Mantra 22
Rishi: Āyuṣya-benediction tradition (not explicitly stated in VS)
Devata: Devas (collective)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
श॒तमिन्नु श॒रदो॒ अन्ति॑ देवा॒ यत्रा॑ नश्च॒क्रा ज॒रसं॑ त॒नूना॑म् । पु॒त्रासो॒ यत्र॑ पि॒तरो॒ भव॑न्ति॒ मा नो॑ म॒ध्या री॑रिष॒तायु॒र्गन्तो॑:
Transliteration
śatám ín nu śarádo ánti devā́ yátrā naś cakrā́ járasaṁ tanū́nām | putrā́so yátra pitaró bhávanti mā́ no madhyā́ rīriṣatā́yur gántoḥ
Translation
Hỡi các Thần, quả thật trăm năm đã kề cận chúng con—trong khoảng ấy, chúng con mang lấy tuổi già của thân này; nơi ấy, các con trở thành các cha. Xin đừng để tổn hại nào xảy đến cho chúng con giữa chặng đường của đời sống; xin cho thọ mệnh đi đến tận cùng.
Padapatha (Word Analysis)
श॒तम् । इत् । नु । श॒रदः॑ । अन्ति॑ । दे॒वाः । यत्र॑ । नः॒ । च॒क्राः । ज॒रसम्॑ । त॒नूना॑म् । पु॒त्रासः॑ । यत्र॑ । पि॒तरः॑ । भव॑न्ति । मा । नः॒ । म॒ध्या । री॑रिषत । आयुः॑ । गन्तो॑
Word by Word
शतम्a hundred
शतम्:
कर्म (काल-परिमाणम्) / विशेष्य-सम्बन्ध
TypeNoun
Rootशत (प्रातिपदिक)
इम्this
इम्:
कर्म (कालम्—‘this [span]’)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नुindeed/now
नु:
—
TypeIndeclinable
Rootनु (निपात)
शरदःautumns/years
शरदः:
कर्म (काल-परिमाणम्)
TypeNoun
Rootशरद् (प्रातिपदिक)
अन्तिnear/at hand
अन्ति:
अधिकारण (सामीप्ये)
TypeIndeclinable
Rootअन्ति (अव्यय; ‘near’)
देवाःthe gods
देवाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
नःof us/our
नः:
सम्बन्ध (अस्माकम्)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
चक्राःwheels (courses/cycles)
चक्राः:
कर्तृ (उपवाक्ये)
TypeNoun
Rootचक्र (प्रातिपदिक)
जरसम्old age/decay
जरसम्:
कर्म
TypeNoun
Rootजरस् (प्रातिपदिक)
तनूनाम्of the bodies
तनूनाम्:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootतनू (प्रातिपदिक)
पुत्रासःsons
पुत्रासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
यत्रwhere
यत्र:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootयत्र (अव्यय)
पितरःfathers/forefathers
पितरः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootपितृ (प्रातिपदिक)
भवन्तिbecome/are
भवन्ति:
—
TypeVerb
Rootभू (धातु)
माdo not
मा:
—
TypeIndeclinable
Rootमा (निषेध-निपात)
नःus
नः:
कर्म (प्रति-निषेधः)
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मध्याin the middle
मध्या:
अधिकारण
TypeIndeclinable
Rootमध्य (प्रातिपदिक) / मध्ये (अव्यय-प्रयोग)
रीरिषतharm (you) / injure
रीरिषत:
—
TypeVerb
Rootरिष्/रिष् (धातु; ‘to injure, harm’)
आयुःlife-span
आयुः:
कर्म
TypeNoun
Rootआयुस् (प्रातिपदिक)
गन्तोःof the two goers (i.e., the two who proceed on the path of life)
गन्तोः:
सम्बन्ध / अधिकरण (यथासन्दर्भम्)
TypeNoun (agent noun)
Rootगम् (धातु) + तृ (कृदन्त-प्रत्यय) → गन्तृ (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
D
Devas (collective)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes