतःpurified by the hands (i.e., by the filtering/handling)
गभस्तिपूतः:
कर्तृ (विशेषण)
TypeAdjective
Rootगभस्ति-पूत (कृदन्त/समास; पूत < √पू)
देवःthe god (Soma)
देवः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
पवस्वpurify yourself / flow forth
पवस्व:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√पू (पवते) / √पु
येषाम्of whom
येषाम्:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भागःa share, portion
भागः:
कर्तृ/प्रत्ययार्थ (नाम)
TypeNoun
Rootभाग (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√अस् (to be)
Entities Mentioned
S
Soma (Pavamāna)V
VācaspatiD
Devas (collectively)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes