Shukla Yajur Veda — Adhyaya 23, Mantra 42
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Adhvaryu (divine priestly function) / Ṛta as ordered measure
Chandas: Tr̥ṣṭubh-like cadence (ritual series)
Samhita Patha (Devanagari)
दैव्या॑ अध्व॒र्यव॒स्त्वा च्छ्य॑न्तु॒ वि च॑ शासतु । गात्रा॑णि पर्व॒शस्ते॒ सिमा॑: कृण्वन्तु॒ शम्य॑न्तीः
Transliteration
daivyā́ adhvaryávas tvā cchyantu ví ca śāsatu | gā́trāṇi parvaśás te sī́māḥ kṛṇvantu śámyantīḥ
Translation
Nguyện các Adhvaryu (tư tế) thuộc cõi thần linh che phủ ngươi và sắp đặt, điều chỉnh ngươi đúng nghi lễ. Nguyện họ, trong sự an hòa, lập cho ngươi—từng chi từng khớp—những ranh giới và chuẩn lượng thích đáng.
Padapatha (Word Analysis)
दैव्याः॑ । अध्व॒र्यवः॑ । त्वा । च्छ्य॑न्तु । वि । च॒ । शासतु । गात्रा॑णि । पर्व॒शः । ते । सिमा॑ः । कृण्वन्तु । शम्य॑न्तीः ।
Word by Word
दैव्याःdivine
दैव्याः:
Kartā
TypeAdjective
Rootदैव्य (देव-प्रातिपदिक से तद्धित) / देव
अध्वर्यवःAdhvaryu priests
अध्वर्यवः:
Kartā
TypeNoun
Rootअध्वर्यु (प्रातिपदिक)
त्वाyou (thee)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
च्छ्यन्तुlet them cut / trim
च्छ्यन्तु:
—
TypeVerb
Rootछिद् (धातु) / (वैदिक प्रयोग: छ्य-)
विapart, asunder
वि:
—
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
शासतुlet them instruct / direct
शासतु:
—
TypeVerb
Rootशास् (धातु)
गात्राणिlimbs; body-parts
गात्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
पर्वशःjoint by joint
पर्वशः:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable (adverbial) / Noun-derived
Rootपर्वन् (प्रातिपदिक)
तेof you; your
ते:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
सीमाःboundaries; limits
सीमाः:
Karma
TypeNoun
Rootसीमन्/सीमा (प्रातिपदिक)
कृण्वन्तुlet them make
कृण्वन्तु:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
शम्यन्तीःcalming; auspicious (f.)
शम्यन्तीः:
Karma
TypeAdjective (participle)
Rootशम्यन्ती (स्त्री. प्रातिपदिक; √शम्/शम्- ‘to be calm/auspicious’ से वर्तमान-कृदन्त)
Entities Mentioned
A
Adhvaryu (दैव्या अध्वर्यवः)Ṛ
Ṛta / Ordered Measure (implicit)Ś
Śam / Pacification (implicit in शम्यन्तीः)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes