Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 8

हिरण्यकशिपोः क्रोधः तथा देवप्रजाकदनम् — Hiraṇyakaśipu’s Wrath and the Affliction of Devas and Beings

Devanagari script

हिरण्यकशिपुर्भ्रातुस्संपरेतस्य दुःखितः । कृत्वा करोदकादीनि तत्कलत्राद्यसांत्वयत्

Transliteration

hiraṇyakaśipurbhrātussaṃparetasya duḥkhitaḥ | kṛtvā karodakādīni tatkalatrādyasāṃtvayat

Translation

Thương tiếc người anh đã lìa đời, Hiraṇyakaśipu cử hành các nghi lễ tang theo tục lệ, bắt đầu bằng lễ dâng nước; rồi ông an ủi vợ của anh và những thân quyến đang chịu tang.

Word by Word

• हिरण्यकशिपुः: Hiraṇyakaśipu
• हिरण्यकशिपुः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: हिरण्यकशिपु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• भ्रातुः: of (his) brother
• भ्रातुः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: भ्रातृ (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (genitive), एकवचन

• संपरेतस्य: of the departed (dead)
• संपरेतस्य: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Adjective
• Root: सम्+परि+इ (धातु) + क्त (कृदन्त)
• Form: भूतकृदन्त (क्त), पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (भ्रातुः)

• दुःखितः: grieved
• दुःखितः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: दुःखित (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; विशेषण (हिरण्यकशिपोः)

• कृत्वा: having done
• कृत्वा: Kriyā (क्रिया; पूर्वक्रिया)
• Type: Indeclinable
• Root: कृ (धातु)
• Form: क्त्वान्त-अव्यय (absolutive/gerund)

• करोदकादीनि: hand-water (funeral libations) and the like
• करोदकादीनि: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कर-उदक-आदि (प्रातिपदिक; समास)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (करोदकं च तदादीनि)

• तत्: his / of him
• तत्: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Adjective
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, षष्ठी-सम्बन्धे (genitive sense), एकवचन; विशेषण (कलत्रादीनाम्)

• कलत्रादीन्: wife and others (family)
• कलत्रादीन्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: कलत्र-आदि (प्रातिपदिक; समास)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (कलत्रं च तदादयः)

• असान्त्वयत्: consoled
• असान्त्वयत्: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम्+त्वि (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/past), परस्मैपद, प्रथमपुरुष, एकवचन; अ-आगमः, सान्त्वयति इति धात्वर्थः

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Characters & Entities

• Hiraṇyakaśipu

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights dharma in the face of loss: even powerful beings must honor the departed through prescribed rites and offer compassion to the living, showing that right conduct steadies the mind amid sorrow.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Though not directly about Liṅga worship, it supports a Shaiva ethic: purity of conduct and compassion are foundations for approaching Saguna Shiva; ritual order and inner steadiness prepare one for Shiva-bhakti and grace.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It points to performing proper antyeṣṭi-related observances such as udaka-offerings (water oblations) and then practicing sāttvika consolation—calming speech and remembrance of dharma—to stabilize the mind.