Previous Mantra
Next Mantra

Shukla Yajur Veda — Adhyaya 28, Mantra 27

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution)
Devata: Indra (with Pūṣan-association)
Chandas: Bṛhatī

होता॑ यक्षत्सुब॒र्हिषं॑ पूष॒ण्वन्त॒मम॑र्त्य॒ᳪ सीद॑न्तं ब॒र्हिषि॑ प्रि॒येऽमृतेन्द्रं॑ वयो॒धस॑म् । बृ॒ह॒तीं छन्द॑ इन्द्रि॒यं त्रि॑व॒त्सं गां वयो॒ दध॒द्वेत्वाज्य॑स्य॒ होत॒र्यज॑

hótā yákṣat subárhiṣaṃ pūṣaṇvántam amártyaṃ sī́dantaṃ bárhiṣi priyé ’mṛté índraṃ vayodhásam | bṛhatī́ṃ chánda indriyáṃ trivátsaṃ gā́ṃ váyo dádhad vétv ā́jyasya hótar yája

Nguyện vị Hotṛ tế lễ Indra, kẻ ban sức lực sinh mệnh—đấng có thảm cỏ tế được trải tốt (su-barhiṣ), được Pūṣan tháp tùng, bất tử; ngồi trên cỏ tế, được yêu mến nơi chỗ ngồi bất tử. Bṛhatī là thể thơ; tại đây là uy lực của Indra. Ban đàn bò sinh ba phần và sinh lực, nguyện Ngài đến với bơ tế (ājya); hỡi Hotṛ, hãy hiến tế!

होता । यक्षत् । सुबर्हिषम् । पूषण्वन्तम् । अमर्त्यम् । सीदन्तम् । बर्हिषि । प्रिये । अमृते । इन्द्रम् । वयोधसम् । बृहतीम् । छन्दः । इन्द्रियम् । त्रिवत्सम् । गाम् । वयः । दधत् । वेतु । आज्यस्य । होतः । यज

होताthe Hotṛ-priest
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु (जुहोति)
यक्षत्let him worship / offer
यक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यजँ देवपूजासंगतिकरणदानेषु)
सु-बर्हिषम्(him) of good sacred grass / with good barhis
सु-बर्हिषम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु- (उपसर्ग) + बर्हिस् (प्रातिपदिक)
पूषण्वन्तम्accompanied by Pūṣan
पूषण्वन्तम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootपूषण्वत् (प्रातिपदिक: ‘having Pūṣan’)
अमर्त्यम्immortal
अमर्त्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootअ-मर्त्य (प्रातिपदिक)
सीदन्तम्sitting down
सीदन्तम्:
कर्म
TypeParticiple
Root√सद् (षदँ विशरणगत्यवसादनेषु)
बर्हिषिon the sacred grass
बर्हिषि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootबर्हिस् (प्रातिपदिक)
प्रियेdear, beloved
प्रिये:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootप्रिय (प्रातिपदिक)
अमृतेimmortal, deathless
अमृते:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
वयोधसम्life/strength-bestowing
वयोधसम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवयो-धस् (प्रातिपदिक; ‘strength-giving / life-supporting’)
बृहतीम्the Bṛhatī (metre)
बृहतीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootबृहती (प्रातिपदिक)
छन्दःmetre
छन्दः:
कर्म
TypeNoun
Rootछन्दस् (प्रातिपदिक)
इन्द्रियम्belonging to Indra / powerful
इन्द्रियम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootइन्द्रिय (प्रातिपदिक)
त्रिवत्सम्three-year-old (having three calves/years)
त्रिवत्सम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootत्रि-वत्स (प्रातिपदिक)
गाम्a cow
गाम्:
कर्म
TypeNoun
Rootगो (प्रातिपदिक)
वयःvitality / life
वयः:
कर्म
TypeNoun
Rootवयस् (प्रातिपदिक)
दधत्bearing, bestowing
दधत्:
कर्तृ
TypeParticiple
Root√धा (डुधाञ् धारणपोषणयोः)
एतुlet (him) come
एतु:
क्रिया
TypeVerb
Root√इ (इण् गतौ)
आज्यस्यof ghee
आज्यस्य:
सम्बन्ध
TypeNoun
Rootआज्य (प्रातिपदिक)
होतरीat/with the Hotṛ
होतरी:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
यजworship! offer!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यजँ)
I
Indra
P
Pūṣan
A
Agni (Hotṛ-function)