Mantra 7
Rishi: Yājñavalkya (traditional White Yajurveda transmission attribution; specific r̥ṣi not explicitly marked in the mantra itself)
Devata: Agni (primary); Devas and Pitṛs (secondary in the closing salutations)
Chandas: Mixed/prose-yajus (Yajus-formula; not a fixed ṛgvedic metre)
Samhita Patha (Devanagari)
अग्ने॑ वाजजि॒द्वाजं॑ त्वा सरि॒ष्यन्तं॑ वाज॒जित॒ᳪ सम्मा॑र्ज्मि । नमो॑ दे॒वेभ्य॑: स्व॒धा पि॒तृभ्य॑: सु॒यमे॑ मे भूयास्त॒म्
Transliteration
ágnē vājajídvā́jaṃ tvā sariṣyántaṃ vājajítᳪ sammā́rjmi | námō devébhyaḥ svadhā́ pitṛ́bhyaḥ suyámē mē bhūyāstám
Translation
Hỡi Agni, đấng chiến thắng phần thưởng (vājajit), chính Ngài—là phần thưởng ấy—khi Ngài sắp lao nhanh tiến tới, ta lau sạch Ngài, đấng chiến thắng phần thưởng. Kính lễ chư Thiên; svadhā dâng lên các Tổ phụ: nguyện cả hai điều ấy đối với ta được an bài tốt đẹp và có sự dẫn dắt đúng đắn.
Padapatha (Word Analysis)
अग्ने । वाज-जित् । वाजम् । त्वा । सरिष्यन्तम् । वाज-जितम् । सम्-मार्ज्मि । नमः । देवेभ्यः । स्वधा । पितृभ्यः । सु-यमे । मे । भूयास्तम् ।
Word by Word
अग्नेO Agni
अग्ने:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootअग्नि- (प्रातिपदिक)
वाजजित्O winner of the prize/strength
वाजजित्:
सम्बोधन
TypeAdjective
Rootवाज- + √जि (जये) → वाजजित् (कृदन्त/प्रातिपदिक)
वाजम्the prize; strength; food
वाजम्:
कर्म
TypeNoun
Rootवाज- (प्रातिपदिक)
त्वाyou
त्वा:
कर्म
TypePronoun
Rootयुष्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सरिष्यन्तम्about to go/flow; intending to proceed
सरिष्यन्तम्:
कर्म
TypeParticiple (Adjectival)
Root√सृ (सरणे) → सरिष्यन्त् (लृट्/भविष्यत्-प्रत्ययान्त कृदन्त)
वाजजितम्as the prize-winner
वाजजितम्:
कर्म
TypeAdjective
Rootवाज- + √जि (जये) → वाजजित् (प्रातिपदिक)
सम्मार्ज्मिI wipe/clean (I polish)
सम्मार्ज्मि:
क्रिया
TypeVerb
Rootसम् + √मृज् (मार्जने) → मार्ज्मि
नमःobeisance
नमः:
कर्म (नमस्कार-क्रियायाः द्योतकः)
TypeNoun (indeclinable-like in usage)
Rootनमस्- (प्रातिपदिक)
देवेभ्यःto the gods
देवेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootदेव- (प्रातिपदिक)
स्वधाsvadhā (ancestral oblation-call)
स्वधा:
सम्बोधन/उद्गार (पितृ-सम्बन्धि आह्वान)
TypeNoun
Rootस्वधा- (प्रातिपदिक)
पितृभ्यःto the Fathers/ancestors
पितृभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootपितृ- (प्रातिपदिक)
सुयमःgood restraint/right order; good guidance
सुयमः:
कर्ता (भूयात् इत्यस्य)
TypeAdjective/Noun
Rootसु- + यम- (प्रातिपदिक) / अथवा सुयम- (प्रातिपदिक)
मेfor me / of me
मे:
सम्बन्ध (अधिकार/सम्बन्धः)
TypePronoun
Rootअस्मद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
भूयात्may it be; may it become
भूयात्:
क्रिया
TypeVerb
Root√भू (सत्तायाम्)
तम्that (state/benefit)
तम्:
कर्म (भूयात् इत्यस्य फल/प्राप्त्यर्थः—‘that’)
TypePronoun
Rootतद्- (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniD
Devas (Gods)P
Pitṛs (Fathers/Ancestors)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes