Shukla Yajur Veda — Adhyaya 11, Mantra 42
Rishi: Vājasaneyin ritual tradition
Devata: Savitṛ/Agni-invoked-as-upright-helper (deity-focus shifts by application)
Chandas: Tr̥ṣṭubh
Samhita Patha (Devanagari)
ऊ॒र्ध्व ऊ॒ षु ण॑ ऊ॒तये॒ तिष्ठा॑ दे॒वो न स॑वि॒ता । ऊ॒र्ध्वो वाज॑स्य॒ सनि॑ता॒ यद॒ञ्जिभि॑र्वा॒घद्भि॑र्वि॒ह्वया॑महे ॥
Transliteration
ūrdhvó ū ṣú ṇa ūtáye tíṣṭhā devó ná savitā́ | ūrdhvó vā́jasya sánitā yád añjíbhir vāghádbhir víhvayāmahe ||
Translation
Vì sự phù hộ của chúng con, xin Ngài hãy đứng vươn lên như thần Savitar; khi chúng con khẩn thỉnh Ngài với lễ xức và với những người ca tụng, xin Ngài đứng vươn lên, trở thành kẻ đoạt thắng phần thưởng vāja.
Padapatha (Word Analysis)
ऊर्ध्वः । ऊ । सु । नः । ऊतये । तिष्ठ । देवः । न । सविता । ऊर्ध्वः । वाजस्य । सनिता । यत् । अञ्जिभिः । वाघद्भिः । विह्वयामहे ।
Word by Word
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
उindeed, surely
उ:
—
TypeIndeclinable
Rootउ (निपात)
सुwell, auspiciously
सु:
—
TypeIndeclinable
Rootसु (निपात/उपसर्गार्थक अव्यय)
नःof us / for us
नः:
Sampradāna
TypePronoun
Rootअस्मद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
ऊतयेfor help, for protection
ऊतये:
Sampradāna
TypeNoun
Rootऊति (स्त्रीलिङ्ग-प्रातिपदिक)
तिष्ठstand! remain!
तिष्ठ:
—
TypeVerb
Rootस्था (धातु)
देवःthe god
देवः:
Kartā
TypeNoun
Rootदेव (प्रातिपदिक)
नlike, as
न:
—
TypeIndeclinable
Rootन (उपमानार्थक अव्यय)
सविताSavitar (the impeller)
सविता:
Kartā
TypeNoun
Rootसवितृ (प्रातिपदिक)
ऊर्ध्वःupright, raised
ऊर्ध्वः:
Kartā
TypeAdjective
Rootऊर्ध्व (प्रातिपदिक)
वाजस्यof strength / of prize (vāja)
वाजस्य:
—
TypeNoun
Rootवाज (प्रातिपदिक)
सनिताwinner, bestower (one who gains)
सनिता:
Kartā
TypeNoun
Rootसनि-तृ (कृदन्त-प्रातिपदिक; √सन्/सनि ‘to gain, win’)
यत्which (that)
यत्:
Karma
TypePronoun
Rootयद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
अञ्जिभिःwith (his) reins / straps
अञ्जिभिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootअञ्जि (प्रातिपदिक)
वाor
वा:
—
TypeIndeclinable
Rootवा (निपात)
आघद्भिःwith urging (ones) / with drivers
आघद्भिः:
Karaṇa
TypeNoun
Rootआघद् (प्रातिपदिक; ‘pressing/urging’—agentive/participial stem used as noun)
विह्वयामहेwe invoke, we call upon
विह्वयामहे:
—
TypeVerb
Rootवि + √ह्वा (धातु)
Entities Mentioned
S
SavitṛA
Agni (as invoked through the ‘upright helper’ function)V
Vāja (sacrificial ‘prize’/victory as a divine outcome)Ritual Context
Viniyoga (Ritual Application)
Commentary Summary
Philosophical Concepts
Vedic Cosmology
Academic Analysis
Cross References
Yogic Application
Chanting Notes