Shukla Yajur Veda — Adhyaya 3, Mantra 8
Rishi: Unspecified (requires Anukramaṇī data for VS 3.8).
Devata: Vāc / Patanga (solar principle) (context-dependent).
Chandas: Unspecified (requires metrical verification; appears as a short triṣṭubh/jagatī-like cadence but cannot be asserted without full pada-count analysis and recension check).
Samhita Patha (Devanagari)
त्रि॒jशद्धाम॒ वि रा॑जति॒ वाक् प॑त॒ङ्गाय॑ धीयते । प्रति॒ वस्तो॒रह॒ द्युभि॑ः ॥
Transliteration
triśaddhā́ma ví rājati vāḱ pataṅgā́ya dhīyate | práti vástor áha dyúbhiḥ ||
Translation
Lời (Vāk) rực sáng trong ba nơi an trụ của mình; vì Đấng Có Cánh, Lời ấy được đặt định đúng pháp. Quả thật, đối diện nơi cư ngụ của bình minh, cùng với các quang minh của trời (mà đáp ứng).
Padapatha (Word Analysis)
त्रि-शत्-धाम । वि । राजति । वाक् । पतङ्गाय । धीयते । प्रति । वस्तोः । अह । द्युभिः ।
Word by Word
त्रिशद्धामhaving three seats/abodes
त्रिशद्धाम:
Kartā (वाक्-शब्दस्य विशेषणम्)
TypeAdjective
Rootत्रिशद्-धामन् (प्रातिपदिक; समासः)
विapart, forth; intensifier
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
राजतिshines, is resplendent
राजति:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√राज् (दीप्तौ/शोभायाम्)
वाक्speech (Vāk)
वाक्:
Kartā
TypeNoun
Rootवाच् (स्त्री; प्रातिपदिक)
पतङ्गायto/for the Patanga (sun/bird)
पतङ्गाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootपतङ्ग (पुं; प्रातिपदिक)
धीयतेis placed/assigned; is directed
धीयते:
— (क्रिया)
TypeVerb
Root√धा (धारणे/स्थापने) → धीयते (आत्मनेपद-प्रयोगः; ‘धीयते’ = ‘स्थाप्यते/नियोज्यते/धार्यते’)
प्रतिtowards, in return; against
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति (उपसर्ग/अव्यय)
वस्तोःof the dwelling/evening (time)
वस्तोः:
Adhikaraṇa (काल/अवसर-सम्बन्धः: ‘at/towards the time of…’)
TypeNoun
Rootवस्तु/वस्तु- (नपुं; ‘वस्तु’/‘वस्तु’ = dwelling; also ‘वस्तु’ as ‘evening’ in Vedic) → वस्तोः (वस्तु-शब्दः)
अहindeed, surely
अह:
—
TypeIndeclinable
Rootअह (अव्यय; वैदिक-निपातः)
द्युभिःwith lights/rays
द्युभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootद्युभ्/द्युत्- (स्त्री; ‘द्युभिः’ = द्युभिः, ‘with lights/rays’; प्रातिपदिक: द्यु/द्युभ्)
Entities Mentioned
V
Vāc (Speech)P
Pataṅga (Winged One / Solar principle, Sūrya as the ‘bird’)U
Uṣas / Morning (implied by ‘morning’s dwelling’)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes