Mantra 39
Rishi: Yājñavalkya (traditional)
Devata: Adhvaryu/Agni-Prajāpati as the true ‘fashioner’ (implicit)
Chandas: Yajus (interrogative formula with rhythmic balance)
Samhita Patha (Devanagari)
कस्त्वा छ्य॑ति॒ कस्त्वा॒ विशा॑स्ति॒ कस्ते॒ गात्रा॑णि शम्यति । क उ॑ ते शमि॒ता क॒विः
Transliteration
kás tvā chyáti kás tvā víśāsti kás te gā́trāṇi śamyati | ká u te śamitā́ kavíḥ
Translation
Ai chặt gọt ngươi? Ai đẽo tạc ngươi? Ai sắp đặt các chi thể của ngươi cho ngay ngắn, điều hòa? Và ai—bậc hiền triết (kavi)—là người sắp xếp, chỉnh định cho ngươi?
Padapatha (Word Analysis)
कः । त्वा । छ्य॑ति । कः । त्वा । विशा॑स्ति । कः । ते । गात्रा॑णि । शम्यति । कः । उ॒ । ते । शमि॒ता । क॒विः ।
Word by Word
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
क्ष्यतिdwells/abides (in), settles
क्ष्यति:
—
TypeVerb
Rootक्षि (क्षयति) धातु
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
त्वाyou (as object)
त्वा:
Karma
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
विशास्तिrules/governs, commands
विशास्ति:
—
TypeVerb
Rootशास् (अनुशासने) उपसर्ग: वि-
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
तेof you/your
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
गात्राणिlimbs, body-parts
गात्राणि:
Karma
TypeNoun
Rootगात्र (प्रातिपदिक)
शम्यतिcalms/soothes, brings to rest
शम्यति:
—
TypeVerb
Rootशम् (उपशमे/शान्तौ) धातु
कःwho?
कः:
Kartā
TypePronoun
Rootकिम् (प्रातिपदिक) सर्वनाम
उindeed/then (emphatic particle)
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
तेof you/your
ते:
—
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
शमिताthe calmer/appeaser
शमिता:
Kartā
TypeNoun (agent)
Rootशमितृ (प्रातिपदिक; कृत्: शम् + तृच्)
कविःseer, wise one
कविः:
Kartā (समानााधिकरणम् शमिता)
TypeNoun
Rootकवि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniP
PrajāpatiA
AdhvaryuRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes