Shloka 38

द्विजेश्वरावतारः

The Manifestation of Shiva as Dvijeśvara

Devanagari script

दाता रसान्तवित्तस्य राज्यस्य गजवाजिनाम् । आत्मदेहस्य यस्यापि कलत्रस्य न कर्हिचित्

Transliteration

dātā rasāntavittasya rājyasya gajavājinām | ātmadehasya yasyāpi kalatrasya na karhicit

Translation

Người ấy có thể bố thí của cải tinh luyện và kho báu, cả vương quốc, voi và ngựa; nhưng tuyệt nhiên chẳng bao giờ thật sự hiến dâng chính mình—thân thể này—cũng không hề đem cả người vợ của mình mà cho, vào bất cứ lúc nào.

Word by Word

• दाता: giver
• दाता: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st/Nominative), एकवचन; कर्तृवाचक-नाम (agent noun)

• रसान्त-वित्तस्य: of wealth up to the last drop (entire wealth)
• रसान्त-वित्तस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: रसान्त + वित्त (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष-समास (निर्धारण/विशेष्य-विशेषणभाव)

• राज्यस्य: of the kingdom
• राज्यस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: राज्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• गज-वाजिनाम्: of elephants and horses
• गज-वाजिनाम्: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: गज + वाजिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (elephants and horses)

• आत्म-देहस्य: of (his) own body
• आत्म-देहस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: आत्मन् + देह (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: of one’s own body)

• यस्य: whose
• यस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन; सम्बन्धवाचक सर्वनाम

• अपि: even/also
• अपि: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: अपि (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (particle)

• कलत्रस्य: of (his) wife
• कलत्रस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: कलत्र (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/Genitive), एकवचन

• न: not/never
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध-निपात (negation particle)

• कर्हिचित्: ever/at any time
• कर्हिचित्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: कर्हिचित् (अव्यय)
• Form: अव्यय; कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Role: teaching

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It distinguishes external generosity from inner renunciation: giving wealth and power is easier than releasing ego-identification with the body and possessiveness in relationships—detachment that leads the soul toward Shiva (Pati).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Linga-worship trains the devotee to shift from worldly ownership to surrender at Shiva’s feet; the verse highlights that devotion must mature into offering one’s ‘I’ and ‘mine’—the inner sacrifice—rather than only material gifts.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Daily Panchakshara japa ("Om Namaḥ Śivāya") with Tripundra (bhasma) and a brief self-offering meditation—mentally placing body, pride, and possessiveness into the Linga—cultivates the non-attachment implied by the verse.