Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 35

त्रिपुरमोहनम्

Tripuramohana — “The Delusion/Enchanting of Tripura”

Devanagari script

दृष्टार्थप्रत्ययकरान्देहसौख्यैकसाधकान् । बौद्धागम विनिर्दिष्टान्धर्मान्वेदपरांस्ततः

Transliteration

dṛṣṭārthapratyayakarāndehasaukhyaikasādhakān | bauddhāgama vinirdiṣṭāndharmānvedaparāṃstataḥ

Translation

Họ cổ xúy những giáo thuyết được nêu trong truyền thống Phật giáo—những giáo thuyết chỉ gây niềm tin nơi điều thấy ngay trước mắt và chỉ nhắm đến sự an lạc của thân xác—từ đó quay lưng với Veda, thẩm quyền tối thượng cho dharma và giải thoát.

Word by Word

• दृष्ट-अर्थ-प्रत्यय-करान्: producing conviction about visible ends
• दृष्ट-अर्थ-प्रत्यय-करान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: दृष्ट (कृदन्त-प्रातिपदिक) + अर्थ (प्रातिपदिक) + प्रत्यय (प्रातिपदिक) + कर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; बहुपद-तत्पुरुषः (दृष्टार्थस्य प्रत्ययः, तं करोति इति)

• देह-सौख्य-एक-साधकान्: aiming solely at bodily pleasure
• देह-सौख्य-एक-साधकान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: देह (प्रातिपदिक) + सौख्य (प्रातिपदिक) + एक (प्रातिपदिक) + साधक (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; तत्पुरुषः (देहसौख्यं एव साधयन्ति)

• बौद्ध-आगम: the Buddhist doctrine/scripture
• बौद्ध-आगम: Karta (कर्ता) / Adhikarana (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: बौद्ध (प्रातिपदिक) + आगम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1), एकवचन; तत्पुरुषः (बौद्धानाम् आगमः)

• विनिर्दिष्टान्: declared; prescribed
• विनिर्दिष्टान्: Karma (कर्म)
• Type: Verb
• Root: वि-निर्-दिश् (धातु)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle), पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; कर्मणि प्रयोगे ‘specified/declared’

• धर्मान्: duties/teachings
• धर्मान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन

• वेद-परान्: Veda-oriented; devoted to the Veda
• वेद-परान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: वेद (प्रातिपदिक) + पर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया (2), बहुवचन; तत्पुरुषः (वेदे पराः/वेदपरायणाः)

• ततः: then; thereafter
• ततः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Indeclinable
• Root: ततः (अव्यय)
• Form: ततः-शब्दः; अव्यय, क्रम/अनन्तर/तस्मात्-अर्थे (then/thereafter/from that)

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Shiva Form: Īśāna

Jyotirlinga Context

Significance: Frames ‘Veda-paratva’ (Veda as highest authority) as a safeguard against doctrines seen as reducing dharma to empiricism and bodily comfort; in Siddhānta, such reductionism is read as bondage (pāśa) through avidyā and mis-aimed puruṣārtha.

Characters & Entities

• Shiva
• Buddha

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It contrasts sense-based, worldly aims with Veda-rooted dharma that culminates in liberation, aligning with the Shaiva Siddhanta emphasis on transcending mere bodily pleasure toward Shiva-realization.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By upholding Vedic authority, it implicitly supports Veda-sanctioned Shaiva worship—such as Linga-pūjā and devotion to Saguna Shiva—as valid means that purify the soul and lead toward the supreme (Pati).

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The takeaway is to follow Veda-aligned Shaiva practice—regular Shiva worship with mantra-japa (especially the Panchākṣarī, “Om Namaḥ Śivāya”) and disciplined dharma—rather than pursuing paths aimed only at bodily comfort.