Shukla Yajur Veda — Adhyaya 15, Mantra 27
Rishi: Agni-hymn tradition (not explicit here)
Devata: Agni
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
जन॑स्य गो॒पा अ॑जनिष्ट॒ जागृ॑विर॒ग्निः सु॒दक्ष॑: सुवि॒ताय॒ नव्य॑से । घृ॒तप्र॑तीको बृह॒ता दि॑वि॒स्पृशा॑ द्यु॒मद्वि भा॑ति भर॒तेभ्य॒: शुचि॑:
Transliteration
jánasya gopā́ ajaniṣṭa jā́gṛvir agníḥ sudákṣaḥ suvitā́ya návyase | ghṛtápratīko bṛhatā́ divispṛ́śā dyumád ví bhāti bharatébhyaḥ śúciḥ
Translation
Đấng hộ vệ của dân đã được sinh ra—Agni tỉnh thức, khéo léo thiện xảo, vì phúc lợi luôn mới. Với bơ tế (ghṛta) làm dung nhan, vĩ đại và chạm tới trời; Ngài rực sáng huy hoàng—thanh khiết—cho các Bharata.
Padapatha (Word Analysis)
जन॑स्य । गो॒पाः । अ॒ज॒नि॒ष्ट॒ । जागृ॑विः । अ॒ग्निः । सु॒दक्षः॑ । सु॒वि॒ताय॑ । नव्य॑से । घृ॒त-प्र॑तीकः । बृ॒ह॒ता । दि॒वि॒-स्पृशा॑ । द्यु॒मत् । वि । भा॑ति । भ॒र॒तेभ्यः॑ । शुचिः॑
Word by Word
जनस्यof the people
जनस्य:
सम्बन्ध (षष्ठी)
TypeNoun
Rootजन (प्रातिपदिक) / जन (समूह)
गोपाःprotector/guardian
गोपाः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootगोपा (प्रातिपदिक; गो + पा)
अजनिष्टwas born/arose
अजनिष्ट:
क्रिया
TypeVerb
Root√जन् (जनने)
जागृविःever-vigilant, wakeful
जागृविः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootजागृवि (प्रातिपदिक; √जागृ ‘जागरणे’ से)
अग्निःAgni (fire)
अग्निः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootअग्नि (प्रातिपदिक)
सुदक्षःvery capable/skillful
सुदक्षः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुदक्ष (प्रातिपदिक; सु + दक्ष)
सुवितायfor good progress/welfare
सुविताय:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootसुवित (प्रातिपदिक)
नव्यसेfor the new (one); for the ever-fresh
नव्यसे:
सम्प्रदान (दत्तिवाचक)
TypeAdjective
Rootनव्य (प्रातिपदिक)
घृतप्रतीकःwhose face/appearance is ghee-bright
घृतप्रतीकः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootघृतप्रतीक (प्रातिपदिक; घृत + प्रतीक)
बृहताwith the great (splendour/expanse)
बृहता:
करण
TypeAdjective
Rootबृहन्त् (प्रातिपदिक)
दिविस्पृशाwith (a form) touching the sky
दिविस्पृशा:
करण
TypeAdjective
Rootदिविस्पृश् (प्रातिपदिक; दिवि + स्पृश्)
द्युमत्brightly, with brilliance
द्युमत्:
कर्म/क्रियाविशेषण
TypeAdjective
Rootद्युमत् (प्रातिपदिक)
विforth, widely
वि:
क्रियाविशेषण
TypeIndeclinable
Rootवि (उपसर्ग/अव्यय)
भातिshines
भाति:
क्रिया
TypeVerb
Root√भा (दीप्तौ)
भरतेभ्यःfor the Bharatas (people)
भरतेभ्यः:
सम्प्रदान
TypeNoun
Rootभरत (प्रातिपदिक)
शुचिःpure, bright
शुचिः:
कर्तृ-विशेषण
TypeAdjective
Rootशुचि (प्रातिपदिक)
Entities Mentioned
A
AgniB
Bharatas (as ritual community/lineage)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes