Mantra 10
Rishi: Vājasaneyin ritual tradition (protective formula-series; r̥ṣi not foregrounded in Saṃhitā usage)
Devata: Indeterminate collective ‘vājinaḥ’ (victorious divine powers); functionally rakṣoghna
Chandas: Triṣṭubh (by syntactic and metrical profile)
Samhita Patha (Devanagari)
शं नो॑ भवन्तु वा॒जिनो॒ हवे॑षु दे॒वता॑ता मि॒तद्र॑वः स्व॒र्काः । ज॒म्भय॒न्तोऽहिं॒ वृक॒ᳪ रक्षा॑ᳪसि॒ सने॑म्य॒स्मद्यु॑यव॒न्नमी॑वाः
Transliteration
śáṃ no bhavantu vājíno háveṣu devátātā mitádravāḥ svarkā́ḥ | jambháyanto' hím vṛ́kaṃ rákṣāṃsi sáne my asmád yuyaván amī́vāḥ
Translation
Nguyện các năng lực đoạt thắng (vājin) đem lại an lành cho chúng con trong các lời thỉnh mời—tựa thần linh, bước đi điều độ, rực sáng như trời; xin nghiền nát rắn, sói và các Rākṣasa, xin giành thắng lợi và xua bệnh tật khỏi chúng con.
Padapatha (Word Analysis)
शम् । नः । भ॒व॒न्तु॒ । वा॒जिनः॑ । हवे॑षु । दे॒वता॑ता । मि॒त-द्र॑वः । स्व॒र्काः । ज॒म्भय॑न्तः । अ॒हिम् । वृक॑म् । रक्षा॑ᳪसि । सने॑मि । अ॒स्मत् । यु॒य॒व॒न् । अमी॑वाः
Word by Word
शम्well; auspiciously
शम्:
विशेषण-भाव (सम्बोधन/आशीर्वाद-वाक्ये)
TypeIndeclinable
Rootशम् (अव्यय-प्रातिपदिक) / √शम् (शमुँ) ‘शमने’ (अर्थ-आधार)
नःfor us / to us
नः:
Sampradāna (हित-लाभार्थे) / सम्बन्ध
TypePronoun
Rootअस्मद्
भवन्तुmay they be / become
भवन्तु:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (भव) ‘सत्तायाम्’
वाजिनःthe prize-winning/strong ones; racers (vigorous beings)
वाजिनः:
Kartā (भवन्तु इत्यस्य)
TypeNoun/Adjective
Rootवाजिन् (प्रातिपदिक)
हवेषुin the invocations / at the calls (rites)
हवेषु:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहव (प्रातिपदिक) / हविस्-सम्बद्ध ‘हव’ (आह्वान/हवनीय-प्रसङ्ग)
देवताताdivine favor / divine presence
देवताता:
Kartā (भवन्तु इत्यस्य; ‘देवताता’ = देवतासम्बन्धी शुभता)
TypeNoun (abstract) / Adjective
Rootदेवताता (प्रातिपदिक; देवता-भाव/देवतासम्बन्धः)
मितद्रवःof measured/steady course; restrained in running
मितद्रवः:
Kartā-विशेषण
TypeAdjective
Rootमित-द्रव (प्रातिपदिक; ‘मित’ + ‘द्रव’)
स्वर्काःheaven-winning; radiant/glorious
स्वर्काः:
Kartā-विशेषण
TypeAdjective/Noun
Rootस्वर्क (प्रातिपदिक; स्वः-र्क/स्वर्-सम्बद्ध ‘स्वर्ग्य-दीप्ति/कीर्ति’)
जम्भयन्तःcrushing; destroying
जम्भयन्तः:
Kartā (अनुवर्तते—वाजिनः/ते)
TypeVerb (participle)
Root√जम्भ् (जम्भ) ‘जम्भने/विनाशने’
अहिम्the serpent
अहिम्:
Karma (जम्भयन्तः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootअहि (प्रातिपदिक)
वृकम्the wolf
वृकम्:
Karma (जम्भयन्तः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootवृक (प्रातिपदिक)
रक्षांसिthe demons / harmful spirits
रक्षांसि:
Karma (जम्भयन्तः इत्यस्य)
TypeNoun
Rootरक्षस् (प्रातिपदिक)
सनेमिmay I win / may I obtain
सनेमि:
क्रिया (आशीर्वचन)
TypeVerb
Root√सन् (सन) ‘लाभे/प्राप्तौ’
अस्मत्from us
अस्मत्:
Apādāna
TypePronoun
Rootअस्मद्
युयवन्drive away! remove!
युयवन्:
क्रिया (प्रार्थना)
TypeVerb
Root√यु (यु) ‘वियोगे/अपसारणे’ (युयव्-आदेशः)
अमीवाःdiseases; afflictions
अमीवाः:
Kartā (युयवन् इत्यस्य—याः अपसार्यन्ताम्) / अथवा कर्म (युयवन्—अमीवाः अपसारयत)
TypeNoun
Rootअमीव (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
V
Vājinaḥ (victorious prize-winning powers)D
Devatātā (godlike/divine nature)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes