Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 48

शिवस्य सैन्यप्रयाणम् तथा गणपतिनामावलिः (Śiva’s Mobilization for War and the Catalogue of Gaṇa Commanders)

Devanagari script

अथ शम्भुस्समानीय स्वसैन्यं सकलं तदा । युद्धार्थमगमद्रुद्रश्शंङ्खचूडेन निर्भयः

Transliteration

atha śambhussamānīya svasainyaṃ sakalaṃ tadā | yuddhārthamagamadrudraśśaṃṅkhacūḍena nirbhayaḥ

Translation

Bấy giờ, Śambhu (Thần Śiva) quy tụ toàn bộ binh lực của Ngài và lên đường vì cuộc chiến. Vô úy, Rudra tiến thẳng để đối diện với Śaṅkhacūḍa.

Word by Word

• अथ: then
• अथ: काल/अनुक्रम (Temporal sequence)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अनन्तरार्थक-अव्यय (sequencing adverb: then/now)

• शम्भुः: Śambhu (Śiva)
• शम्भुः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: शम्भु (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन

• समानीय: having assembled
• समानीय: पूर्वकाल (Prior action)
• Type: Indeclinable
• Root: सम्-आ-√नी (धातु) + ल्यप् (कृदन्त)
• Form: क्त्वान्त/ल्यपन्त अव्ययीभाव-प्रयोग (absolutive/gerund), ‘having brought/assembled’

• स्व: his own
• स्व: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्व (प्रातिपदिक)
• Form: अव्यय-प्राय विशेषण-प्रयोग; ‘own’ (used as qualifier in compound)

• सैन्यम्: army
• सैन्यम्: कर्म (Object of समानीय)
• Type: Noun
• Root: सैन्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन

• सकलम्: entire
• सकलम्: विशेषण (Qualifier of सैन्यम्)
• Type: Adjective
• Root: सकल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; सैन्यम्-विशेषण

• तदा: at that time
• तदा: काल (Time)
• Type: Indeclinable
• Root: तदा (अव्यय)
• Form: कालवाचक-अव्यय (temporal adverb)

• युद्धार्थम्: for battle
• युद्धार्थम्: प्रयोजन (Purpose)
• Type: Noun
• Root: युद्ध-अर्थ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (चतुर्थी/षष्ठी-भाव: युद्धस्य अर्थः/युद्धाय अर्थः), नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया (2nd), एकवचन; प्रयोजनार्थे (purpose)

• अगमत्: went
• अगमत्: क्रिया (Main action)
• Type: Verb
• Root: √गम् (धातु)
• Form: लङ् (Imperfect/लङ्), प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन; परस्मैपद

• रुद्रः: Rudra
• रुद्रः: कर्ता (Karta; apposition to शम्भुः)
• Type: Noun
• Root: रुद्र (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; शम्भोः पर्याय (apposition)

• शङ्खचूडेन: with Śaṅkhacūḍa
• शङ्खचूडेन: सह/प्रतियोगी (Association/with whom; opponent)
• Type: Noun
• Root: शङ्ख-चूड (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठीभाव: शङ्ख इव चूडः/शङ्खस्य चूडः—नाम), पुंलिङ्ग, तृतीया (3rd), एकवचन

• निर्भयः: fearless
• निर्भयः: विशेषण (Qualifier of कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: निर्भय (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा (1st), एकवचन; रुद्र-विशेषण

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Rudra

Characters & Entities

• Shiva
• Rudra
• Shambhu
• Shankhachuda

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It portrays Pati (Śiva) as the fearless protector who mobilizes divine forces to restore dharma—symbolizing the soul’s refuge in Śiva when confronting the bonds of fear and adharma.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

The verse highlights Saguna Śiva (Śambhu/Rudra) acting within history to safeguard cosmic order; Linga-worship trains the devotee to recognize that same protecting presence as the inner Lord beyond fear.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

Cultivate nirbhayatā (fearlessness) through japa of the Pañcākṣarī “Om Namaḥ Śivāya” and steady devotion, mentally offering one’s anxieties into Śiva’s protection before daily “inner battles.”