Shukla Yajur Veda — Adhyaya 6, Mantra 36
Rishi: Yājñavalkya-tradition (not explicitly specified here)
Devata: Dik (the quarters) and Amba (maternal Earth/power)
Chandas: Yajus formula (directional litany)
Samhita Patha (Devanagari)
प्रागपा॒गुद॑गध॒राक्स॒र्वत॑स्त्वा॒ दिश॒ आ धा॑वन्तु । अम्ब॒ निष्प॑र॒ सम॒रीर्वि॑दाम्
Transliteration
prā́g apā́g úd ag ádharāk sárvatas tvā díśa ā́ dhāvantu | ámba níṣpara sám arī́r vidā́m ||
Translation
Hướng đông, hướng tây, hướng bắc, hướng nam—nguyện các phương từ mọi phía đều chạy đến với Ngài. Ôi Mẹ thiêng, xin xua đuổi kẻ thù, để chúng con đạt được điều sở nguyện.
Padapatha (Word Analysis)
प्राक् । अ॒पाक् । उद॑क् । अ॒धराक् । स॒र्वतः॑ । त्वा॒ । दिशः॑ । आ । धा॒व॒न्तु॒ । अम्ब॑ । निः । प॒र॒ । सम् । अ॒रीः । वि॒दाम् ।
Word by Word
प्राक्in front; eastward
प्राक्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootप्राञ्च् (दिक्शब्द-प्रातिपदिक) / अव्यय-रूप
अपाक्behind; westward
अपाक्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअपाञ्च् (दिक्शब्द-प्रातिपदिक) / अव्यय-रूप
उदक्northward
उदक्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootउदञ्च् (दिक्शब्द-प्रातिपदिक) / अव्यय-रूप
अधराक्downward; below
अधराक्:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधरा (प्रातिपदिक) + आञ्च् (दिक्-प्रत्ययार्थ) / अव्यय-रूप
सर्वतःfrom all sides; on every side
सर्वतः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootसर्व (प्रातिपदिक) + तस् (तसिल्-अव्ययप्रत्यय)
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypeNoun (Pronoun)
Rootयुष्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
दिशःthe directions
दिशः:
Kartā
TypeNoun
Rootदिश् (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
आtowards; unto
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ (उपसर्ग/अव्यय)
धावन्तुlet (them) run/hasten
धावन्तु:
—
TypeVerb
Rootधाव् (धातु)
अम्बO mother!
अम्ब:
Sampradāna
TypeNoun (vocative)
Rootअम्बा (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
निःout; forth
निः:
—
TypeIndeclinable
Rootनिः/निस् (उपसर्ग/अव्यय)
परgo forth; proceed
पर:
—
TypeVerb
Rootपॄ (धातु) / परा- (उपसर्ग) + पॄ (पूरणे) → पर (आदेश/आज्ञा-रूप)
समरीःbattles/contests (hostile encounters)
समरीः:
Karma
TypeNoun
Rootसमरि (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक; वैदिक-शब्दः)
विदाम्know/obtain (them)
विदाम्:
—
TypeVerb
Rootविद् (धातु) / √विद् ‘जानने/लाभे’
Entities Mentioned
D
Dik (Quarters/Directions)A
Ambā (Mother-power; protective Earth/auspicious might)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes