Previous Mantra
Next Mantra

Mantra 42

Rishi: Yājñavalkya-tradition (school attribution).
Devata: Aśvins; Sarasvatī; Indra Sutrāman (Vṛtrahan).
Chandas: Yajus (extended prose with rhythmic enumerations).

होता॑ यक्षद॒श्विनौ॒ सर॑स्वती॒मिन्द्र॑ᳪ सु॒त्रामा॑णमि॒मे सोमा॑: सु॒रामा॑ण॒श्छागै॒र्न मे॒षैरृ॑षभैः सु॒ताः शष्पै॒र्न तोक्म॑भिर्ला॒जैर्मह॑स्वन्तो॒ मदा॒ मास॑रेण॒ परि॑ष्कृताः शु॒क्राः पय॑स्वन्तो॒ऽमृता॒: प्रस्थि॑ता वो मधु॒श्चुत॒स्तान॒श्विना॒ सर॑स्व॒तीन्द्र॑: सु॒त्रामा॑ वृत्र॒हा जु॒षन्ता॑ᳪ सो॒म्यं मधु॒ पिब॑न्तु॒ व्यन्तु॒ होत॒र्यज॑

hótā yakṣad aśvínau sárasvatīm índraṃ sutrā́māṇam | imé sómāḥ surā́māṇaś chā́gair ná méṣair ṛṣabháiḥ sutā́ḥ śáṣpair ná tokmábhir lā́jair máhasvanto mádā māsaréṇa páriṣkṛtāḥ śukrā́ḥ páyasvanto ’mṛ́tāḥ prástitā vo mádhuścutas | tā́n aśvínā sárasvatī́ndraḥ sutrā́mā vṛtrahā́ juṣántāṃ sómyaṃ mádhu píbantu vyàntu hótar yaja

Nguyện Hotṛ dâng cúng lên đôi Aśvin (Aśvins), lên Sarasvatī, lên Indra—Đấng Hộ Trì Thiện Lành (Sutrāman). Những chén Soma này làm hoan hỷ; được ép (nhờ sức) dê đực, cừu đực và bò đực; được ép với chồi non, với hạt ngũ cốc, với lúa mạch rang (lāja)—mạnh mẽ, gây men say; được tinh luyện bằng hỗn hợp masara; rực sáng, đầy sữa, bất tử; được bày đặt cho các ngài, nhỏ giọt mật ngọt. Xin đôi Aśvin, Sarasvatī và Indra—Đấng Hộ Trì Thiện Lành, Kẻ Diệt Vṛtra (Vṛtrahan)—hoan hỷ thọ nhận; xin uống mật ngọt của Soma; xin cho (ân phúc) tuôn tràn. Hỡi Hotṛ, hãy hành tế (yaj).

होता । यक्षत् । अश्विनौ । सरस्वतीम् । इन्द्रम् । सुत्रामाणम् । इमे । सोमाः । सुरामाणः । छागैः । न । मेषैः । ऋषभैः । सुताः । शष्पैः । न । तोक्मभिः । लाजैः । महस्वन्तः । मदाः । मासरेण । परिष्कृताः । शुक्राः । पयस्वन्तः । अमृताः । प्रस्थिताः । वः । मधुश्चुतः । तान् । अश्विना । सरस्वती । इन्द्रः । सुत्रामा । वृत्रहा । जुषन्ताम् । सोम्यम् । मधु । पिबन्तु । व्यन्तु । होतः । यज ।

होताthe Hotṛ-priest
होता:
कर्तृ
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक) < √हु (जुहोति)
यक्षत्let him worship / may he offer
यक्षत्:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यक्षति)
अश्विनौthe two Aśvins
अश्विनौ:
कर्म
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
सरस्वतीम्Sarasvatī
सरस्वतीम्:
कर्म
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
इन्द्रम्Indra
इन्द्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्रामाणम्the good-protector
सुत्रामाणम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसु-त्रामन् (प्रातिपदिक)
इमेthese
इमे:
कर्तृ
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम)
सोमाःSoma-juices
सोमाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसोम (प्रातिपदिक)
सुरामाणाःwell-delighting / gladdening
सुरामाणाः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-रामन् (प्रातिपदिक)
छागैःwith goats
छागैः:
करण
TypeNoun
Rootछाग (प्रातिपदिक)
not
:
सम्बन्ध-निर्देश
TypeIndeclinable
Root
मेषैःwith rams
मेषैः:
करण
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)
ऋषभैःwith bulls
ऋषभैः:
करण
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
सुताःpressed
सुताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Root√सु (सुनोति) → सुत (कृदन्त)
शष्पैःwith young grass
शष्पैः:
करण
TypeNoun
Rootशष्प (प्रातिपदिक)
not
:
सम्बन्ध-निर्देश
TypeIndeclinable
Root
तोक्मभिःwith grains/seeds
तोक्मभिः:
करण
TypeNoun
Rootतोक्म (प्रातिपदिक)
लाजैःwith parched grains
लाजैः:
करण
TypeNoun
Rootलाज (प्रातिपदिक)
महस्वन्तःmighty, powerful
महस्वन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमहस्वत् (प्रातिपदिक)
मदाःintoxicating joys/draughts
मदाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमद (प्रातिपदिक)
मासरेणwith (the) Māśara-mixture / seasoning
मासरेण:
करण
TypeNoun
Rootमासर (प्रातिपदिक)
परिष्कृताःwell-prepared, refined
परिष्कृताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपरि-√कृ (कृणोति) → परिष्कृत (कृदन्त)
शुक्राःbright, pure
शुक्राः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootशुक्र (प्रातिपदिक)
पयस्वन्तःrich in milk
पयस्वन्तः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootपयस्वत् (प्रातिपदिक)
अमृताःimmortal, ambrosial
अमृताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootअमृत (प्रातिपदिक)
प्रस्थिताःset forth, offered
प्रस्थिताः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootप्र-√स्था (तिष्ठति) → प्रस्थित (कृदन्त)
वःfor you / of you
वः:
सम्बन्ध
TypePronoun
Rootयुष्मद् (सर्वनाम)
मधुश्चुतःhoney-dripping
मधुश्चुतः:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootमधु-च्युत् (प्रातिपदिक)
तान्those (Somas)
तान्:
कर्म
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम)
अश्विनाthe two Aśvins
अश्विना:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्विन् (प्रातिपदिक)
सरस्वतीSarasvatī
सरस्वती:
कर्तृ
TypeNoun
Rootसरस्वती (प्रातिपदिक)
इन्द्रःIndra
इन्द्रः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootइन्द्र (प्रातिपदिक)
सुत्रामाgood-protecting
सुत्रामा:
कर्तृ
TypeAdjective
Rootसु-त्रामन् (प्रातिपदिक)
वृत्रहाVṛtra-slayer
वृत्रहा:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवृत्रहन् (प्रातिपदिक)
जुषन्ताम्let them enjoy / accept
जुषन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Root√जुष् (जुषते)
सोम्यम्Soma-like, pertaining to Soma
सोम्यम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootसोम्य (प्रातिपदिक)
मधुsweet drink / honey
मधु:
कर्म
TypeNoun
Rootमधु (प्रातिपदिक)
पिबन्तुlet them drink
पिबन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√पा (पिबति)
व्यन्तुlet them be pleased / be satisfied
व्यन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√वी (वेति/वयति) (वैदिक प्रयोग)
होत॒रिin/at the Hotṛ (i.e., at the Hotṛ’s rite)
होत॒रि:
अधिकरण
TypeNoun
Rootहोतृ (प्रातिपदिक)
यजworship! / perform the offering!
यज:
क्रिया
TypeVerb
Root√यज् (यजति)
A
Aśvins
S
Sarasvatī
I
Indra Sutrāman (Vṛtrahan)