Mantra 64
Rishi: Yājñavalkya-tradition
Devata: Indrāgnī; also ‘Devāḥ’ and ‘Brahman’ as operative power
Chandas: Yajus/prose formula
Samhita Patha (Devanagari)
उ॒द्ग्रा॒भं च॑ निग्रा॒भं च॒ ब्रह्म॑ दे॒वा अ॑वीवृधन् । अधा॑ स॒पत्ना॑निन्द्रा॒ग्नी मे॑ विषू॒चीना॒न्व्य॒स्यताम्
Transliteration
udgrā́bhaṁ ca nigrā́bhaṁ ca bráhma devā́ avīvṛdhan | ádhā sapatnā́n indrāgnī́ me viṣūcī́nān vyasyatām
Translation
Các thần đã làm cho Brahman thêm vững mạnh—cả “nắm lên” (udgrābha) lẫn “nắm xuống” (nigrābha). Rồi xin Indra và Agni hãy tung rải các kẻ đối địch của tôi, quăng chúng ra, khiến chúng lìa nhau và tản mác về muôn hướng.
Padapatha (Word Analysis)
उ॒द्ग्रा॒भम् । च॒ । नि॒ग्रा॒भम् । च॒ । ब्रह्म॑ । दे॒वाः । अ॒वी॒वृ॒धन् । अधा॑ । स॒पत्ना॑न् । इन्द्रा॒ग्नी । मे॒ । वि॒षू॒चीना॑न् । वि । अ॒स्य॒ताम्
Word by Word
उद्ग्राभम्the uplifting/raising (act/means)
उद्ग्राभम्:
Karma
TypeNoun
Rootउद्-ग्राभ (√ग्रभ्) / उद्ग्राभ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
निग्राभम्the holding-down/pressing (act/means)
निग्राभम्:
Karma
TypeNoun
Rootनि-ग्राभ (√ग्रभ्) / निग्राभ (प्रातिपदिक)
चand
च:
—
TypeIndeclinable
Rootच
ब्रह्मthe sacred utterance/prayer (brahman)
ब्रह्म:
Karma
TypeNoun
Rootब्रह्मन् (प्रातिपदिक)
देवाःthe gods
देवाः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
अवीवृधन्they increased / caused to grow
अवीवृधन्:
—
TypeVerb
Root√वृध् (वर्धने)
अधाthen, thereafter
अधा:
—
TypeIndeclinable
Rootअधा
सपत्नान्rivals, enemies
सपत्नान्:
Karma
TypeNoun
Rootसपत्न (प्रातिपदिक)
इन्द्राग्नीO Indra and Agni
इन्द्राग्नी:
—
TypeNoun
Rootइन्द्र + अग्नि (समास-प्रातिपदिक; द्वन्द्व)
मेmy / for me
मे:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम)
विषूचीनान्turned aside, divergent, separated
विषूचीनान्:
Karma
TypeAdjective
Rootविषूचीन (प्रातिपदिक)
व्यस्यताम्cast (them) away / scatter (them)
व्यस्यताम्:
—
TypeVerb
Rootवि-√अस्/अस्य (क्षेपणे) (धातु: √अस्/अस्य ‘to throw, cast’)
Entities Mentioned
B
BrahmanD
Devāḥ (the Gods)I
IndraA
AgniRitual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes