विदलोत्पलदैत्ययोरुत्पत्तिः देवपराजयः ब्रह्मोपदेशः नारदप्रेषणम् (Vidalotpala Daityas, Defeat of the Devas, Brahmā’s Counsel, and Nārada’s Mission)

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । शृणु व्यास सुसंप्रीत्या चरितं परमेशितुः । यथावधीत्स्वप्रियया दैत्यमुद्दिश्य संज्ञया

Sanatkumāra nói: “Hãy lắng nghe, hỡi Vyāsa, với niềm hoan hỷ sâu xa, những thánh hạnh của Đấng Tối Thượng—rằng Ngài đã giáng diệt tên Daitya thế nào, khi dùng một dấu hiệu báo cho hiền phối ái của Ngài và chỉ rõ kẻ ấy bằng tín hiệu.”

Verse 2

आस्तां पुरा महादैत्यो विदलोत्पलसंज्ञकौ । अपुंवध्यौ महावीरौ सुदृप्तौ वरतो विधेः

Thuở xưa có hai đại Daitya tên Vidala và Utpala—những dũng sĩ hùng mạnh, kiêu căng ngạo mạn—nhờ ân huệ của Vidhātr (Brahmā) mà được ban cho sự bất khả xâm phạm trước loài người.

Verse 3

तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्ब लात् । ताभ्यां सर्वे सुरा ब्रह्मन् दैत्याभ्यां निर्जिता रणे

Chỉ bằng sức mạnh nơi đôi tay của chính mình, hai Daitya ấy đã coi ba cõi như một ngọn cỏ tầm thường. Ôi Bà-la-môn, bởi hai kẻ ấy mà chư thiên đều bị đánh bại trong chiến trận.

Verse 4

ताभ्यां पराजिता देवा विधेस्ते शरणं गताः । नत्वा तं विधिवत्सर्वे कथयामासुरादरात

Bị hai kẻ ấy đánh bại, chư thiên tìm đến nương tựa nơi Vidhātā (Phạm Thiên Brahmā). Sau khi cúi lạy đúng nghi lễ, tất cả đều kính cẩn thuật lại sự việc cho Ngài.

Verse 5

इति ब्रह्मा ह्यवोचत्तान् देव्या वध्यौ च तौ ध्रुवम् । धैर्य्यं कुरुत संस्मृत्य सशिवं शिवमादरात्

Bấy giờ Phạm Thiên Brahmā nói với họ: “Hai Daitya ấy chắc chắn đã được định rằng sẽ bị Nữ Thần (Devī) tiêu diệt. Vậy hãy vững lòng; và với lòng cung kính, hãy tưởng niệm Đức Śiva—Śiva cùng với Śakti của Ngài.”

Verse 6

भक्तवत्सलनामासौ सशिवश्शंकरश्शिवः । शं करिष्यत्यदीर्घेण कालेन परमेश्वरः

Đấng Tối Thượng—Śiva, Śaṅkara cát tường, được tôn xưng là “Bhakta-vatsala” (đấng thương yêu người sùng kính)—chẳng bao lâu nữa sẽ đem lại an lành và thái bình.

Verse 7

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्त्वा तांस्ततो ब्रह्मा तूष्णीमासीच्छिवं स्मरन् । तेपि देवा मुदं प्राप्य स्वंस्वं धाम ययुस्तदा

Sanatkumāra thưa rằng: Nói với họ như thế xong, Brahmā liền lặng yên, trong lòng tưởng niệm Chúa tể Śiva. Các vị thần ấy cũng hoan hỷ, rồi khi ấy trở về mỗi cõi của mình.

Verse 8

अथ नारददेवर्षिश्शिवप्रेरणया तदा । गत्वा तदीयभवनं शिवासौंदर्यमाजगौ

Bấy giờ, thánh hiền Nārada, được cảm hứng bởi ý chỉ của Đức Śiva, liền đến nơi cư ngụ của nàng và chiêm ngưỡng vẻ đẹp cùng quang huy cát tường của Śivā (Pārvatī).

Verse 9

श्रुत्वा तद्वचनं दैत्यावास्तां मायाविमोहितौ । देवीं परिजिहीर्षू तौ विषमेषु प्रपीडितौ

Nghe những lời ấy, hai tên daitya vẫn ở đó, bị Māyā làm cho mê muội. Nuôi ý định đoạt lấy Nữ Thần, chúng bị những hiểm nạn và khó khăn nguy hiểm dồn ép, giày vò.

Verse 10

विचारयामासतुस्तौ कदा कुत्र शिवा च सा । भविष्यति विधेः प्राप्तोदयान्नाविति सर्वदा

Cả hai cứ suy tính mãi: “Khi nào, ở đâu Nữ Thần cát tường Śivā sẽ hiện ra? Hay nàng sẽ chẳng bao giờ xuất hiện, vì thời vận do định mệnh an bài vẫn chưa chín muồi?”

Verse 11

एकस्मिन्समये शंभुर्विजहार सुलीलया । कौतुकेनैव चिक्रीडे शिवा कन्दुकलीलया

Có một lúc, Śambhu vui đùa bằng lối chơi thật duyên dáng, nhẹ nhàng. Chỉ vì niềm hoan hỷ, Śivā cũng cùng Ngài chơi trò tung bóng như một cuộc hí lộng.

Verse 12

सखीभिस्सह सुप्रीत्या कौतुकाच्छिवसन्निधौ

Cùng các bạn nữ, với lòng mến thương sâu đậm và niềm tò mò hoan hỷ, nàng bước vào ngay trước thánh nhan Đức Śiva.

Verse 13

उदंचंत्यंचदंगानां लाघवं परितन्वती । निश्वासामोदमुदितभ्रमराकुलितेक्षणा

Nàng uyển chuyển nhẹ nhanh, tay chân nâng hạ theo nhịp mau; đôi mắt cũng bồn chồn, như bầy ong say hương, vui mừng vây quanh vì mùi thơm từ hơi thở nàng.

Verse 14

भ्रश्यद्धम्मिल्लसन्माल्यस्वपुरीकृतभूमिका । स्विद्यत्कपोलपत्रालीस्रवदंबुकणोज्ज्वला

Bím tóc và vòng hoa của nàng đã tuột rơi, khiến dáng vẻ có phần rối bời; mồ hôi đọng trên gò má, những giọt sáng trong chảy xuống lấp lánh rực rỡ.

Verse 15

स्फुटच्चोलांशुकपथतिर्यदंगप्रभावृता । उल्लसत्कंदुकास्फालातिश्रोणितकराम्बुजा

Thân thể nàng được che một phần bởi đường xiên rõ nét của tà y; và khi nàng chuyển động, hông và tay như hoa sen bừng sáng, rộn ràng theo nhịp nảy vui của vẻ xuân thì.

Verse 16

कंदुकानुगसद्दृष्टिनर्तितभ्रूलतांचला । मृडानी किल खेलंती ददृशे जगदम्बिका

Ánh nhìn nàng bền bỉ dõi theo quả cầu, và vòm mày mềm như dây leo cũng nhảy múa đùa vui; thế là Jagadambikā—Mṛḍānī, hiền phối cát tường của Rudra—được thấy đang vui chơi hoan hỷ.

Verse 17

अंतरिक्षचराभ्यां च दितिजाभ्यां कटा क्षिता । क्रोडीकृताभ्यामिव वै समुपस्थितमृत्युना

Bởi hai kẻ thù sinh từ dòng Dānava, tung hoành giữa hư không, mặt đất bị đánh dập và nghiền nát; như thể chính Tử Thần đã đến, khiến thế gian như bị ghì chặt trong lòng mình.

Verse 18

विदलोत्पलसंज्ञाभ्यां दृप्ताभ्यां वरतो विधेः । तृणीकृतत्रिजगती पुरुषाभ्यां स्वदोर्बलात्

Bởi hai dũng sĩ kiêu hãnh tên Vidala và Utpala—được Vidhātā (Phạm Thiên) ban ân—ba cõi, chỉ bằng sức mạnh đôi tay của họ, bị coi như cọng rơm.

Verse 19

देवीं तां संजिहीर्षंतौ विषमेषु प्रपीडितौ । दिव उत्तेरतुः क्षिप्रं मायां स्वीकृत्य शांबरीम्

Mưu toan đoạt lấy vị Nữ Thần ấy, và bị dồn ép giữa cảnh hiểm nguy, họ liền vút lên trời thật nhanh, tiếp nhận Śāmbharī māyā—uy lực huyễn hóa phát sinh từ cảnh giới của Śiva.

Verse 20

धृत्वा पारिषदीं मायामायातावंबिकांतिकम् । तावत्यंतं सुदुर्वृत्तावतिचंचलमानसौ

Nhờ māyā, khoác hình dạng giả trá như kẻ tùy tùng, hai kẻ ấy tiến đến gần Ambikā (Nữ Thần). Cho đến lúc đó, chúng cực kỳ hung ác, tâm trí hoàn toàn xao động, bất định.

Verse 21

अथ दुष्टनिहंत्रा वै सावज्ञेन हरेण तौ । विज्ञातौ च क्षणादास्तां चांचल्याल्लोचनोद्भवात्

Bấy giờ Hari—đấng diệt trừ kẻ ác—nhận ra hai kẻ ấy, nhìn họ với chút khinh miệt. Chỉ trong khoảnh khắc, chúng bị Ngài biết rõ, vì sự xao động của chúng phát sinh từ chuyển động nơi ánh mắt của Ngài.

Verse 22

कटाक्षिताथ देवेन दुर्गा दुर्गतिघातिनी । दैत्याविमामिति गणौ नेति सर्वस्वरूपिणा

Bấy giờ, Durgā—Đấng diệt trừ mọi ác vận—được Chúa Tể liếc nhìn. Các Gaṇa reo lên: “Bọn Daitya đã bị khuất phục!” Nhưng Đấng mang mọi hình tướng, bản thể của muôn loài, đáp rằng: “Chưa phải vậy.”

Verse 23

अथ सा नेत्रसंज्ञां स्वस्वामिनस्तां बुबोध ह । महाकौतुकिनस्तात शंकरस्य परेशितुः

Bấy giờ nàng hiểu dấu hiệu bằng ánh mắt do chính Chúa tể của mình—Śaṅkara, Đấng Tối Thượng cai trị—ban ra; ôi người thân mến, Ngài tràn đầy nhiệt tâm muốn hành động.

Verse 24

ततो विज्ञाय संज्ञां तां सर्वज्ञार्द्धशरीरिणी । तेनैव कंदुकेनाथ युगपन्निर्जघान तौ

Rồi Nữ Thần toàn tri—Đấng chính là nửa thân của Chúa—hiểu rõ tín hiệu ấy; và bằng chính vũ khí hình cầu kia, nàng đánh gục cả hai cùng một lúc, ôi Chúa tể.

Verse 25

महाबलौ महादेव्या कंदुकेन समाहतौ । परिभ्रम्य परिभ्रम्य तौ दुष्टौ विनिपेततुः

Bị Mahādevī dùng phi đạn hình cầu đánh trúng, hai kẻ ác mạnh mẽ ấy quay cuồng mãi, rồi ngã gục xuống đất.

Verse 26

वृन्तादिव फले पक्वे तालेनानिललोलिते । दंभोलिना परिहते शृंगे इव महागिरेः

Như trái chín rời cuống khi cây cọ bị gió lay, và như đỉnh núi lớn bị sét đánh, hắn bị quăng xuống dữ dội—cú ngã đột ngột, không thể cưỡng, và dứt khoát.

Verse 27

तौ निपात्य महादैत्यावकार्यकरणोद्यतौ । ततः परिणतिं यातो लिंगरूपेण कंदुकः

Sau khi đánh ngã hai đại ác ma đang toan làm điều phi pháp, Kaṃduka liền biến đổi và mang hình tướng của Śiva-liṅga.

Verse 28

कंदुकेश्वरसंज्ञां च तल्लिंगमभवत्तदा । ज्येष्ठेश्वरसमीपे तु सर्वदुष्टनिवारणम्

Bấy giờ, Liṅga ấy được gọi là Kaṇḍukeśvara. An vị gần Jyeṣṭheśvara, Ngài trở thành đấng trừ diệt và ngăn dứt mọi điều ác, ban hộ trì nhờ sự hiện diện hữu tướng (saguṇa) của Śiva.

Verse 29

एतस्मिन्नेव समये हरिब्रह्मादयस्सुराः । शिवाविर्भावमाज्ञाय ऋषयश्च समाययुः

Ngay chính lúc ấy, các chư thiên—Viṣṇu, Brahmā và các vị khác—cùng các bậc ṛṣi, hay tin về sự hiển lộ của Chúa Śiva, liền đồng đến hội tụ.

Verse 30

अथ सर्वे सुराश्शम्भोर्वरान्प्राप्य तदाज्ञया । स्वधामानि ययुः प्रीतास्तथा काशीनिवासिनः

Rồi tất cả chư thiên, nhận các ân phúc từ Śambhu và vâng theo thánh lệnh của Ngài, hoan hỷ trở về cõi của mình; cũng vậy, dân cư Kāśī đều trở lại, lòng tràn hân hoan.

Verse 31

सांबिकं शंकरं दृष्ट्वा कृतांजलिपुटाश्च ते । प्रणम्य तुष्टुवुर्भक्त्या वाग्भिरिष्टाभिरादरात्

Thấy Śaṅkara ở cùng Ambikā (Pārvatī), họ chắp tay cung kính; cúi lạy xong, họ chí thành tán thán Ngài bằng những lời lẽ hợp nghi, đáng kính và đẹp lòng.

Verse 32

सांबिकोऽपि शिवो व्यास क्रीडित्वा सुविहारवित् । जगाम स्वालयं प्रीतस्सगणो भक्तवत्सलः

Hỡi Vyāsa, Śiva cùng với Ambikā, sau khi vui đùa và du ngoạn thảnh thơi, hoan hỷ trở về thánh cư của Ngài, có các gaṇa tháp tùng; bởi Ngài hằng thương mến những người sùng kính.

Verse 33

कंदुकेश्वरलिंगं च काश्यां दुष्टनिबर्हणम् । भुक्तिमुक्तिप्रदं सर्वकामदं सर्वदा सताम्

Tại Kāśī có Liṅga Kāṃdukeśvara, đấng diệt trừ kẻ ác. Ngài ban cả phúc lạc thế gian (bhukti) lẫn giải thoát (mukti), và hằng ban mọi sở nguyện cho các bậc hiền thiện sùng kính.

Verse 34

इदमाख्यानमतुलं शृणुयाद्यो मुदान्वितः । श्रावयेद्वा पठेद्यश्च तस्य दुःखभयं कुतः

Ai hoan hỷ lắng nghe thánh truyện vô song này—hoặc khiến người khác tụng đọc cho mình nghe, hoặc tự mình đọc tụng—thì làm sao nỗi sầu khổ và sợ hãi còn có thể lưu lại nơi người ấy?

Verse 35

इह सर्वसुखं भुक्त्वा नानाविधमनुत्तमम् । परत्र लभते दिव्यां गतिं वै देवदुर्लभाम्

Ở đời này, sau khi đã thọ hưởng mọi thứ an lạc tối thượng, về sau người ấy đạt đến cảnh giới thiêng liêng—một vận mệnh cao quý mà ngay cả chư thiên cũng khó được.

Verse 36

इति तं वर्णितं तात चरितं परमाद्भुतम् । शिवयोर्भक्तवात्सल्यसूचकं शिवदं सताम्

Vì thế, hỡi con yêu, câu chuyện kỳ diệu bậc nhất ấy đã được thuật lại—một bản truyện bày tỏ lòng thương mến của Śiva đối với các tín đồ, và ban ân phúc cùng điềm lành của Śiva cho bậc hiền thiện.

Verse 37

ब्रह्मोवाच । इत्युक्त्वामंत्र्य तं व्यासं तन्नुतो मद्वरात्मजः । ययौ विहायसा काशीं चरितं शशिमौलिनः

Phạm Thiên nói: “Nói xong như vậy, sau khi kính cẩn cáo biệt Vyāsa, người con ưu tú của ta—được ngài tán dương—đã bay qua hư không đến Kāśī, thánh thành được thánh hóa bởi những thánh hạnh của Đấng Chúa đội trăng (Śiva).”

Verse 38

युद्धखंडमिदं प्रोक्तं मया ते मुनिसत्तम । रौद्रीयसंहितामध्ये सर्वकामफलप्रदम्

Hỡi bậc hiền giả tối thượng, ta đã giảng cho ngài Yuddha-khaṇḍa này như thế. Trong Rudra Saṃhitā, phần ấy được tuyên dạy là ban quả báo cho mọi ước nguyện chân chính.

Verse 39

इयं हि संहिता रौद्री सम्पूर्णा वर्णिता मया । सदाशिवप्रियतरा भुक्तिमुक्तिफलप्रदा

Như vậy, ta đã giảng giải trọn vẹn Raudrī Saṃhitā này. Bản kinh ấy vô cùng được Sadāśiva yêu quý và ban quả báo cả phúc lạc thế gian lẫn giải thoát tối hậu.

Verse 40

इमां यश्च पठेन्नित्यं शत्रुबाधानिवारिकाम् । सर्वान्कामानवाप्नोति ततो मुक्तिं लभेत ना

Ai thường xuyên tụng đọc bài này—bài có năng lực ngăn trừ khổ nạn do kẻ thù gây ra—sẽ đạt mọi điều mong cầu; nhưng chỉ nhờ vậy thôi thì chưa đạt giải thoát.

Verse 41

सूत उवाच । इति ब्रह्मसुतश्श्रुत्वा पित्रा शिवयशः परम् । शतनामाप्य शंभोश्च कृतार्थोऽभूच्छिवानुगः

Sūta nói: Như vậy, con trai của Brahmā, sau khi nghe từ cha mình vinh quang tối thượng của Śiva và cũng thọ nhận trăm danh hiệu của Śambhu, liền được viên mãn, vì đã trở thành người tùy tùng chí thành của Śiva.

Verse 42

ब्रह्मनारदसम्वादः सम्पूर्णः कथितो मया । शिवस्सर्वप्रधानो हि किं भूयश्श्रोतुमिच्छसि

Ta đã thuật lại trọn vẹn cuộc đối thoại giữa Phạm Thiên (Brahmā) và Nārada. Quả thật, Śiva là Đấng Tối Thượng, là bậc đứng đầu muôn loài; con còn muốn nghe thêm điều gì nữa?

Verse 59

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे विदलोत्पलदैत्यवधवर्णनं नामैकोनषष्टितमोऽध्यायः

Như vậy, trong Thánh điển Śrī Śiva Mahāpurāṇa, phần thứ hai gọi là Rudra Saṃhitā, thuộc phân đoạn thứ năm là Yuddha Khaṇḍa, kết thúc chương thứ năm mươi chín, mang tựa đề: “Mô tả việc diệt trừ ác ma Vidalotpala.”