Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 8

शिवस्तुतिवर्णनम् (Śiva-stuti-varṇanam) — “Description of Hymns in Praise of Śiva”

Devanagari script

जले स्थित्वा सार्द्धकोटिप्रमितं तन्मनाः प्रभुः । संस्मरन् मनसा शंभुं स्वप्रभुं परमेश्वरम्

Transliteration

jale sthitvā sārddhakoṭipramitaṃ tanmanāḥ prabhuḥ | saṃsmaran manasā śaṃbhuṃ svaprabhuṃ parameśvaram

Translation

Ở trong nước suốt thời gian tính bằng một crore rưỡi, vị chúa ấy—tâm hoàn toàn chuyên nhất—vẫn thầm tưởng niệm Śambhu, Đấng Tối Thượng của chính mình, Parameśvara.

Word by Word

• जले: in water
• जले: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: जल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी विभक्ति (Locative), एकवचन

• स्थित्वा: having remained
• स्थित्वा: Pūrvakāla-kriyā (पूर्वकालक्रिया)
• Type: Verb
• Root: स्था (धातु)
• Form: क्त्वान्त अव्यय (gerund/absolutive), पूर्वक्रिया (having stood/remained)

• सार्द्धकोटिप्रमितम्: measured as one-and-a-half crores (i.e., 15 million)
• सार्द्धकोटिप्रमितम्: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: सार्द्ध + कोटि + प्रमित (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया/प्रथमा विभक्ति (Acc/Nom), एकवचन; विशेषणम् (qualifier) जप/काल/संख्या (implied); समास: सार्द्धकोट्या प्रमितम् (तत्पुरुष)

• तत्-मनाः: with mind fixed on that
• तत्-मनाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: तद् + मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन; बहुव्रीहि: तस्मिन् मनः यस्य सः (one whose mind is on that)

• प्रभुः: the lord
• प्रभुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति (Nominative), एकवचन

• संस्मरन्: remembering
• संस्मरन्: Karta (कर्ता)
• Type: Verb
• Root: सम् + स्मृ (धातु)
• Form: शतृ (वर्तमान कृदन्त/Present active participle), पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन; मुख्यक्रियासापेक्ष (while remembering)

• मनसा: with the mind
• मनसा: Karaṇa (करण)
• Type: Noun
• Root: मनस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया विभक्ति (Instrumental), एकवचन

• शम्भुम्: Śambhu (Śiva)
• शम्भुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन

• स्व-प्रभुम्: one's own lord
• स्व-प्रभुम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्व + प्रभु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समास: स्वः प्रभुः (कर्मधारय)

• परमेश्वरम्: the Supreme Lord
• परमेश्वरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: परम + ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative), एकवचन; समास: परमः ईश्वरः (कर्मधारय)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights sustained tapas supported by uninterrupted smaraṇa (inner remembrance) of Śiva—showing that liberation-oriented practice is perfected when the mind remains anchored in Parameśvara for long durations.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Even without describing an external rite, the verse emphasizes mānasa-pūjā—worship in the mind—directed to Śambhu as the personal, accessible Saguna Parameśvara, which complements Linga worship by internalizing devotion.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A clear takeaway is dhyāna and japa-like continuous mental repetition/remembering of Śiva (Śambhu-smaraṇa), ideally paired in practice with Shaiva disciplines such as Panchakshara mantra japa and inner worship.