Shukla Yajur Veda — Adhyaya 12, Mantra 85
Rishi: Yājñavalkya-line transmission (general).
Devata: Oṣadhayaḥ; anti-devatā: Yakṣman/Jīvagṛbh.
Chandas: Triṣṭubh (probable).
Samhita Patha (Devanagari)
यदि॒मा वा॒जय॑न्न॒हमोष॑धी॒र्हस्त॑ आद॒धे । आ॒त्मा यक्ष्म॑स्य नश्यति पु॒रा जी॑व॒गृभो॑ यथा
Transliteration
yádi mā́ vā́jayann ahám óṣadhīr háste ā́dadhe | ātmā́ yákṣmasya naśyati purā́ jīvá-gṛ́bho yáthā ||
Translation
Nếu, để làm cho ta thêm vững mạnh, ta cầm những dược thảo này trong tay, thì chính “tự thể” của chứng hao mòn (yakṣma) sẽ tiêu vong, như kẻ đoạt mạng thuở xưa đã bị diệt vậy.
Padapatha (Word Analysis)
यदि । इमाः । वाजयन् । अहम् । ओषधीः । हस्ते । आदधे । आत्मा । यक्ष्मस्य । नश्यति । पुरा । जीवगृभः । यथा ।
Word by Word
यदिif
यदि:
—
TypeIndeclinable
Rootयदि
इमाःthese
इमाः:
Karma
TypePronoun
Rootइदम्
वैindeed
वै:
—
TypeIndeclinable
Rootवै
अजयन्they conquered / won
अजयन्:
Kartā
TypeVerb
Rootजि (जयति)
अहम्I
अहम्:
Kartā
TypePronoun
Rootअहम्
ओषधीःmedicinal herbs
ओषधीः:
Karma
TypeNoun
Rootओषधि
हस्तेin (my) hand
हस्ते:
Adhikaraṇa
TypeNoun
Rootहस्त
आunto, towards; completely
आ:
—
TypeIndeclinable
Rootआ
दधेI place / I take up
दधे:
Kartā
TypeVerb
Rootधा (दधाति)
आत्माthe self / vital being
आत्मा:
Kartā
TypeNoun
Rootआत्मन्
यक्ष्मस्यof disease (consumption)
यक्ष्मस्य:
Sambandha
TypeNoun
Rootयक्ष्म
नश्यतिperishes / disappears
नश्यति:
Kriyā
TypeVerb
Rootनश्
पुराbefore, formerly
पुरा:
Adhikaraṇa
TypeIndeclinable
Rootपुरा
जीवगृभःa living-catcher (one who seizes the living)
जीवगृभः:
Kartā
TypeNoun
Rootजीव-गृभ
यथाas, like
यथा:
—
TypeIndeclinable
Rootयथा
Entities Mentioned
O
Oṣadhayaḥ (Medicinal Plants)Y
YakṣmanJ
Jīvagṛbh (Life-seizer)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes