Shloka 17

Jaṭilāvatāra-Parīkṣā: Pārvatyāḥ Tapasāṃ Parīkṣaṇam

The Jaṭilā Episode and the Testing of Pārvatī’s Austerity

Devanagari script

नन्दीश्वर उवाच । इति पृष्टस्तु पार्वत्या ब्रह्मचारी स वै द्विजः । प्रत्युवाच द्रुतम्प्रीत्या शिवाभावपरीक्षया

Transliteration

nandīśvara uvāca | iti pṛṣṭastu pārvatyā brahmacārī sa vai dvijaḥ | pratyuvāca drutamprītyā śivābhāvaparīkṣayā

Translation

Nandīśvara nói: Được Pārvatī hỏi như thế, vị brahmacārin ấy—quả là một bậc dvija uyên bác—liền vui mừng đáp ngay, vì đang thử thách lòng sùng kính bền vững và sự thấu hiểu bản tính chân thật của Śiva nơi nàng.

Word by Word

• नन्दीश्वरः: Nandīśvara
• नन्दीश्वरः: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: नन्दीश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• उवाच: said
• उवाच: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• इति: thus
• इति: Nipāta (निपात/Quotation marker)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/समाप्ति-सूचक निपात

• पृष्टः: asked
• पृष्टः: Karta (कर्ता/Subject-complement)
• Type: Adjective
• Root: प्रच्छ् (धातु) → पृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; भूतकृदन्त (past passive participle)

• तु: then/indeed
• तु: Nipāta (निपात/Discourse)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: विरोध/अन्वय निपात (particle: 'but/indeed')

• पार्वत्या: by Pārvatī
• पार्वत्या: Karta (कर्ता/Agent in passive)
• Type: Noun
• Root: पार्वती (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• ब्रह्मचारी: the brahmacārin
• ब्रह्मचारी: Karta (कर्ता/Subject)
• Type: Noun
• Root: ब्रह्मचारिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता/Subject-apposition)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• वै: indeed
• वै: Nipāta (निपात/Emphasis)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: निपात (emphatic particle)

• द्विजः: a twice-born (brāhmaṇa)
• द्विजः: Karta (कर्ता/Subject-apposition)
• Type: Noun
• Root: द्विज (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• प्रत्युवाच: replied
• प्रत्युवाच: Kriya (क्रिया/Verb)
• Type: Verb
• Root: प्रति+वच् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• द्रुतम्: quickly
• द्रुतम्: Kriya-viśeṣaṇa (क्रियाविशेषण/Adverbial)
• Type: Indeclinable
• Root: द्रुत (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; क्रियाविशेषणवत् (accusative used adverbially: 'quickly')

• प्रीत्या: with affection
• प्रीत्या: Karaṇa (करण/Means-manner)
• Type: Noun
• Root: प्रीति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन

• शिव-अभाव-परीक्षया: due to the test about Śiva's absence
• शिव-अभाव-परीक्षया: Hetu (हेतु/Cause)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + अभाव (प्रातिपदिक) + परीक्षा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति, एकवचन; तत्पुरुष-समास (genitive/ṣaṣṭhī-tatpuruṣa sense: 'by the test regarding the absence of Śiva')

Speaker

Nandishvara (Nandi)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Shakti Form: Pārvatī

Role: teaching

Characters & Entities

• Nandi
• Parvati
• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights the traditional theme of spiritual testing: true devotion to Śiva is proven through steadiness of heart and right understanding of Śiva-bhāva, not merely through emotion or circumstance.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse frames devotion as a lived conviction; in Śaiva practice this ripens into steadfast Saguna worship—such as Linga-pūjā—where the devotee holds Śiva’s presence and grace as the central reality despite external tests.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is disciplined bhakti: daily mantra-japa (especially the Panchakshara, “Om Namaḥ Śivāya”) with a firm inner resolve, treating challenges as occasions to deepen Śiva-bhāva.