Shukla Yajur Veda — Adhyaya 33, Mantra 55
Rishi: RV-derived; seer attribution depends on RV source identification
Devata: Vāyu
Chandas: Triṣṭubh (RV-style); to be confirmed by RV parallel
Samhita Patha (Devanagari)
प्र वा॒युमच्छा॑ बृह॒ती म॑नी॒षा बृ॒हद्र॑यिं वि॒श्ववा॑रᳪ रथ॒प्राम् । द्यु॒तद्या॑मा नि॒युत॒: पत्य॑मानः क॒विः क॒विमि॑यक्षसि प्रयज्यो
Transliteration
prá vāyúm ácchā bṛhatī́ manīṣā́ bṛhád-rayíṃ viśvá-vāraṃ ratha-prā́m | dyutád-yāmā niyútaḥ pátyamānaḥ kavíḥ kavím iyákṣasi prayajyó
Translation
Tư tưởng cao cả lao về Vāyu, đến bậc giàu có lớn lao, đáng ước muốn khắp mọi bề, làm đầy cỗ xe; những lộ trình rực sáng của Ngài, cùng các niyut (đội ngựa kéo), đang vun vút. Như hiền triết đối với hiền triết, ngươi thờ phụng Ngài—hỡi đấng xứng đáng nhận lễ dâng trước.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । वा॒युम् । अच्छ॑ । बृ॒ह॒ती । म॒नी॒षा । बृ॒हत्-र॒यिम् । वि॒श्व-वा॑रम् । र॒थ॒-प्राम् । द्यु॒तत्-या॑मा । नि॒युतः॑ । पत्य॑मानः । क॒विः । क॒विम् । इ॒य॒क्ष॒सि । प्र॒य॒ज्यः
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र (upasarga)
वायुम्Vāyu (Wind-god)
वायुम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवायु (प्रातिपदिक)
अच्छाtowards
अच्छा:
—
TypeIndeclinable
Rootअच्छा
बृहतीthe Bṛhatī (hymn/metrical utterance)
बृहती:
कर्ता
TypeNoun
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
मनीषाthought, inspired intention
मनीषा:
कर्ता
TypeNoun
Rootमनीषा (प्रातिपदिक)
बृहद्रयिम्great wealth
बृहद्रयिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootबृहद्-रयि (प्रातिपदिक; समास)
विश्ववारम्all-precious, of all boons
विश्ववारम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootविश्व-वार (प्रातिपदिक; समास)
रथप्राम्filling/abounding in chariots
रथप्राम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootरथ-प्रा (प्रातिपदिक; समास)
द्यूतद्यामाwhose courses (yāman) are shining
द्यूतद्यामा:
कर्ता
TypeAdjective
Rootद्यूतत्-यामन् (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समास)
नियुतः(his) yoked teams (niyuts)
नियुतः:
कर्ता
TypeNoun
Rootनियुत् (प्रातिपदिक)
पत्यमानःruling, being lord
पत्यमानः:
कर्ता
TypeVerb
Rootपत् (धातु) + यमान (शानच्)
कविःthe seer, sage
कविः:
कर्ता
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
कविम्the seer (as object)
कविम्:
कर्म
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
इयक्षसिyou desire to worship/sacrifice to
इयक्षसि:
क्रिया
TypeVerb
Rootयज् (धातु; desiderative stem इयक्ष-)
प्रयज्यःto be worshipped first; worthy of foremost offering
प्रयज्यः:
विशेषण (कर्ता-सम्बन्ध)
TypeAdjective
Rootप्र-यज् (धातु) + यत्/य (कृत्; adjectival)
Entities Mentioned
V
VāyuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes