Shukla Yajur Veda — Adhyaya 29, Mantra 54

Rishi: Traditionally attributed within the Vājasaneyin transmission to the Yājñavalkya-line (exact ṛṣi assignment varies by anukramaṇī)

Devata: Ratha empowered by Indra/Maruts/Mitra/Varuṇa bandhus (composite invocation)

Chandas: Triṣṭubh (by cadence and pāda-length)

Samhita Patha (Devanagari)

इन्द्र॑स्य॒ वज्रो॑ म॒रुता॒मनी॑कं मि॒त्रस्य॒ गर्भो॒ वरु॑णस्य॒ नाभि॑ः । सेमां नो॑ ह॒व्यदा॑तिं जुषा॒णो देव॑ रथ॒ प्रति॑ ह॒व्या गृ॑भाय

Transliteration

índrasya vájro marútām ánīkaṃ mitrásya gárbho váruṇasya nā́bhiḥ | sémāṃ no havyádātiṃ juṣāṇó deva ratha práti havyā́ gṛbhāya

Translation

Lôi chùy (Vajra) của Indra, tuyến đầu trận của các Marut, thai bào của Mitra, rốn của Varuṇa—hỡi Chiến xa thần thánh, xin hoan hỷ nhận lấy lễ vật hiến dâng này của chúng con, và theo đúng nghi lễ mà thâu nhận các phẩm cúng.

Padapatha (Word Analysis)

इन्द्र॑स्य । वज्रः॑ । मरुता॑म् । अनी॑कम् । मित्रस्य॑ । गर्भः॑ । वरु॑णस्य । नाभिः॑ । सः । इमा॑म् । नः॑ । हव्य॑-दा॑तिम् । जुषा॒णः । देव॑ । रथ॑ । प्रति॑ । ह॒व्या । गृ॑भाय

Word by Word

• इन्द्रस्य: of Indra
• इन्द्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: इन्द्र (प्रातिपदिक)

• वज्रः: the thunderbolt
• वज्रः: Kartā (of implied ‘is/exists’)
• Type: Noun
• Root: वज्र (प्रातिपदिक)

• मरुताम्: of the Maruts
• मरुताम्: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मरुत् (प्रातिपदिक)

• अनीकम्: the face/host (front, array)
• अनीकम्: Kartā / Karma (appositional predicate to ‘वज्रः’)
• Type: Noun
• Root: अनीक (प्रातिपदिक)

• मित्रस्य: of Mitra
• मित्रस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: मित्र (प्रातिपदिक)

• गर्भः: the embryo/womb; inner core
• गर्भः: Kartā (of implied ‘is’)
• Type: Noun
• Root: गर्भ (प्रातिपदिक)

• वरुणस्य: of Varuṇa
• वरुणस्य: सम्बन्ध (Genitive relation)
• Type: Noun
• Root: वरुण (प्रातिपदिक)

• नाभिः: the navel; hub/center
• नाभिः: Kartā (of implied ‘is’)
• Type: Noun
• Root: नाभि (प्रातिपदिक)

• सः: he (that one)
• सः: Kartā
• Type: Pronoun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• इमाम्: this
• इमाम्: Karma
• Type: Pronoun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• नः: for us / of us
• नः: Sampradāna (recipient sense) / सम्बन्ध
• Type: Pronoun
• Root: अस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)

• हव्यदातिम्: the giving of oblations; oblation-gift
• हव्यदातिम्: Karma
• Type: Noun
• Root: हव्यदाति (प्रातिपदिक; ‘हव्य’+‘दाति’)

• जुषाणः: accepting; taking pleasure in
• जुषाणः: Kartā (agreeing with ‘सः’)
• Type: Verb (participle)
• Root: जुष् (धातु) → जुषाण (कृदन्त, शानच्)

• देव: O god
• देव: सम्बोधन (address)
• Type: Noun (vocative)
• Root: देव (प्रातिपदिक)

• रथम्: the chariot
• रथम्: Karma
• Type: Noun
• Root: रथ (प्रातिपदिक)

• प्रति: towards; in response to
• प्रति: (directional/relational marker)
• Type: Indeclinable
• Root: प्रति

• हव्यानि: oblations
• हव्यानि: Karma
• Type: Noun
• Root: हव्य (प्रातिपदिक)

• गृभाय: take; grasp
• गृभाय: (imperative action)
• Type: Verb
• Root: गृह्/गृभ् (धातु; Vedic ‘to seize, take’)

Entities Mentioned

• Ratha (Divine Chariot)
• Indra
• Maruts
• Mitra
• Varuṇa