Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 4, Mantra 10

Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (not explicit here)
Devata: Vanaspati (wood/tree principle) with embedded identifications to Soma, Viṣṇu, Indra
Chandas: Yajus (accented prose-verse)

ऊर्ग॑स्याङ्गिर॒स्यूर्ण॑म्म्रदा॒ ऊर्जं॒ मयि॑ धेहि । सोम॑स्य नी॒विर॑सि॒ विष्णो॒: शर्मा॑सि॒ शर्म॒ यज॑मानस्येन्द्र॑स्य॒ योनि॑रसि सु॑स॒स्याः कृ॒षीस्कृ॑धि । उच्छ्र॑यस्व वनस्पत ऊ॒र्ध्वो मा॑ पा॒ह्यᳪह॑स॒ आस्य य॒ज्ञस्यो॒द्रच॑:

ūŕgasya āṅgirasya ūrṇám-mradā ūŕjaṃ máyi dhehi | sómasya nīvír asi víṣṇoḥ śármāsi śárma yájamānasya índrasya yónir asi susasyā́ḥ kṛṣī́ḥ kṛdhi | ucchrā́yasma vanaspate ūrdhvó mā pāhy áṃhasa āsyá yajñásyodrácaḥ

Hỡi lớp lông cừu mềm của sức nuôi dưỡng của Āṅgirasa, hãy đặt dưỡng lực (ūrj) vào trong ta. Ngươi là đai của Soma; ngươi là nơi che chở của Viṣṇu: hãy ban nơi che chở cho người chủ tế. Ngươi là dạ thai của Indra: hãy làm cho việc canh tác của chúng ta giàu có bằng mùa màng tốt đẹp. Hỡi Chúa của rừng cây, hãy vươn lên; đứng thẳng ở trên, xin che chở ta khỏi tội lỗi và khỏi sự lầm lỗi gây hại của tế lễ này.

ऊर्गस्य । आङ्गिरस्य । ऊर्णम्-म्रदाः । ऊर्जम् । मयि । धेहि । सोमस्य । नीविः । असि । विष्णोः । शर्म । असि । शर्म । यजमानस्य । इन्द्रस्य । योनिः । असि । सुसस्याः । कृषीः । कृधि । उच्छ्रयस्व । वनस्पते । ऊर्ध्वः । मा । पाहि । अंहसः । आस्य । यज्ञस्य । उद्रचः ।

ऊर्गस्यof nourishment/strength
ऊर्गस्य:
सम्बन्ध (Genitive relation)
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक: ऊर्ज्/ऊर्ग्)
आङ्गिरस्यof (the) Āṅgirasa
आङ्गिरस्य:
सम्बन्ध
TypeAdjective (patronymic)
Rootआङ्गिरस (प्रातिपदिक)
ऊर्णम्wool/fleece
ऊर्णम्:
कर्म (of implied action like ‘take/put’)
TypeNoun
Rootऊर्ण (प्रातिपदिक)
म्रदाःsofteners/that which softens
म्रदाः:
कर्तृ/सम्बोधन-प्राय
TypeNoun/Adjective (Vedic usage)
Rootमृद् (धातु) → म्रदा (कृदन्त/नामधातु-रूप; here as addressed/used predicatively)
ऊर्जम्nourishment, vigor
ऊर्जम्:
कर्म
TypeNoun
Rootऊर्ज् (प्रातिपदिक)
मयिin me
मयि:
अधिकारण
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
धेहिplace/put
धेहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootधा (धातु)
सोमस्यof Soma
सोमस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
नीविःgirdle/band
नीविः:
कर्तृ/विशेष्य (as predicate-noun)
TypeNoun
Rootनीवि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
विष्णोःof Viṣṇu
विष्णोः:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootविष्णु (प्रातिपदिक)
शर्मshelter, protection
शर्म:
कर्तृ/कर्म (predicative)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
शर्मa shelter
शर्म:
कर्म (as ‘(be) a shelter’)
TypeNoun
Rootशर्मन् (प्रातिपदिक)
यजमानस्यof the sacrificer
यजमानस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयजमान (प्रातिपदिक)
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
योनिःwomb, seat, source
योनिः:
कर्तृ/विशेष्य (predicate-noun)
TypeNoun
Rootयोनि (प्रातिपदिक)
असिyou are
असि:
क्रिया
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
सुसस्याःof good crops/abundant grain
सुसस्याः:
सम्बन्ध
TypeAdjective/Noun
Rootसु-सस्य (प्रातिपदिक; ‘good crop’)
कृषीःcultivations, ploughings
कृषीः:
कर्म
TypeNoun
Rootकृषि (प्रातिपदिक)
कृधिmake/do
कृधि:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
उच्छ्रयस्वrise up, be raised
उच्छ्रयस्व:
क्रिया
TypeVerb
Rootश्रि/श्रय् (धातु) + उद्- (उपसर्ग)
वनस्पतेO lord of the forest (tree)
वनस्पते:
सम्बोधन
TypeNoun (vocative)
Rootवनस्पति (प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, upward
ऊर्ध्वः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
माम्me
माम्:
कर्म
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
पाहिprotect
पाहि:
क्रिया
TypeVerb
Rootपा (धातु)
अंहसःfrom sin/distress
अंहसः:
अपादान
TypeNoun
Rootअंहस् (प्रातिपदिक)
आस्यof the mouth/face
आस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआस्य (प्रातिपदिक)
यज्ञस्यof the sacrifice
यज्ञस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootयज्ञ (प्रातिपदिक)
उद्रचःthe upholder/raiser (that which lifts up)
उद्रचः:
कर्तृ/विशेष्य
TypeNoun (agent/act noun, Vedic)
Rootरच् (धातु) + उद्- (उपसर्ग) → उद्रच् (कृदन्त/नाम)
V
Vanaspati
S
Soma
V
Viṣṇu
I
Indra
Ū
Ūrj (Nourishing Power)