Shukla Yajur Veda — Adhyaya 33, Mantra 41
Rishi: Ṛgvedic provenance (Indra/Sūrya imagery); in VS usage treated as adopted mantra for Aśvamedha praxis.
Devata: Indra (bhāga) with solar support-image; secondary: Sūrya
Chandas: Triṣṭubh (probable, by cadence and length).
Samhita Patha (Devanagari)
श्राय॑न्त इव॒ सूर्यं॒ विश्वेदिन्द्र॑स्य भक्षत । वसू॑नि जा॒ते जन॑मान॒ ओज॑सा॒ प्रति॑ भा॒गं न दी॑धिम
Transliteration
śrā́yanta iva sū́ryaṃ víśved índrasya bhakṣata | vásūni jā́te jánamāna ójasā práti bhāgáṃ na dī́dhima
Translation
Như thể tựa vào Mặt Trời, nguyện mọi người cùng dự phần phần của Indra. Những điều tốt lành—khi đã sinh ra, khi đã được tạo thành—chúng tôi đã dùng sức mạnh mà xác lập làm phần của mình.
Padapatha (Word Analysis)
श्रायन्ते । इव । सूर्यम् । विश्वे । इत् । इन्द्रस्य । भक्षत । वसूनि । जाते । जनमानः । ओजसा । प्रति । भागम् । न । दीधिम
Word by Word
श्रायन्तेthey lean/press on, resort to
श्रायन्ते:
Kartā
TypeVerb
Root√श्रि (श्रयति/श्रयते) → श्रायन्ते (वेद.)
इवas, like
इव:
—
TypeIndeclinable
Rootइव
सूर्यम्the Sun
सूर्यम्:
Karma
TypeNoun
Rootसूर्य
विश्वेall (the gods/ones)
विश्वे:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
— (सम्बन्ध/षष्ठी)
TypeNoun
Rootइन्द्र
भक्षतeat! partake!
भक्षत:
— (आज्ञा/विधि)
TypeVerb
Root√भक्ष् (भक्षति)
वसूनिgoods, riches
वसूनि:
Karma
TypeNoun
Rootवसु
जातेwhen born; upon birth
जाते:
Adhikaraṇa
TypeParticiple (Adjective)
Root√जन् → जात (कृदन्त)
जनमानःbeing born; coming into being
जनमानः:
Kartā
TypeParticiple
Root√जन् → जनमान (शतृ/शानच्-प्रत्यय, आत्मनेपदी वर्तमानकृदन्त)
ओजसाwith strength, by vigor
ओजसा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootओजस्
प्रतिtowards, in return
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति
भागम्share, portion
भागम्:
Karma
TypeNoun
Rootभाग
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन
दीधिम(a) placing/arrangement; (here) an allotted setting/assignment
दीधिम:
Karma
TypeNoun
Root√धा (धत्ते/दधाति) → दीधि (वेद. ‘placing/arranging’; here as noun)
Entities Mentioned
I
IndraS
SūryaV
Viśve DevāḥRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes