Shloka 9

हनूमत्प्रादुर्भावः (Hanūmat-prādurbhāvaḥ) — The Manifestation/Birth of Hanumān as Śiva’s Agency

Devanagari script

देवप्रार्थनया तं सोऽत्यजज्ज्ञात्वा महाबलम् । शिवावतारं च प्राप वरान्दत्तान्सुरर्षिभिः

Transliteration

devaprārthanayā taṃ so'tyajajjñātvā mahābalam | śivāvatāraṃ ca prāpa varāndattānsurarṣibhiḥ

Translation

Theo lời khẩn cầu của chư thiên, chàng liền thả ra, nhận biết sức mạnh phi thường ấy; và chàng đạt được thân phận hóa thân của Śiva, cùng các ân phúc do chư thiên và các thánh hiền ban tặng.

Word by Word

• देव-प्रार्थनया: by the gods’ prayer
• देव-प्रार्थनया: Karana (करण/Instrument)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + प्रार्थना (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (3rd/Instrumental), एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('by the gods’ entreaty')

• तम्: him
• तम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), एकवचन; सर्वनाम

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• अत्यजत्: abandoned / let go
• अत्यजत्: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लङ्-लकार (Imperfect/Past), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद; उपसर्ग: अति-

• ज्ञात्वा: having known
• ज्ञात्वा: Kriya (क्रिया; पूर्वक्रिया)
• Type: Verb
• Root: ज्ञा (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्यय-भाव (Gerund); 'having known'

• महाबलम्: very strong
• महाबलम्: Karma (कर्म; object-qualifier)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + बल (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; कर्मधारय; विशेषण (tam—him)

• शिव-अवतारम्: Śiva’s incarnation
• शिव-अवतारम्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक) + अवतार (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुष ('incarnation of Śiva')

• च: and
• च: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: च (अव्यय)
• Form: समुच्चय-अव्यय (conjunction)

• प्राप: attained / obtained
• प्राप: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्राप् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथम-पुरुष, एकवचन; परस्मैपद

• वरान्: boons
• वरान्: Karma (कर्म/Object)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन

• दत्तान्: given
• दत्तान्: Karma (कर्म; object-qualifier)
• Type: Verb
• Root: दा (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त कृदन्त (past passive participle); पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; विशेषण (varān)

• सुर-ऋषिभिः: by gods and sages
• सुर-ऋषिभिः: Kartr-karana (कर्ता/करण; agent in passive sense for 'given')
• Type: Noun
• Root: सुर (प्रातिपदिक) + ऋषि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (Instrumental), बहुवचन; इतरेतर-द्वन्द्व (देवाश्च ऋषयश्च)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

Shakti Dimension

Role: liberating

Cosmic Context

Cosmic Event: Restoration of cosmic order after a brief ‘concealment’ of solar function

Characters & Entities

• Shiva
• Devas
• Rishis

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights that sincere supplication and recognition of Śiva’s supreme power lead to divine grace—Śiva manifests (avatāra) and bestows upliftment through ordained boons, indicating the compassionate Pati who responds to bhakti.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By emphasizing Śiva’s avatāra (a saguna manifestation), the verse supports worship of Śiva in accessible forms—such as the Liṅga—through which devotees and devas approach Him and receive protection and blessings.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Deva-like stuti and japa—especially steady repetition of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) with surrender—aligns the mind to Śiva’s grace; offerings like bhasma (tripuṇḍra) and rudrākṣa may accompany this devotional focus.