Mantra 35
Rishi: Yajus-formula within Vājasaneyin usage (source ultimately Ṛgvedic/ritual diction).
Devata: Āpaḥ (Waters)
Chandas: Triṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
आपो॑ देवी॒ः प्रति॑ गृभ्णीत॒ भस्मै॒तत्स्यो॒ने कृ॑णुध्वᳪ सुर॒भा उ॑ लो॒के । तस्मै॑ नमन्तां॒ जन॑यः सु॒पत्नी॑र्मा॒तेव॑ पु॒त्रं बि॑भृता॒प्स्वे॒नत्
Transliteration
ā́po devī́ḥ práti gṛbhṇīta bhásmaitát syóne kṛṇudhvaṃ surábhā u loké | tásmai namantāṃ jánayaḥ su-pátnīr mā́teva putráṃ bíbhratāpsv ènát
Translation
Hỡi các Nữ thần Nước, xin hãy tiếp nhận tro này; xin đặt nó an trú nơi chỗ ngồi hiền hòa, cho nó tỏa hương trong thế gian. Nguyện các bà mẹ—những người vợ hiền—cúi mình trước đó, mang giữ nó trong nước, như mẹ bồng con trai của mình.
Padapatha (Word Analysis)
आपः । देवीः । प्रति । गृभ्णीत । भस्म । एतत् । स्योनॆ । कृणुध्वम् । सुरभाः । उ । लोके । तस्मै । नमन्ताम् । जनयः । सु-पत्न्यः । माता-इव । पुत्रम् । बिभ्रत । अप्सु । एनत्
Word by Word
आपःO waters
आपः:
सम्बोधन (आह्वान) / कर्तृ (स्तुत्य-कर्तृ)
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) → आप्-
देवीःO goddesses
देवीः:
सम्बोधन
TypeNoun
Rootदेवी (प्रातिपदिक)
प्रतिtowards; in response
प्रति:
—
TypeIndeclinable
Rootप्रति
गृभ्णीतtake; grasp
गृभ्णीत:
क्रिया
TypeVerb
Rootग्रह् (गृभ्) — धातु
भस्मash
भस्म:
कर्म
TypeNoun
Rootभस्मन् (प्रातिपदिक)
एतत्this
एतत्:
कर्म (भस्म इत्यस्य विशेषणम्)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
स्योनेin a kindly/pleasant (place)
स्योने:
अधिकरण
TypeAdjective
Rootस्योन (प्रातिपदिक; ‘शिव/सुखद/मृदु’)
कृणुध्वम्make; render
कृणुध्वम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootकृ (करणे) — धातु
सुरभाःfragrant
सुरभाः:
कर्म-विशेषण
TypeAdjective
Rootसुरभि (प्रातिपदिक)
उindeed; also
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ
लोकेin the world
लोके:
अधिकरण
TypeNoun
Rootलोक (प्रातिपदिक)
तस्मैto him/for him
तस्मै:
सम्प्रदान
TypePronoun
Rootतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
नमन्ताम्let (them) bow
नमन्ताम्:
क्रिया
TypeVerb
Rootनम् (प्रणामे) — धातु
जनयःwomen; mothers
जनयः:
कर्तृ
TypeNoun
Rootजनय् (प्रातिपदिक; ‘स्त्री/जननी’)
सुपत्नीःgood wives
सुपत्नीः:
कर्तृ-विशेषण
TypeNoun/Adjective
Rootसुपत्नी (प्रातिपदिक)
माताऽइवlike a mother
माताऽइव:
उपमान (कर्तृ-सम्बन्धी)
TypeNoun + Indeclinable
Rootमातृ (प्रातिपदिक) + इव
पुत्रम्a son
पुत्रम्:
कर्म
TypeNoun
Rootपुत्र (प्रातिपदिक)
बिभ्रताःbearing; holding
बिभ्रताः:
कर्तृ-विशेषण
TypeVerb (participle)
Rootभृ (धारणे) — धातु
अप्सुin the waters
अप्सु:
अधिकरण
TypeNoun
Rootअप् (प्रातिपदिक) → आप्-
एनत्this (one/thing)
एनत्:
कर्म (बिभ्रताः इत्यस्य)
TypePronoun
Rootएतद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक; वैदिक रूप ‘एनद्/एनत्’)
Entities Mentioned
Ā
Āpaḥ (Divine Waters)A
Agni (implicit)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes