Shukla Yajur Veda — Adhyaya 20, Mantra 78
Rishi: RV-derived; Śukla-Yajurveda transmission under Yājñavalkya lineage.
Devata: Agni (vedhas, somapṛṣṭha).
Chandas: Likely Jagatī/extended RV metre (longer pādas), to be confirmed by metrical counting.
Samhita Patha (Devanagari)
यस्मि॒न्नश्वा॑स ऋष॒भास॑ उ॒क्षणो॑ व॒शा मे॒षा अ॑वसृ॒ष्टास॒ आहु॑ताः । की॒ला॒ल॒पे सोम॑पृष्ठाय वे॒धसे॑ हृ॒दा म॒तिं ज॑नय॒ चारु॑म॒ग्नये॑
Transliteration
yásminn áśvāsa ṛṣabhā́sa ukṣáṇo vaśā́ meṣā́ avasṛṣṭā́sa ā́hutāḥ | kīlālápe sómapṛṣṭhāya vedháse hṛdā́ matíṃ janaya cā́rum agnáye
Translation
Nơi ấy, ngựa, bò đực, bò tót, bò cái vaśā và cừu đực—được thả ra rồi dâng làm lễ vật. Trong hỗn hợp kīlāla ấy, dâng lên Agni “lưng tựa Soma”, bậc vedhas (đấng sắp đặt minh triết)—ngươi hãy dùng trái tim mà khởi sinh một ý nguyện đẹp cho Agni.
Padapatha (Word Analysis)
यस्मिन् । अश्वासः । ऋषभासः । उक्षणः । वशाः । मेषाः । अवसृष्टासः । आहुताः । कीलालपे । सोमपृष्ठाय । वेधसे । हृदा । मतिम् । जनय । चारुम् । अग्नये
Word by Word
यस्मिन्in which
यस्मिन्:
अधिकारण
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अश्वासःhorses
अश्वासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअश्व (प्रातिपदिक)
ऋषभासःbulls (stud-bulls)
ऋषभासः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootऋषभ (प्रातिपदिक)
उक्षणःoxen
उक्षणः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootउक्षन् (प्रातिपदिक)
वशाःcows (vashā-cows)
वशाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootवशा (प्रातिपदिक)
मेषाःrams
मेषाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootमेष (प्रातिपदिक)
अवसृष्टासःlet loose / released
अवसृष्टासः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootअव-√सृज् (सृज्) → अवसृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
आहुताःoffered (as oblations)
आहुताः:
कर्तृ (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective/Participle
Rootआ-√हु (हु) → आहुत (कृदन्त-प्रातिपदिक)
कीलालपेin the Kīlālapa (name of a place/region)
कीलालपे:
अधिकारण
TypeNoun
Rootकीलालप (प्रातिपदिक)
सोमपृष्ठायto Soma-pṛṣṭha (Soma-backed/associated)
सोमपृष्ठाय:
सम्प्रदान
TypeNoun/Adjective
Rootसोमपृष्ठ (प्रातिपदिक; समास)
वेधसेto the Ordainer / Wise one
वेधसे:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootवेधस् (प्रातिपदिक)
हृदाwith the heart
हृदा:
करण
TypeNoun
Rootहृद् (प्रातिपदिक)
मतिम्thought / intention
मतिम्:
कर्म
TypeNoun
Rootमति (प्रातिपदिक)
जनयgenerate / produce
जनय:
(क्रिया)
TypeVerb
Root√जन् (जन) (धातु)
चारुम्beautiful / pleasing
चारुम्:
कर्म (विशेषणरूपेण)
TypeAdjective
Rootचारु (प्रातिपदिक)
अग्नयेfor Agni
अग्नये:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniS
SomaRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes