Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 13

बाणस्य शोकः शिवस्मरणं च — Bāṇa’s Grief and the Turn to Śiva-Remembrance

Devanagari script

रुद्रं प्रसादयामास शूलिनं चन्द्र शेखरम् । बाणासुरो महाभक्तो विस्मृतात्मगतिर्नतः

Transliteration

rudraṃ prasādayāmāsa śūlinaṃ candra śekharam | bāṇāsuro mahābhakto vismṛtātmagatirnataḥ

Translation

Bāṇāsura—dẫu là bậc đại tín đồ—đã cúi đầu đảnh lễ, quên hết lo toan về số phận mình, và cầu xin ân sủng của Rudra, Đấng cầm Tam Xoa, Chúa tể đội vầng nguyệt trên đỉnh đầu.

Word by Word

• रुद्रम्: Rudra
• रुद्रम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; देवतानाम

• प्रसादयामास: propitiated/pleased
• प्रसादयामास: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र-√सद्/सद् (धातु) (causative: प्रसादय-)
• Form: लिट् (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन; परस्मैपद; णिच् (causative) अर्थः—“made pleased/propitiated”

• शूलिनम्: the trident-bearer
• शूलिनम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शूलिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; विशेषणरूपेण रुद्रस्य

• चन्द्र-शेखरम्: the moon-crested one
• चन्द्र-शेखरम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: चन्द्र (प्रातिपदिक) + शेखर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया एकवचन; समासः—षष्ठी-तत्पुरुषः (चन्द्रस्य शेखरः)

• बाण-असुरः: Bāṇāsura
• बाण-असुरः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: बाण (प्रातिपदिक) + असुर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः—कर्मधारयः (बाणः असुरः)

• महाभक्तः: a great devotee
• महाभक्तः: Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: महा (प्रातिपदिक) + भक्त (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; समासः—कर्मधारयः (महान् भक्तः)

• विस्मृत-आत्म-गतिः: one who had forgotten his own course/state (self-forgetful)
• विस्मृत-आत्म-गतिः: Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: विस्मृत (कृदन्त/प्रातिपदिक) + आत्मन् (प्रातिपदिक) + गति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; बहुव्रीहिः—“यस्य आत्मगतिः विस्मृता”

• नतः: bowed (in reverence)
• नतः: Karta-anvaya (कर्ता-विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: नत (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (Past Passive Participle/क्त), पुंलिङ्ग, प्रथमा एकवचन; “bowed down”

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Rudra

Mantra Metadata

Type: stotra

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva
• Rudra
• Chandrashekhara
• Banasura

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights śaraṇāgati (surrender): even amid conflict, the devotee turns to Rudra’s grace, letting go of egoic anxiety about personal outcomes and seeking Śiva’s prasāda as the true refuge.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse presents Saguna Śiva—Śūlin (trident-bearer) and Candraśekhara (moon-crested)—showing that devotion often begins with personal forms and attributes, through which the devotee seeks the Lord’s mercy that ultimately leads toward liberation.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The core practice implied is namaskāra with bhakti—humble prostration and heartfelt propitiation; it can be paired with japa of “Om Namaḥ Śivāya” while contemplating Śiva as Śūlin and Candraśekhara, seeking inner purification and divine grace.