Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 45
Rishi: Traditionally associated with brahmodya lineages; often transmitted under Yājñavalkya’s school authority in the Vājasaneyin tradition
Devata: Interrogative (brahmodya) tending toward Sūrya/Candra/Agni/Pṛthivī as the resolved deities
Chandas: Triṣṭubh-like cadence (brahmodya verses frequently align with triṣṭubh/jagatī patterns; exact metrical scansion requires pada-length verification)
Samhita Patha (Devanagari)
कः स्वि॑देका॒की च॑रति॒ क उ॑ स्विज्जायते॒ पुन॑: । किᳪ स्वि॑द्धि॒मस्य॑ भेष॒जं किम्वा॒वप॑नं म॒हत्
Transliteration
káḥ svíd ekākī cárati ká u svíj jāyate púnaḥ | kíṃ svíd dhím asya bheṣajáṃ kím vā́vapánaṃ mahát ||
Translation
Ai, xin hỏi, đi một mình trên lộ trình của mình? Và ai, quả thật, lại sinh ra hết lần này đến lần khác? Xin hỏi, phương dược chữa chứng hàn lạnh này là gì? Và đâu là nơi gieo hạt vĩ đại?
Padapatha (Word Analysis)
कः । स्वित् । एकाकी । चरति । कः । उ । स्वित् । जायते । पुनः । किम् । स्वित् । हि । अस्य । भेषजम् । किम् । वा । आवपनम् । महत् ।
Word by Word
कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचक) / कर्ता
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) → कः
स्वित्indeed?/pray (interrogative particle)
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
एकाकीsolitary, alone
एकाकी:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootएकाकिन् (प्रातिपदिक)
चरतिmoves, wanders
चरति:
क्रिया
TypeVerb
Rootचर्
कःwho?
कः:
कर्तृ (प्रश्नवाचक) / कर्ता
TypePronoun
Rootकिम् → कः
उand/indeed (emphatic particle)
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ
स्वित्pray?/indeed?
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
जायतेis born, comes into being
जायते:
क्रिया
TypeVerb
Rootजन्
पुनःagain
पुनः:
—
TypeIndeclinable
Rootपुनः
किम्what?
किम्:
कर्म (प्रश्नवाचक) / कर्म
TypePronoun
Rootकिम्
स्वित्pray?/indeed?
स्वित्:
—
TypeIndeclinable
Rootस्वित्
हिfor, indeed
हि:
—
TypeIndeclinable
Rootहि
अस्यof this, his
अस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक) → अस्य
भेषजम्remedy, medicine
भेषजम्:
कर्म (प्रश्नवाचक) / कर्म
TypeNoun
Rootभेषज (प्रातिपदिक)
किम्what?
किम्:
कर्म (प्रश्नवाचक) / कर्म
TypePronoun
Rootकिम्
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा
अवपनम्sowing, scattering; casting down (act/means)
अवपनम्:
कर्म (प्रश्नवाचक) / कर्म
TypeNoun
Rootअवपन (प्रातिपदिक; √वप् ‘to sow/scatter’ से भाव/कर्म-नाम)
महत्great
महत्:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootमहत् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
S
Sūrya (Āditya)C
Candra (Soma)A
AgniP
PṛthivīRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes