Mantra 8
Rishi: Vājasaneyin tradition (Yājñavalkya lineage attribution)
Devata: Rudra (Nīlagrīva, Sahasrākṣa, Mīḍhuṣ)
Chandas: Mixed/Anuṣṭubh-like (Śatarudriya style; metrical assignment varies)
Samhita Patha (Devanagari)
नमो॑ऽस्तु॒ नील॑ग्रीवाय सहस्रा॒क्षाय॑ मी॒ढुषे॑ । अथो॒ ये अ॑स्य॒ सत्वा॑नो॒ऽहं तेभ्यो॑ऽकरं॒ नम॑:
Transliteration
námo ’stu nī́lagrīvāya sahasrākṣā́ya mīḍhúṣe | átho yé asyá sátvāno ’háṃ tébhyo ’karaṃ námaḥ ||
Translation
Xin kính lễ Đấng Cổ Xanh, Đấng Ngàn Mắt, Đấng ban ân như mưa. Lại nữa, xin kính lễ các hữu thể thuộc về Ngài—con đã dâng kính lễ đến họ.
Padapatha (Word Analysis)
नमः॑ । अ॒स्तु॒ । नील॑ग्रीवाय । स॒ह॒स्र॒अ॒क्षाय॑ । मी॒ढुषे॑ । अथो॒ । ये । अ॒स्य॒ । सत्वा॑नः । अ॒हम् । तेभ्यः॑ । अ॒कर॑म् । नमः॑
Word by Word
नमःsalutation, homage
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
अस्तुlet it be
अस्तु:
—
TypeVerb
Rootअस् (धातु)
नीलग्रीवायto the blue-necked (one)
नीलग्रीवाय:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootनीलग्रीव (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि/कर्मधारय-समासः ‘नीला ग्रीवा यस्य’)
सहस्राक्षायto the thousand-eyed (one)
सहस्राक्षाय:
Sampradāna
TypeNoun (epithet)
Rootसहस्राक्ष (प्रातिपदिक; बहुव्रीहि ‘सहस्रम् अक्षाणि यस्य’)
मीढुषेto the bountiful/giver (showerer)
मीढुषे:
Sampradāna
TypeNoun (agent epithet)
Rootमीढुष् (प्रातिपदिक; कृत्-रूपः, √मिह्/√मेह् ‘सिञ्चति/वर्षति’ इत्यर्थे; ‘वर्षक/दातार’)
अथोand also
अथो:
—
TypeIndeclinable
Rootअथ + उ (निपात-संयोग)
येwho (those who)
ये:
Kartā
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अस्यof him, of this (one)
अस्य:
Sambandha (genitive)
TypePronoun
Rootइदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
सत्वानःthe attendants/companions (the valiant ones)
सत्वानः:
Kartā
TypeNoun
Rootसत्वन् (प्रातिपदिक; ‘सत्त्व’/‘सत्व’ = बल/वीर्य/सत्त्व-युक्ताः)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
तेभ्यःto them
तेभ्यः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अकरम्I made/did
अकरम्:
—
TypeVerb
Rootकृ (धातु)
नमःsalutation
नमः:
Karma
TypeNoun
Rootनमस् (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
R
Rudra (Nīlagrīva)R
Rudra (Sahasrākṣa)R
Rudra (Mīḍhuṣ)R
Rudra’s Sattvānaḥ (attendant beings)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes