Shukla Yajur Veda — Adhyaya 25, Mantra 13
Rishi: Traditionally connected with Prajāpati-hymn strata; in Śukla-Yajur usage often treated as ‘anukta/ādeśika’ (ritually assigned rather than author-attributed)
Devata: Prajāpati (‘Ka’), i.e. the undifferentiated divine totality
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (as transmitted in Yajurvedic liturgical prose-verse)
Samhita Patha (Devanagari)
य आ॑त्म॒दा ब॑ल॒दा यस्य॒ विश्व॑ उ॒पास॑ते प्र॒शिषं॒ यस्य॑ दे॒वाः । यस्य॑ छा॒यामृतं॒ यस्य॑ मृ॒त्युः कस्मै॑ दे॒वाय॑ ह॒विषा॑ विधेम
Transliteration
yá ātmadā́ baladā́ yásya víśva upā́sate praśíṣaṃ yásya devā́ḥ | yásya chāyā́mṛ́taṃ yásya mṛtyúḥ kásmai devā́ya havíṣā vidhema
Translation
Đấng ban sự sống, đấng ban sức mạnh; đấng mà muôn loài tôn kính mệnh lệnh (praśiṣa), đấng mà chư Thiên tuân theo mệnh lệnh. Bóng của Ngài là bất tử, bóng của Ngài cũng là tử vong—vậy chúng ta phải dâng lễ vật (havis) để thờ phụng vị Thần nào?
Padapatha (Word Analysis)
यः । आत्म॒-दाः । बल॒-दाः । यस्य॑ । विश्वे॑ । उप॒-आस॑ते । प्र॒-शिष॑म् । यस्य॑ । दे॒वाः । यस्य॑ । छा॒या । अमृत॑म् । यस्य॑ । मृ॒त्युः । कस्मै॑ । दे॒वाय॑ । ह॒विषा॑ । विधेम
Word by Word
यःwho
यः:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
आत्मदाgiver of self (life)
आत्मदा:
Kartā
TypeAdjective
Rootआत्मन् + द (दा-धातु) → आत्मद (प्रातिपदिक)
बलदाgiver of strength
बलदा:
Kartā
TypeAdjective
Rootबल + द (दा-धातु) → बलद (प्रातिपदिक)
यस्यof whom / whose
यस्य:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
विश्वःall (the universe / everyone)
विश्वः:
Kartā
TypeAdjective (used substantively)
Rootविश्व (प्रातिपदिक)
उपासतेworship / sit near (revere)
उपासते:
Karma
TypeVerb
Rootउप-आस् (धातु)
प्रशिषम्command / rule
प्रशिषम्:
Karma
TypeNoun
Rootप्र-शास् (धातु) → प्रशिष् (स्त्री. प्रातिपदिक)
यस्यof whom / whose
यस्य:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
यस्यof whom / whose
यस्य:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
छायाshadow
छाया:
Kartā
TypeNoun
Rootछाया (स्त्री. प्रातिपदिक)
अमृतम्immortality / nectar
अमृतम्:
Kartā
TypeNoun
Rootअमृत (नपुं. प्रातिपदिक)
यस्यof whom / whose
यस्य:
Adhikaraṇa
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
मृत्युःdeath
मृत्युः:
Kartā
TypeNoun
Rootमृत्यु (पुं. प्रातिपदिक)
कस्मैto which (god)?
कस्मै:
Sampradāna
TypePronoun
Rootकिम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
देवायto the god
देवाय:
Sampradāna
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
हविषाwith oblation
हविषा:
Karaṇa
TypeNoun
Rootहविस् (नपुं. प्रातिपदिक)
विधेमmay we offer / may we perform
विधेम:
Karma
TypeVerb
Rootवि-धा (धातु)
Entities Mentioned
P
Prajāpati (Ka)V
Viśve Devāḥ (All the gods)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes