Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 18

त्रिपुरदीक्षाविधानम् — Tripura Dīkṣā: Prescriptive Procedure

Chapter on the Ordinance of Initiation

Devanagari script

धर्मास्तत्र प्रकाशन्ते श्रौतस्मार्त्ता न संशयः । अनया विद्यया सर्वे स्फोटनीया ध्रुवं यते

Transliteration

dharmāstatra prakāśante śrautasmārttā na saṃśayaḥ | anayā vidyayā sarve sphoṭanīyā dhruvaṃ yate

Translation

Ở đó, các nguyên lý của dharma rạng ngời—những điều được dạy trong Śruti và được ghi nhớ trong Smṛti—không chút nghi ngờ. Nhờ minh tri thức thiêng liêng này, mọi ràng buộc và che lấp nhất định sẽ bị phá tan, hỡi người tu khổ hạnh.

Word by Word

• धर्माः: duties, dharmas
• धर्माः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: धर्म (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• तत्र: there
• तत्र: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Indeclinable
• Root: तत्र (अव्यय)
• Form: अव्यय, देशवाचक क्रियाविशेषण (locative adverb)

• प्रकाशन्ते: shine forth / become manifest
• प्रकाशन्ते: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: प्र + काश् (धातु)
• Form: लट् (वर्तमान), प्रथमपुरुष, बहुवचन; आत्मनेपद

• श्रौतस्मार्त्ताः: Vedic and Smārta (traditional)
• श्रौतस्मार्त्ताः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: श्रौत + स्मार्त (प्रातिपदिक)
• Form: द्वन्द्व-समास (श्रौताः च स्मार्त्ताः च), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• न: no / not
• न: Nipāta (निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय, निषेधार्थक निपात

• संशयः: doubt
• संशयः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: संशय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, एकवचन

• अनया: by this
• अनया: Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन; सर्वनाम

• विद्यया: by (this) knowledge
• विद्यया: Instrument (करण)
• Type: Noun
• Root: विद्या (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (करण) विभक्ति, एकवचन

• सर्वे: all (people)
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा विभक्ति, बहुवचन

• स्फोटनीयाः: to be shattered / to be burst
• स्फोटनीयाः: Viśeṣaṇa (विशेषण)
• Type: Adjective
• Root: स्फुट्/स्फोट् (धातु) + अनीयर् (कृदन्त)
• Form: अनीयर्-प्रत्ययान्त कृदन्त (gerundive: ‘to be burst/opened/defeated’), पुंलिङ्ग, प्रथमा, बहुवचन; विशेषण

• ध्रुवम्: certainly
• ध्रुवम्: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Indeclinable
• Root: ध्रुवम् (अव्यय) / ध्रुव (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय, निश्चयार्थक क्रियाविशेषण (adverb of certainty)

• यते: O ascetic
• यते: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: यति (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (vocative/सम्बोधन) विभक्ति, एकवचन

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating the Purāṇic teaching to the sages, with the verse conveying the authority of Śruti–Smṛti and liberating vidyā in a Śaiva frame)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Sadāśiva

Shakti Dimension

Role: liberating

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It affirms that true dharma is validated by both Śruti and Smṛti, and that Śaiva vidyā (right knowledge directed to Pati, Shiva) destroys inner obscurations and bondage, leading toward liberation.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By grounding practice in Śruti–Smṛti dharma, the devotee’s Saguna worship (such as Linga-pūjā) becomes a vehicle for purifying the mind; that purified awareness then supports realization of Shiva as the supreme Pati beyond bondage.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Adopt dharmic discipline and a knowledge-guided Shiva sādhanā—especially japa of the Panchākṣarī (Om Namaḥ Śivāya) with Linga worship—aimed at breaking ignorance and attachments (pāśa).