अग्नियज्ञ-देवयज्ञ-ब्रह्मयज्ञ-गुरुपूजा-क्रमनिरूपणम् / Ordering and Definitions of Agniyajña, Devayajña, Brahmayajña, and Guru-Pūjā

Verse 1

ऋषय ऊचुः । अग्नियज्ञं देवयज्क्तं ब्रह्मयज्क्तं तथैव च । गुरुपूजां ब्रह्मतृप्तिं क्रमेण ब्रूहि नः प्रभो

Các vị tiên nhân thưa rằng: "Bạch Đức Thế Tôn, xin hãy giải thích cho chúng con theo thứ tự về lễ tế hỏa tịnh, sự thờ phụng dâng lên các vị chư thiên, lễ tế Phạm thiên, việc tôn kính Đạo sư, và phương cách để làm hài lòng Phạm thiên (Thực tại Tối cao)."

Verse 2

सूत उवाच । अग्नौ जुहोति यद्द्रव्यमग्नियज्ञः स उच्यते । ब्रह्मचर्याश्रमस्थानां समिदाधानमेव हि

Sūta thưa rằng: “Bất cứ vật gì được dâng cúng vào ngọn lửa thiêng đều gọi là Agni-yajña, tế lễ bằng lửa. Quả thật, đối với những người an trú trong āśrama brahmacarya, hạnh yếu yếu là đặt các que củi tế (samidh) vào lửa.”

Verse 3

समिदग्रौ व्रताद्यं च विशेषयजनादिकम् । प्रथमाश्रमिणामेवं यावदौपासनं द्विजाः

Hỡi các bậc dvija (hai lần sinh), đối với người ở āśrama thứ nhất—brahmacarya—việc dâng củi tế samidh vào lửa, giữ các vrata (giới nguyện) cùng những kỷ luật liên hệ, và các nghi lễ tế tự đặc biệt—chừng ấy—chính là aupāsana, sự thờ phụng hằng ngày được quy định cho họ.

Verse 4

आत्मन्यारोपिताग्नीनां वनिनां यतिनां द्विजाः । हितं च मितमेध्यान्नं स्वकाले भोजनं हुतिः

Hỡi các bậc dvija, đối với những ẩn sĩ ở rừng và các vị yati (xuất ly) đã an lập ngọn lửa thiêng ngay trong tự thân, việc dùng thức ăn lành, vừa lượng, thanh tịnh, đúng thời—chính đó là một huti, một lễ dâng cúng.

Verse 5

औपासनाग्निसंधानं समारभ्य सुरक्षितम् । कुंडे वाप्यथ भांडे वा तदजस्रं समीरितम्

Sau khi đã bắt đầu nhóm và thiết lập ngọn lửa thiêng trong gia đình (aupāsana) một cách đúng đắn, người ta nên bảo vệ nó cẩn thận—dù được giữ trong hố lửa (kuṇḍa) hay trong bình chứa—duy trì nó liên tục không gián đoạn.

Verse 6

अग्निमात्मन्यरण्यां वा राजदैववशाद्ध्रुवम् । अग्नित्यागभयादुक्तं समारोपितमुच्यते

Khi dưới sức ép của sắc lệnh nhà vua hay của số phận, người ta nói về việc 'đặt lửa' lên chính mình hoặc trong rừng—lời tuyên bố này, thốt ra vì nỗi sợ từ bỏ ngọn lửa thiêng, được gọi là sự quy gán mang tính biểu tượng.

Verse 7

संपत्करी तथा ज्ञेया सायमग्न्याहुतिर्द्विजाः । आयुष्करीति विज्ञेया प्रातः सूर्याहुतिस्तथा

Hỡi những người tái sinh (dvija), hãy biết rằng lễ vật buổi tối dâng vào ngọn lửa thiêng là nguồn ban tặng sự thịnh vượng; tương tự như vậy, hãy hiểu rằng lễ vật buổi sáng dâng lên Thần Mặt trời là nguồn ban tặng sự trường thọ.

Verse 8

अग्नियज्ञो ह्ययं प्रोक्तो दिवा सूर्यनिवेशनात् । इंद्रा दीन्सकलान्देवानुद्दिश्याग्नौ जुहोतियत्

Đây được gọi là Agni-yajña, vì nó được thực hiện vào ban ngày, khi Mặt trời ngự trị trên bầu trời. Trong đó, người ta dâng lễ vật vào ngọn lửa thiêng, dành cho Indra và tất cả các vị Deva khác—trong khi hiểu rằng những nghi lễ như vậy cuối cùng chỉ được hoàn tất bởi Thần Shiva, Chúa tể của vạn vật.

Verse 9

देवयज्ञं हि तं विद्यात्स्थालीपाकादिकान्क्रतून् । चौलादिकं तथा ज्ञेयं लौकिकाग्नौ प्रतिष्ठितम्

Hãy biết đó là deva-yajña: các nghi lễ hiến tế như sthālīpāka và các kratu khác. Tương tự như vậy, các nghi lễ bắt đầu bằng việc lễ xuống tóc cho trẻ nhỏ (cūḍā/caula) được hiểu là các nghi thức thế gian (laukika), được thiết lập trong ngọn lửa gia đình.

Verse 10

ब्रह्मयज्ञं द्विजः कुर्याद्देवानां तृप्तये सकृत् । ब्रह्मयज्ञ इति प्रोक्तो वेदस्याऽध्ययनं भवेत्

Người “hai lần sinh” (dvija) nên cử hành Brahma-yajña một lần để làm thỏa lòng chư thiên. Điều được gọi là “Brahma-yajña” chính là việc học Veda—tụng đọc và quán niệm.

Verse 11

नित्यानंतरमासोयं ततस्तु न विधीयते । अनग्नौ देवयजनं शृणुत श्रद्धयादरात्

Tháng này, tiếp theo các nghi lễ hằng ngày, không được quy định lặp lại thêm nữa. Nay hãy lắng nghe với lòng tin và sự cung kính về việc thờ phụng Thần linh được cử hành không dùng lửa.

Verse 12

आदिसृष्टौ महादेवः सर्वज्ञः करुणाकरः । सर्वलोकोपकारार्थं वारान्कल्पितवान्प्रभुः

Ngay thuở khởi nguyên của tạo hóa, Mahādeva—Đấng Toàn Tri, suối nguồn từ bi—đã an bài các kỷ luật và thời nhật thánh (vāra) vì lợi ích của muôn cõi.

Verse 13

संसारवैद्यः सर्वज्ञः सर्वभेषजभेषजम् । आदावारोग्यदं वारं स्ववारं कृतवान्प्रभुः

Đức Chúa—lương y của vòng luân hồi, bậc toàn tri, phương dược của mọi phương dược—trước hết đã thiết lập chính ngày thánh của Ngài (svavāra), ngày ban sức khỏe và sự thoát khỏi khổ bệnh.

Verse 14

इति श्रीशिवमहापुराणे विद्येश्वरसंहितायां चतुर्दशोऽध्यायः

Như vậy kết thúc Chương thứ Mười Bốn trong Vidyeśvara-saṃhitā của Thánh điển Śrī Śiva Mahāpurāṇa.

Verse 15

आलस्यदुरितक्रांत्यै वारं कल्पितवान्प्रभुः । रक्षकस्य तथा विष्णोर्लोकानां हितकाम्यया

Vì mong cầu lợi ích cho muôn cõi, Đức Chúa đã an lập hóa thân “Varāha” (Heo Rừng) để chế ngự điều ác phát sinh từ sự lười biếng; và cũng thiết lập Viṣṇu làm Đấng Hộ Trì của tạo hóa.

Verse 16

पुष्ट्यर्थं चैव रक्षार्थं वारं कल्पितवान्प्रभुः । आयुष्करं ततो वारमायुषां कर्तुरेव हि

Vì mục đích nuôi dưỡng và che chở, Đức Chúa đã an lập nghi lễ giữ ngày (vāra) vào đúng thứ ấy. Do đó, chính ngày ấy trở thành đấng ban thọ mạng, bởi được thiết lập bởi Đấng Tạo Hóa—Chúa Tể của mọi tuổi thọ.

Verse 17

त्रैलोक्यसृष्टिकर्त्तुर्हि ब्रह्मणः परमेष्ठिनः । जगदायुष्यसिद्ध्यर्थं वारं कल्पितवान्प्रभुः

Vì Brahmā, Đấng Tối Thượng an bài và là bậc tạo dựng ba cõi, Chúa Tể đã lập sự phân chia thời gian thành các “ngày” (vāra), để thọ mạng và sự tiếp nối có trật tự của vũ trụ được thành tựu.

Verse 18

आदौ त्रैलोक्यवृद्ध्यर्थं पुण्यपापे प्रकल्पिते । तयोः कर्त्रोस्ततो वारमिंद्र स्य च यमस्य च

Thuở ban đầu, để ba cõi được tăng trưởng và phát triển theo trật tự, công đức và tội lỗi được thiết lập. Rồi sau đó, các vị cai quản được bổ nhiệm: Indra lo việc công đức, còn Yama lo việc tội lỗi.

Verse 19

भोगप्रदं मृत्युहरं लोकानां च प्रकल्पितम् । आदित्यादीन्स्वस्वरूपान्सुखदुःखस्य सूचकान्

Điều ấy đã được an bài cho các thế giới như năng lực ban cho kinh nghiệm thọ hưởng (bhoga) và trừ diệt tử vong; và Mặt Trời cùng các quyền năng thiên giới khác được an lập trong hình tướng riêng của mình như những dấu hiệu chỉ bày vui sướng và khổ đau.

Verse 20

वारेशान्कल्पयित्वादौ ज्योतिश्चक्रेप्रतिष्ठितान् । स्वस्ववारे तु तेषां तु पूजा स्वस्वफलप्रदा

Sau khi trước hết tạo lập các Chúa tể của các ngày trong tuần (Vāreśa) và an vị họ trong Bánh xe Ánh sáng (jyoti-cakra), thì việc thờ phụng họ vào đúng ngày của mình sẽ ban cho quả báo riêng tương ứng của từng vị.

Verse 21

आरोग्यं संपदश्चैव व्याधीनां शांतिरेव च । पुष्टिरायुस्तथा भोगो मृतेर्हानिर्यथाक्रमम्

Sức khỏe và phú quý, sự lắng dịu của bệnh tật, sự bồi dưỡng, tuổi thọ, và năng lực thọ hưởng đời sống—như thế theo thứ tự, còn có sự ngăn trừ cái chết yểu mệnh.

Verse 22

वारक्रमफलं प्राहुर्देवप्रीतिपुरःसरम् । अन्येषामपि देवानां पूजायाः फलदः शिवः

Họ nói rằng quả đạt được theo đúng thứ tự (theo trình tự thờ phụng đã định) được dẫn đầu bởi sự hoan hỷ của các thần; tuy vậy, ngay cả đối với sự thờ cúng các thần khác, chính chỉ một mình Śiva là Đấng ban phát quả báo.

Verse 23

देवानां प्रीतये पूजापंचधैव प्रकल्पिता । तत्तन्मंत्रजपो होमो दानं चैव तपस्तथा

Vì sự hoan hỷ của chư Thiên, việc thờ phụng quả thật được thiết lập thành năm phần: trì tụng các thần chú tương ứng, cúng tế vào lửa thiêng (homa), bố thí, và khổ hạnh (tapas) nữa.

Verse 24

स्थंडिले प्रतिमायां च ह्यग्नौ ब्राह्मणविग्रहे । समाराधनमित्येवं षोडशैरुपचारकैः

Vì thế, sự thờ phụng chân chính (samārādhana) được cử hành với mười sáu lễ phẩm—dù thờ Śiva trên nền đất đã được thánh hóa thành maṇḍala, trong tượng thánh, trong lửa thiêng, hay trong sự hiện thân sống động của một vị Brāhmaṇa.

Verse 25

उत्तरोत्तरवैशिष्ट्यात्पूर्वाभावे तथोत्तरम् । नेत्रयोः शिरसो रोगे तथा कुष्ठस्य शांतये

Vì điều kế tiếp ngày càng thù thắng hơn, nên nếu điều trước không thể có thì hãy nương theo điều sau. Điều này được truyền dạy để làm dịu các bệnh về mắt và đầu, và cũng để an tức bệnh phong (kuṣṭha).

Verse 26

आदित्यं पूजयित्वा तु ब्राह्मणान्भोजयेत्ततः । दिनं मासं तथा वर्षं वर्षत्रयमथवापि वा

Sau khi trước hết lễ bái Āditya (Thần Mặt Trời), rồi hãy thí thực cho các Brāhmaṇa—làm như vậy trong một ngày, hoặc một tháng, hoặc một năm, hay thậm chí ba năm.

Verse 27

प्रारब्धं प्रबलं चेत्स्यान्नश्येद्रो गजरादिकम् । जपाद्यमिष्टदेवस्य वारादीनां फलं विदुः

Khi sức đẩy của prārabdha-karma (nghiệp quả đã khởi vận) trở nên vô cùng mạnh, thì ngay cả các phương thuốc và những cách thức tương tự nhằm diệt trừ bệnh tật, khổ não cũng có thể bất lực. Nhưng bậc trí biết rằng: các hạnh tu bắt đầu từ thệ nguyện (vrata) và các pháp hành bắt đầu từ trì tụng (japa)—dâng lên vị Chúa tể được mình chọn—ắt chắc chắn kết quả.

Verse 28

पापशांतिर्विशेषेण ह्यादिवारे निवेदयेत् । आदित्यस्यैव देवानां ब्राह्मणानां विशिष्टदम्

Để đặc biệt dập tắt và an hòa tội lỗi, nên dâng lễ vật đúng pháp, nhất là vào ngày Chủ nhật. Vì trong hàng chư thiên, đó là ngày của Āditya (Thần Mặt Trời), và đối với các Bà-la-môn, ngày ấy được xem là đặc biệt linh nghiệm trong việc ban cho công đức thù thắng.

Verse 29

सोमवारे च लक्ष्म्यादीन्संपदर्थं यजेद्बुधः । आज्यान्नेन तथा विप्रान्सपत्नीकांश्च भोजयेत्

Vào ngày thứ Hai, người hành giả trí tuệ nên cử hành lễ thờ để cầu tài lộc—khởi đầu với Lakṣmī và các năng lực cát tường khác—rồi thỉnh các brāhmaṇa cùng vợ của họ thọ thực, dâng món ăn nấu với bơ tinh luyện (ghee).

Verse 30

काल्यादीन्भौम वारे तु यजेद्रो गप्रशांतये । माषमुद्गाढकान्नेन ब्रह्मणांश्चैव भोजयेत्

Để dập yên bệnh tật, vào ngày thứ Ba, người ta nên làm lễ thờ từ lúc tinh sương; và cũng nên đãi các brāhmaṇa bữa ăn làm từ đậu đen, đậu xanh và ngũ cốc đong theo một āḍhaka. Nhờ hành trì nghi lễ có kỷ luật dâng lên Śiva, chứng bệnh được lắng dịu.

Verse 31

सौम्यवारे तथा विष्णुं दध्यन्नेन यजेद्बुधः । पुत्रमित्रकलत्रादिपुष्टिर्भवति सर्वदा

Cũng vậy, vào ngày của Soma (thứ Hai), người trí nên thờ Viṣṇu bằng sữa chua và cơm chín; nhờ đó, sự hưng thịnh của con cái, bạn bè, vợ/chồng và các chỗ nương tựa khác trong đời luôn phát sinh.

Verse 32

आयुष्कामो गुरोर्वारे देवानां पुष्टिसिद्धये । उपवीतेन वस्त्रेण क्षीराज्येन यजेद्बुधः

Người hiền trí cầu thọ mạng nên phụng thờ vào ngày của Guru (Bṛhaspati/Thứ Năm). Để đạt sự nuôi dưỡng và tăng trưởng sức mạnh cho chư thiên, hãy hành lễ với dây thiêng và y phục, dâng sữa và bơ tinh (ghee).

Verse 33

भोगार्थं भृगवारे तु यजेद्देवान्समाहितः । षड्रसोपेतमन्नं च दद्याद्ब्राह्मणतृप्तये

Người cầu hưởng thụ tốt lành (bhoga) nên vào ngày Thứ Sáu, với tâm chuyên nhất, phụng thờ chư thần; lại nên cúng dường thức ăn đủ sáu vị để làm thỏa mãn các bà-la-môn.

Verse 34

स्त्रीणां च तृप्तये तद्वद्देयं वस्त्रादिकं शुभम् । अपमृत्युहरे मंदे रुद्रा द्री श्चं यजेद्बुधः

Cũng vậy, để làm thỏa lòng phụ nữ, nên dâng tặng những lễ vật cát tường như y phục và các vật tương tự. Khi cần an hòa ảnh hưởng của Sao Thổ—nhất là để trừ cái chết yểu—bậc trí nên thờ phụng Rudrādriśa, Chúa tể núi Rudra, tức Śiva.

Verse 35

तिलहोमेन दानेन तिलान्नेन च भोजयेत् । इत्थं यजेच्च विबुधानारोग्यादिफलं लभेत्

Bằng cách dâng mè vào lửa tế, bố thí mè, và đãi người khác bằng món ăn nấu với mè—ai thờ cúng chư thiên theo cách ấy sẽ đạt quả báo, trước hết là sức khỏe và thoát khỏi bệnh tật.

Verse 36

देवानां नित्ययजने विशेषयजनेपि च । स्नाने दाने जपे होमे ब्राह्मणानां च तर्पणे

Trong việc thờ cúng chư thiên hằng ngày và cả trong các lễ tế đặc biệt; trong việc tắm gội để thanh tịnh, bố thí, trì tụng thần chú, cúng lửa, và dâng lễ tṛpaṇa làm thỏa lòng các Bà-la-môn—đó là những hạnh sự thiêng liêng được quy định.

Verse 37

तिथिनक्षत्रयोगे च तत्तद्देवप्रपूजने । आदिवारादिवारेषु सर्वज्ञो जगदीश्वरः

Trong các pháp hành gắn với ngày tithi, chòm sao (nakṣatra) và các yoga cát tường; và trong sự thờ phụng đúng thời dành cho từng vị thần vào những dịp và các ngày trong tuần như Chủ nhật v.v.—chính Jagadīśvara, Đấng Toàn Tri, Chúa tể vũ trụ (Śiva), thật sự hiện diện như bậc nội chủ và đấng thành tựu mọi điều.

Verse 38

तत्तद्रू पेण सर्वेषामारोग्यादिफलप्रदः । देशकालानुसारेण तथा पात्रानुसारतः

Ngài ban cho muôn loài các quả báo như sức khỏe và những phúc lợi khác, tự hiện đúng hình tướng ấy—tùy theo nơi chốn và thời điểm, lại cũng tùy theo sự xứng hợp của người thọ nhận.

Verse 39

द्र व्यश्रद्धानुसारेण तथा लोकानुसारतः । तारतम्यक्रमाद्देवस्त्वारोग्यादीन्प्रयच्छति

Tùy theo mức độ đức tin của mỗi người, và cũng tùy theo hoàn cảnh thế gian của họ, Đức Chúa ban các quả như sức khỏe và những lợi ích khác theo thứ bậc hơn kém.

Verse 40

शुभादावशुभांते च जन्मर्क्षेषु गृहे गृही । आरोग्यादिसमृद्ध्यर्थमादित्यादीन्ग्रहान्यजेत्

Vào lúc khởi đầu việc lành, khi kết thúc thời kỳ bất tường, và vào những ngày sao sinh của mình, người gia chủ nên cúng kính các Graha, bắt đầu từ Āditya (Mặt Trời), để cầu sức khỏe và các sự thịnh vượng khác.

Verse 41

तस्माद्वै देवयजनं सर्वाभीष्टफलप्रदम् । समंत्रकं ब्राह्मणानामन्येषां चैव तांत्रिकम्

Vì thế, việc tế lễ thờ phụng chư thần (deva-yajña) ban cho mọi quả như ý. Đối với Bà-la-môn thì phải hành trì cùng các thần chú Veda; còn những người khác thì hành theo pháp môn Tantra.

Verse 42

यथाशक्त्यानुरूपेण कर्तव्यं सर्वदा नरैः । सप्तस्वपि च वारेषु नरैः शुभफलेप्सुभिः

Con người nên luôn thực hành các bổn phận Śaiva ấy tùy theo năng lực của mình; và trong cả bảy ngày của tuần nữa—đối với những ai cầu mong quả lành, điềm cát tường.

Verse 43

दरिद्र स्तपसा देवान्यजेदाढ्यो धनेन हि । पुनश्चैवंविधं धर्मं कुरुते श्रद्धया सह

Người nghèo nên thờ phụng các Deva bằng khổ hạnh (tapas), còn người giàu nên thờ phụng bằng của cải. Lại nữa, hãy thực hành chính pháp ấy cùng với lòng tín thành (śraddhā).

Verse 44

पुनश्च भोगान्विविधान्भुक्त्वा भूमौ प्रजायते । छायां जलाशयं ब्रह्मप्रतिष्ठां धर्मसंचयम्

Sau khi hưởng thụ đủ mọi lạc thú thế gian, con người lại tái sinh trên mặt đất. Vì vậy, nên dựng nơi có bóng mát, lập hồ chứa nước, thiết lập nền thờ phụng thánh thiện cho Bà-la-môn (Brahman), và tích trữ công đức—những việc gom phước, nâng đỡ linh hồn trên con đường thăng tiến theo thánh ý của Śiva.

Verse 45

सर्वं च वित्तवान्कुर्यात्सदा भोगप्रसिद्धये । कालाच्च पुण्यपाकेन ज्ञानसिद्धिः प्रजायते

Người có của cải nên luôn dùng nó để sự hưởng thụ đời sống được thành tựu đúng mực. Rồi theo thời gian, nhờ phước nghiệp chín muồi, sự thành tựu của tri kiến chân thật sẽ phát sinh.

Verse 46

य इमं शृणुतेऽध्यायं पठते वा नरो द्विजाः । श्रवणस्योपकर्त्ता च देवयज्ञफलं लभेत्

Hỡi các bậc nhị sinh, ai nghe chương này, hoặc tụng đọc nó, và ai trợ duyên cho việc nghe ấy, đều đạt được quả báo của Deva-yajña—lễ tế dâng lên chư thiên.