Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 45
Rishi: As above: Ṛgvedic Agni-hymn lineage (not uniquely fixed here).
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh (approximate)
Samhita Patha (Devanagari)
अधा॒ ह्य॒ग्ने॒ क्रतो॑र्भ॒द्रस्य॒ दक्ष॑स्य सा॒धोः । र॒थीरृ॒तस्य॑ बृह॒तो ब॒भूथ॑
Transliteration
adhā́ hí agne krátor bhadrásya dákṣasya sādhóḥ | rathī́r ṛtásya bṛható babhū́tha ||
Translation
Vì thế, hỡi Agni, đối với nghi lễ cát tường (kratu), đối với công việc khéo léo và thành tựu (dakṣa), đối với điều thiện lành (sādhu), Ngài đã trở thành người đánh xe của ṛta vĩ đại (trật tự chân chính của vũ trụ).
Padapatha (Word Analysis)
अध । हि । अग्ने । क्रतोः । भद्रस्य । दक्षस्य । साधोः । रथीः । ऋतस्य । बृहतः । बभूथ ।
Word by Word
अधाthen, thereafter
अधा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootअधा (अव्यय)
हिindeed, for
हि:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootहि (निपात)
अग्नेO Agni
अग्ने:
Sampradāna
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
क्रतोःof resolve/insight (kratu)
क्रतोः:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootक्रतु (प्रातिपदिक)
भद्रस्यof the auspicious
भद्रस्य:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootभद्र (प्रातिपदिक)
दक्षस्यof skill/ability (dakṣa)
दक्षस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootदक्ष (प्रातिपदिक)
साधोःof the good/right
साधोः:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootसाधु (प्रातिपदिक)
रथीःcharioteer, rider
रथीः:
Kartā
TypeNoun
Rootरथिन् (प्रातिपदिक)
ऋतस्यof ṛta (cosmic order/truth)
ऋतस्य:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootऋत (प्रातिपदिक)
बृहतोof the great
बृहतो:
Adhikaraṇa
TypeAdjective
Rootबृहत् (प्रातिपदिक)
बभूथyou have become / you became
बभूथ:
Kartā
TypeVerb
Rootभू (धातु)
Entities Mentioned
A
AgniṚ
Ṛta (cosmic order)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes