Mantra 23
Rishi: Ṛgvedic Vaiśvānara hymn tradition (not explicit here).
Devata: Agni Vaiśvānara (universal fire).
Chandas: Tr̥ṣṭubh (typical of Vaiśvānara praise verses).
Samhita Patha (Devanagari)
प्र वो॑ म॒हे मन्द॑माना॒यान्ध॒सोऽर्चा॑ वि॒श्वान॑राय विश्वा॒भुवे॑ । इन्द्र॑स्य॒ यस्य॒ सुम॑ख॒ᳪ सहो॒ महि॒ श्रवो॑ नृ॒म्णं च॒ रोद॑सी सप॒र्यत॑:
Transliteration
prá vo mahe mándamānāyā́ndhaso’rcā viśvā́narāya viśvā́bhuve | índrasya yásya súmakhaṃ sáho máhi śrávo nṛ́mṇaṃ ca ródasī saparyátaḥ
Translation
Vì Đấng vĩ đại, đang hoan hỷ bởi chén Soma, hãy cất lời tán tụng dâng lên Vaiśvānara, bậc thành tựu muôn loài. Nơi Indra ấy, dung mạo tốt đẹp, sức mạnh lớn lao, vinh quang và uy lực nam nhi của Ngài được hai cõi (trời và đất) tôn kính phụng thờ.
Padapatha (Word Analysis)
प्र । वः । महे । मन्दमानाय । अन्धसः । अर्च । विश्वानराय । विश्व-अभुवे । इन्द्रस्य । यस्य । सु-मखम् । सहः । महि । श्रवः । नृम्णम् । च । रोदसी । सपर्यतः ।
Word by Word
प्रforth, forward
प्र:
—
TypeIndeclinable
Rootप्र
वःfor you (pl.)
वः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootयुष्मद्
महेfor the great (one)
महे:
Sampradāna
TypeAdjective
Rootमहत्
मन्दमानायto the rejoicing (deity)
मन्दमानाय:
Sampradāna
TypeParticiple (Adjective)
Rootमन्दमान (√मन्द्/√मद् as intensive/denom. sense ‘to be gladdened, rejoice’)
अन्धसःof the Soma-juice
अन्धसः:
Apādāna
TypeNoun
Rootअन्धस्
अर्चाsing/praise!
अर्चा:
—
TypeVerb
Root√अर्च्
विश्वानरायto Vaiśvānara
विश्वानराय:
Sampradāna
TypeNoun (Deity name)
Rootविश्वानर
विश्वाभुवेto the all-becoming/all-pervading one
विश्वाभुवे:
Sampradāna
TypeNoun/Adjective (epithet)
Rootविश्वाभू (वि-श्व-आ-भू) / ‘विश्वभू’
इन्द्रस्यof Indra
इन्द्रस्य:
Sambandha (genitive relation)
TypeNoun
Rootइन्द्र
यस्यwhose
यस्य:
Sambandha
TypeRelative pronoun
Rootयद्
सुमखम्good/auspicious might (or: good sacrifice/rite)
सुमखम्:
Karma (with implied ‘is/has’)
TypeNoun/Adjective
Rootसुमख
सहःstrength, force
सहः:
Karma (with implied ‘is/has’)
TypeNoun
Rootसहस्
महिgreatly, indeed
महि:
—
TypeIndeclinable
Rootमहि
श्रवःfame, glory
श्रवः:
Karma (with implied ‘is/has’)
TypeNoun
Rootश्रवस्
नृम्णम्manly vigor, heroic power
नृम्णम्:
Karma (with implied ‘is/has’)
TypeNoun
Rootनृम्ण
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
रोदसीthe two worlds (heaven and earth)
रोदसी:
Karma (with implied ‘fills/supports’)
TypeNoun (dual)
Rootरोदसी
सपर्यतworship/serve!
सपर्यत:
—
TypeVerb
Root√सपर्य्
Entities Mentioned
A
Agni VaiśvānaraI
IndraR
Rodasi (Heaven and Earth)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes