Shloka 30

Sadācāra–Varṇa-lakṣaṇa and Prātaḥkṛtya

Right Conduct, Social Typologies, and Morning Purification

Devanagari script

दिवाऽतीते च गायत्रीं शतं नित्ये क्रमाज्जपेत् । आदर्शाहात्पराऽतीते गायत्रीं लक्षमभ्यसेत्

Transliteration

divā'tīte ca gāyatrīṃ śataṃ nitye kramājjapet | ādarśāhātparā'tīte gāyatrīṃ lakṣamabhyaset

Translation

Khi ngày đã qua (đúng thời sau các bổn phận ban ngày), hành giả nên thường xuyên tụng niệm Gāyatrī một trăm lần theo thứ tự. Và khi thời hạn được quy định lại trôi qua thêm nữa, nên chuyên tâm hành trì, tụng Gāyatrī đến một trăm nghìn lần.

Word by Word

• दिवा-अतीते: after daytime has passed
• दिवा-अतीते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: दिवा (प्रातिपदिक) + अतीत (कृदन्त)
• Form: अव्ययीभाव-समास; 'दिवा' (अव्यय, by day) + 'अतीते' (सप्तमी एकवचन, locative singular) = 'दिवा-अतीते' (when the day has passed)

• च: and
• च: समुच्चय (Conjunctive)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चयबोधक-अव्यय (conjunction)

• गायत्रीम्: the Gāyatrī (mantra)
• गायत्रीम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया (2nd/द्वितीया), एकवचन (singular)

• शतम्: a hundred (times)
• शतम्: परिमाण/संख्या-विशेषण (Measure)
• Type: Noun
• Root: शत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; संख्यावाचक (numeral)

• नित्ये: daily/regularly
• नित्ये: अधिकरण (Adhikaraṇa)
• Type: Adjective
• Root: नित्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग/पुंलिङ्ग, सप्तमी (7th/सप्तमी), एकवचन; अव्ययार्थे 'नित्ये' = 'नित्यं' (regularly) इत्यर्थे प्रयोगः

• क्रमात्: in order, gradually
• क्रमात्: अपादान (Apādāna/Ablative of manner-source)
• Type: Noun
• Root: क्रम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, पञ्चमी (5th/पञ्चमी), एकवचन; अपादानार्थे (by order/gradually)

• जपेत्: should recite
• जपेत्: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: जप् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष (3rd person), एकवचन

• आदर्श-अहात्-पर-अतीते: after the day called Ādarśa has passed
• आदर्श-अहात्-पर-अतीते: अधिकरण (Adhikaraṇa/Locative)
• Type: Indeclinable
• Root: आदर्श (प्रातिपदिक) + अह (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक) + अतीत (कृदन्त)
• Form: अव्ययीभाव-समास (समयवाचक); 'आदर्श-अहात्' = 'आदर्श-अह' (आदर्श-नामक दिनात्) + 'पर-अतीते' (सप्तमी एकवचन, after that has passed)

• गायत्रीम्: the Gāyatrī (mantra)
• गायत्रीम्: कर्म (Karma/Object)
• Type: Noun
• Root: गायत्री (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन

• लक्षम्: one lakh (100,000 times)
• लक्षम्: परिमाण/संख्या-विशेषण (Measure)
• Type: Noun
• Root: लक्ष (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया, एकवचन; संख्यावाचक (one hundred thousand)

• अभ्यसेत्: should practice/perform repeatedly
• अभ्यसेत्: क्रिया (Verb/Action)
• Type: Verb
• Root: अभि-आस् (धातु)
• Form: विधिलिङ् (optative), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; धात्वर्थः 'अभ्यासं कुर्यात्'

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Jyotirlinga Context

Significance: Establishes daily discipline (nitya-japa) and extended puraścaraṇa-like practice (lakṣa-japa) as preparatory purification for Śiva-upāsanā and mantra-siddhi.

Mantra Metadata

Type: gayatri

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It emphasizes niyama (regulated discipline): steady daily japa purifies the pashu (bound soul) and makes the mind fit for Shiva-bhakti and higher Shaiva contemplation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Mantra-japa is presented as preparatory purification that supports Saguna Shiva worship—approaching the Linga with inner steadiness, clarity, and devotional focus rather than mere outer ritual.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Daily Gāyatrī japa in proper order, progressing from a regular count (100) to an extended vrata-like practice culminating in 100,000 repetitions, undertaken with disciplined timing and observance.