द्वन्द्वयुद्धवर्णनम् / Description of the Duel-Combats

Verse 1

सनत्कुमार उवाच । ते गणाधिपतीन्दृष्ट्वा नन्दीभमुखषण्मुखान् । अमर्षादभ्यधावंत द्वंद्वयुद्धाय दानवाः

Sanatkumāra nói: Thấy các thủ lĩnh của đoàn gaṇa của Śiva—Nandin, Bhṛṅgī và Ṣaṇmukha—bọn dānavas bừng bừng phẫn nộ, liền lao tới để giao chiến tay đôi.

Verse 2

नन्दिनं कालनेमिश्च शुंभो लंबोदरं तथा । निशुंभः षण्मुखं देवमभ्यधावत शंकितः

Hoảng sợ, Niśumbha lao tới tấn công vị Chúa sáu mặt (Ṣaṇmukha). Còn Śumbha và Kālanemi tiến lên đối đầu với Nandin, và Lambodara cũng nhập cuộc tấn công.

Verse 3

निशुंभः कार्तिकेयस्य मयूरं पंचभिश्शरैः । हृदि विव्याध वेगेन मूर्छितस्स पपात ह

Niśumbha liền bắn năm mũi tên thật nhanh, xuyên thẳng vào tim con công—linh thú cưỡi của thần Kārtikeya; nó choáng váng ngất lịm rồi ngã xuống.

Verse 4

ततः शक्तिधरः क्रुद्धो बाणैः पंचभिरेव च । विव्याध स्यंदने तस्य हयान्यन्तारमेव च

Bấy giờ Śaktidhara (Đấng cầm giáo), nổi giận, chỉ với năm mũi tên đã xuyên thủng chiến xa của hắn và đâm trúng các con ngựa kéo xe ngay nơi yếu huyệt bên trong.

Verse 5

शरेणान्येन तीक्ष्णेन निशुंभं देववैरिणम् । जघान तरसा वीरो जगर्ज रणदुर्मदः

Rồi vị dũng sĩ, say men bởi khí thế chiến trận, liền bắn thêm một mũi tên sắc nhọn, đánh thẳng Niśumbha—kẻ thù của chư thiên—và gầm vang giữa chiến trường.

Verse 6

असुरोऽपि निशुंभाख्यो महावीरोऽतिवीर्यवान् । जघान कार्तिकेयं तं गर्जंतं स्वेषुणा रणे

Bấy giờ asura mang tên Niśumbha—một chiến sĩ đại hùng, sức mạnh phi thường—đã bắn mũi tên của mình trúng thần Kārtikeya đang gầm vang giữa chiến địa.

Verse 7

ततश्शक्तिं कार्तिकेयो यावजग्राह रोषतः । तावन्निशुंभो वेगेन स्वशक्त्या तमपातयत्

Rồi Kārtikeya, trong cơn thịnh nộ, vừa nắm lấy ngọn giáo ấy; nhưng ngay khoảnh khắc đó, Niśumbha lao tới thật nhanh, dùng chính ngọn giáo của mình đánh ngã Ngài.

Verse 8

एवं बभूव तत्रैव कार्तिकेयनिशुंभयोः । आहवो हि महान्व्यास वीरशब्दं प्रगर्जतोः

Thế rồi, ô đại Vyāsa, ngay tại nơi ấy bùng lên một trận chiến lớn giữa Kārtikeya và Niśumbha, khi cả hai gầm vang những tiếng hô của bậc anh hùng.

Verse 9

ततो नन्दीश्वरो बाणैः कालनेमिमविध्यत । सप्तभिश्च हयान्केतुं रथं सारथिमाच्छिनत्

Bấy giờ Nandīśvara bắn tên xuyên trúng Kālanemi; và với bảy mũi tên, Ngài chém đổ ngựa, cờ hiệu, chiến xa và cả người đánh xe.

Verse 10

कालनेमिश्च संकुद्धो धनुश्चिच्छेद नंदिनः । स्वशरासननिर्मुक्तैर्महातीक्ष्णैश्शिलीमुखैः

Kālanemi nổi giận, từ dây cung của mình phóng ra những mũi tên đầu sắt cực sắc, chém đứt cây cung của Nandin.

Verse 11

अथ नन्दीश्वरो वीरः कालनेमिं महासुरम् । तमपास्य च शूलेन वक्षस्यभ्यहनद्दृढम्

Bấy giờ, dũng tướng Nandīśvara né tránh đại ác ma Kālanemi, rồi dùng tam xoa đâm mạnh vào ngực hắn.

Verse 12

स शूलभिन्नहृदयो हताश्वो हतसारथिः । अद्रेः शिखरमुत्पाट्य नन्दिनं समताडयत्

Dẫu tim đã bị tam xoa xuyên thủng, ngựa và người đánh xe đã bị giết, hắn vẫn nhổ bật một đỉnh núi và dùng nó đánh Nandin.

Verse 13

अथ शुंभो गणेशश्च रथमूषक वाहनौ । युध्यमानौ शरव्रातैः परस्परमविध्यताम्

Bấy giờ Śuṃbha và Gaṇeśa—một vị cưỡi chiến xa, một vị cưỡi chuột làm linh thú—tiếp tục giao chiến, và trong trận ấy họ liên tiếp bắn những loạt tên dồn dập vào nhau.

Verse 14

गणेशस्तु तदा शुंभं हृदि विव्याध पत्रिणा । सारथिं च त्रिभिर्बाणैः पातयामास भूतले

Khi ấy Gaṇeśa dùng mũi tên có lông vũ đâm thấu tim Śumbha; rồi với ba mũi tên nữa, Ngài đánh ngã người đánh xe xuống mặt đất.

Verse 15

ततोऽतिक्रुद्धश्शुंभोऽपि बाणदृष्ट्या गणाधिपम् । मूषकं च त्रिभिर्विद्ध्वा ननाद जलदस्वनः

Rồi Śumbha cũng nổi giận tột độ, nhắm mũi tên vào vị Chúa của các Gaṇa; và sau khi bắn xuyên chuột linh thú của Ngài bằng ba mũi tên, hắn gầm lên như tiếng mây sấm.

Verse 16

मूषकश्शरभिन्नाङ्गश्चचाल दृढवेदनः । लम्बोदरश्च पतितः पदातिरभवत्स हि

Con chuột, thân thể bị mũi tên xuyên thủng, loạng choạng vì đau đớn dữ dội. Và Lambodara cũng ngã xuống; quả thật Ngài trở thành chiến sĩ bộ hành, vì mất linh thú cưỡi.

Verse 17

ततो लम्बोदरश्शुंभं हत्वा परशुना हृदि । अपातयत्तदा भूमौ मूषकं चारुरोह सः

Rồi Lambodara dùng rìu bổ thẳng vào tim Śumbha mà quật ngã hắn. Ngay lúc ấy, Ngài quăng hắn xuống đất và lại lên cưỡi chuột linh thú.

Verse 18

समरायोद्यतश्चाभूत्पुनर्गजमुखो विभुः । प्रहस्य जघ्नतुः क्रोधात्तोत्रेणैव महाद्विपम्

Một lần nữa, Đấng Uy Nghiêm mặt voi liền sẵn sàng xung trận. Rồi Ngài bật cười, trong cơn phẫn nộ đã quật ngã con voi lớn—chỉ dùng mỗi chiếc móc điều khiển voi làm vũ khí.

Verse 19

कालनेमिर्निशुंभश्च ह्युभौ लंबोदरं शरैः । युगपच्चख्नतुः क्रोधादाशीविषसमैर्द्रुतम्

Bấy giờ Kālanemi và Niśumbha, cả hai cùng lúc, trong cơn giận đã bắn Lambodara bằng loạt tên thật nhanh; những mũi tên ấy độc hiểm như rắn độc.

Verse 20

तं पीड्यमानमालोक्य वीरभद्रो महाबलः । अभ्यधावत वेगेन कोटिभूतयुतस्तथा

Thấy người ấy đang bị áp bức khốc liệt, Vīrabhadra—bậc đại lực—liền lao tới với tốc độ như gió, cùng đi theo cũng vậy là vô số crores các bhūta (quỷ thần tùy tùng).

Verse 21

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखंडे जलंधरोपाख्याने विशे षयुद्धवर्णनं नामैकविंशतितमोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa, quyển thứ hai—Rudra Saṃhitā—thuộc phần thứ năm, Yuddha Khaṇḍa, trong thiên truyện về Jalandhara, chương hai mươi mốt mang tên “Mô tả Trận chiến Đặc biệt” được kết thúc.

Verse 22

ततः किलकिला शब्दैस्सिंहनादैश्सघर्घरैः । विनादिता डमरुकैः पृथिवी समकंपत

Bấy giờ, giữa tiếng hò reo náo động, tiếng gầm như sư tử và những âm vang rền rĩ—khi trống ḍamaru dội lên—chính mặt đất cũng bắt đầu rung chuyển.

Verse 23

ततो भूताः प्रधावंतो भक्षयंति स्म दानवान् । उत्पत्य पातयंति स्म ननृतुश्च रणांगणे

Bấy giờ, các bhūta lao tới và bắt đầu nuốt chửng bọn Dānava. Chúng nhảy vọt lên, quật ngã chúng hết lần này đến lần khác, lại còn nhảy múa ngay trên chiến địa.

Verse 24

एतस्मिन्नंतरे व्यासाभूतां नन्दीगुहश्च तौ । उत्थितावाप्तसंज्ञौ हि जगर्जतुरलं रणे

Trong lúc ấy, Nandī và Guha—đã bị quật ngã và bất tỉnh—liền hồi tỉnh. Đứng dậy trở lại, cả hai gầm vang mãnh liệt giữa chiến trường.

Verse 26

स नन्दी कार्तिकेयश्च समायातौ त्वरान्वितौ । जघ्नतुश्च रणे दैत्यान्निरंतरशरव्रजैः । छिन्नैर्भिन्नैर्हतैर्दैत्यैः पतितैर्भक्षितैस्तथा । व्याकुला साभवत्सेना विषण्णवदना तदा

Bấy giờ Nandī và Kārtikeya vội vã kéo đến. Trên chiến địa, hai vị giáng xuống bọn Dānavas bằng những loạt tên không dứt. Lũ quỷ bị chém, bị xé, bị giết—kẻ ngã gục, kẻ còn bị nuốt chửng—khiến quân chúng rúng động, rối loạn; và lúc ấy gương mặt chúng trở nên ủ rũ tuyệt vọng.

Verse 27

एवं नन्दी कार्तिकेयो विकटश्च प्रतापवान् । वीरभद्रो गणाश्चान्ये जगर्जुस्समरेऽधिकम्

Vì thế, Nandī, Kārtikeya, Vikaṭa dũng mãnh, Vīrabhadra cùng các Gaṇa khác càng gầm vang dữ dội trên chiến trường—hiển lộ uy lực hộ trì, mãnh liệt của đoàn quân Śiva khi tiến lên gìn giữ dharma.

Verse 28

निशुंभशुंभौ सेनान्यौ सिन्धुपुत्रस्य तौ तथा । कालनेमिर्महादैत्योऽसुराश्चान्ये पराजिताः

Niśumbha và Śumbha—hai vị tướng của con trai Sindhu—cũng bị đánh bại; và Kālanemi, đại Dānava, cùng các Asura khác nữa, đều bị khuất phục.

Verse 29

प्रविध्वस्तां ततस्सेनां दृष्ट्वा सागरनन्दनः । रथेनातिपताकेन गणानभिययौ बली

Thấy đạo quân ấy bị tan nát hoàn toàn, người con hùng mạnh của Sagara liền tiến đến đối đầu các gaṇa của Thần Śiva, cưỡi chiến xa mang ngọn cờ cao vút khác thường.

Verse 30

ततः पराजिता दैत्या अप्यभूवन्महोत्सवाः । जगर्जुरधिकं व्यास समरायोद्यतास्तदा

Rồi sau đó, tuy đã bại trận, các Daitya lại như đang mở đại lễ hội. Hỡi Vyāsa, khi ấy, sửa soạn tái chiến, họ gầm thét càng vang dội hơn.

Verse 31

सर्वे रुद्रगणाश्चापि जगर्जुर्जयशालिनः । नन्दिकार्तिकदंत्यास्यवीरभद्रादिका मुने

Tất cả các Rudra-gaṇa, rực sáng trong niềm chắc thắng, đồng loạt gầm vang—hỡi bậc hiền triết—Nandin, Kārtika, Dantyāsya, Vīrabhadra và các vị khác nữa.

Verse 32

हस्त्यश्वरथसंह्रादश्शंखभेरीरवस्तथा । अभवत्सिंहनादश्च सेनयोरुभयोस्तथा

Rồi vang lên tiếng ầm ầm như sấm của voi, ngựa và chiến xa, cùng tiếng tù và và trống trận rền vang. Từ cả hai đạo quân, những tiếng thét chiến như sư tử cũng dội khắp nơi.

Verse 33

जलंधरशरव्रातैर्नीहारपटलैरिव । द्यावापृथिव्योराच्छन्नमंतरं समपद्यत

Bởi những loạt tên của Jalandhara, dày đặc như từng màn sương mù, toàn bộ khoảng không giữa trời và đất đều bị che phủ, mờ khuất.

Verse 34

शैलादिं पंचभिर्विद्ध्वा गणेशं पंचभिश्शरैः । वीरभद्रं च विंशत्या ननाद जलदस्वनः

Vị dũng sĩ ấy, tiếng gầm như sấm của mây mưa, bắn năm mũi xuyên Śailādi, năm mũi trúng Gaṇeśa, và hai mươi mũi trúng Vīrabhadra; rồi vang rền tiếng thét giữa chiến địa.

Verse 35

कार्तिकेयस्ततो दैत्यं शक्त्या विव्याध सत्वरम् । जलंधरं महावीरो रुद्रपुत्रो ननाद च

Bấy giờ, Kartikeya—đại dũng sĩ, con của Rudra—liền mau chóng dùng ngọn giáo śakti đâm xuyên ác quỷ Jalandhara; và như một anh hùng vĩ đại, Ngài gầm vang.

Verse 36

स पूर्णनयनो दैत्यः शक्तिनिर्भिन्नदेहकः । पपात भूमौ त्वरितमुदतिष्ठन्महाबलः

Tên daitya ấy mắt mở trừng, thân bị mũi lao đâm xuyên, ngã phập xuống đất thật nhanh; nhưng nhờ sức lực phi thường, hắn lập tức đứng dậy trở lại.

Verse 37

ततः क्रोधपरीतात्मा कार्तिकेयं जलंधरः । गदया ताडयामास हृदये दैत्यपुंगवः

Rồi Jalandhara, tâm trí bị cơn thịnh nộ bao trùm—kẻ đứng đầu loài quỷ—đã vung chùy đánh Kārttikeya, trúng ngay vùng tim.

Verse 38

गदाप्रभावं सफलं दर्शयन्शंकरात्मजः । विधिदत्तवराद्व्यास स तूर्णं भूतलेऽपतत्

Hỡi Vyāsa, con của Śaṅkara (Śiva), để chứng tỏ uy lực của chùy đã thật sự phát tác, liền tức khắc ngã xuống mặt đất—bị khuất phục bởi ân phúc do Vidhātā (Brahmā) ban cho.

Verse 39

तथैव नंदी ह्यपतद्भूतले गदया हतः । महावीरोऽपि रिपुहा किंचिद्व्याकुलमानसः

Cũng vậy, Nandī bị chùy đánh trúng nên ngã xuống đất. Dẫu là dũng sĩ lớn, kẻ diệt thù, tâm trí ngài trong khoảnh khắc cũng hơi xao động.

Verse 40

ततो गणेश्वरः क्रुद्धस्स्मृत्वा शिवपदाम्बुजम् । संप्राप्यातिबलो दैत्य गदां परशुनाच्छिनत्

Bấy giờ Gaṇeśvara nổi giận, nhớ đến đôi chân sen của Chúa Śiva. Trở nên vô cùng mạnh mẽ, ngài lao đến daitya và dùng rìu chém đứt cây chùy của quỷ ấy.

Verse 41

वीरभद्रस्त्रिभिर्बाणैर्हृदि विव्याध दानवम् । सप्तभिश्च हयान्केतुं धनुश्छत्रं च चिच्छिदे

Vīrabhadra bắn ba mũi tên xuyên vào tim con quỷ. Rồi với bảy mũi nữa, ngài chém hạ những con ngựa, lá cờ, cây cung và chiếc lọng.

Verse 42

ततोऽतिक्रुद्धो दैत्येन्द्रश्शक्तिमुद्यम्य दारुणाम् । गणेशं पातयामास रथमन्यं समारुहत्

Bấy giờ, chúa tể loài Daitya bừng bừng nộ khí, giương ngọn giáo ghê gớm và đánh ngã Gaṇeśa; rồi hắn lên một cỗ chiến xa khác.

Verse 43

अभ्यगादथ वेगेन स दैत्येन्द्रो महाबलः । विगणय्य हृदा तं वै वीरभद्रं रुषान्वितः

Bấy giờ vị vua Daitya đầy đại lực lao tới với tốc độ dữ dội. Bị cơn phẫn nộ nung nấu, trong lòng hắn khinh thường Vīrabhadra, coi như chẳng đáng kể.

Verse 44

वीरभद्रं जघानाशु तीक्ष्णेनाशीविषेण तम् । ननाद च महावीरो दैत्यराजो जलंधरः

Rồi quỷ vương Jalandhara lập tức đánh Vīrabhadra bằng một vũ khí sắc bén như rắn độc. Và vị dũng tướng Jalandhara gầm vang dữ dội.

Verse 45

वीरभद्रोऽपि संकुद्धस्सितधारेण चेषुणा । चिच्छेद तच्छरं चैव विव्याध महेषुणा

Vīrabhadra cũng nổi giận; với mũi tên sắc bén, ngài chém gãy ngay đòn phóng ấy. Rồi bằng một mũi tên hùng lực, ngài đâm xuyên đối thủ.

Verse 46

ततस्तौ सूर्यसंकाशौ युयुधाते परस्परम् । नानाशस्त्रैस्तथास्त्रैश्च चिरं वीरवरोत्तमौ

Bấy giờ hai bậc anh hùng tối thượng, rực rỡ như mặt trời, giao chiến với nhau thật lâu—đánh bằng đủ loại binh khí và cả các thần khí.

Verse 47

वीरभद्रस्ततस्तस्य हयान्बाणैरपातयत् । धनुश्चिच्छेद रथिनः पताकां चापि वेगतः

Bấy giờ Vīrabhadra bắn tên hạ gục đàn ngựa của hắn. Với sức mạnh mau lẹ, Ngài cũng chém đứt cung và cắt phăng chiến kỳ của kỵ sĩ xa chiến, khiến niềm kiêu mạn của kẻ ấy tan vỡ giữa chiến trường.

Verse 48

अथो स दैत्यराजो हि पुप्लुवे परिघायुधः । वीरभद्रोपकठं स द्रुतमाप महाबलः

Bấy giờ, vua của loài Daitya, tay cầm chùy sắt (parigha), liền phóng vọt tới; với sức mạnh lớn lao, hắn nhanh chóng áp sát Vīrabhadra.

Verse 49

परिघेनातिमहता वीरभद्रं जघान ह । सबलोऽब्धितनयो मूर्ध्नि वीरो जगर्ज च

Rồi vị dũng sĩ sinh từ biển cả, cầm cây chùy sắt cực mạnh, giáng vào đầu Vīrabhadra; và người anh hùng ấy, tràn đầy sức lực, gầm vang dữ dội.

Verse 50

परिघेनातिमहता भिन्नमूर्द्धा गणाधिपः । वीरभद्रः पपातोर्व्यां मुमोच रुधिरं बहु

Bị giáng bởi cây chùy sắt cực mạnh, thủ lĩnh các Gaṇa—Vīrabhadra—bị nứt vỡ đầu; ngài ngã xuống đất và tuôn ra rất nhiều máu.

Verse 51

पतितं वीरभद्रं तु दृष्ट्वा रुद्रगणा भयात् । अपागच्छन्रणं हित्वा क्रोशमाना महेश्वरम्

Thấy Vīrabhadra ngã xuống, các đoàn Gaṇa của Rudra liền kinh hãi; bỏ chiến trường, họ chạy tán loạn, vừa kêu cầu Maheśvara (Đức Śiva) xin nương tựa.

Verse 52

अथ कोलाहलं श्रुत्वा गणानां चन्द्रशेखरः । निजपार्श्वस्थितान् वीरानपृच्छद्गणसत्तमान्

Bấy giờ, Candraśekhara (Đức Śiva), nghe tiếng náo động do các Gaṇa dấy lên, liền hỏi những Gaṇa anh hùng và tối thượng đang đứng kề bên Ngài.

Verse 53

शंकर उवाच । किमर्थं मद्गणानां हि महाकोलाहलोऽभवत् । विचार्यतां महावीराश्शांतिः कार्या मया ध्रुवम्

Śaṅkara phán: “Vì cớ gì mà giữa các gaṇa của Ta lại dấy lên cơn náo loạn lớn lao như thế? Hãy suy xét cho thấu đáo, hỡi các dũng sĩ vĩ đại. Quả thật, chính Ta phải làm cho hòa bình được lập lại.”

Verse 54

यावत्स देवेशो गणान्पप्रच्छ सादरम् । तावद्गणवरास्ते हि समायाताः प्रभुं प्रति

Khi Đấng Chúa tể của chư thiên kính cẩn hỏi các gaṇa, thì ngay lúc ấy, những gaṇa ưu tú nhất quả thật đã mau chóng đến trước vị Chủ của mình.

Verse 55

तान्दृष्ट्वा विकलान्रुद्रः पप्रच्छ इति कुशलं प्रभुः । यथावत्ते गणा वृत्तं समाचख्युश्च विस्तरात्

Thấy họ rã rời và khổ sở, Rudra—Đấng Chủ Tể—hỏi thăm sự an ổn của họ. Bấy giờ các gaṇa thuật lại cho Ngài, đúng như đã xảy ra, toàn bộ câu chuyện một cách tường tận.

Verse 56

तच्छ्रुत्वा भगवानुद्रो महालीलाकरः प्रभुः । अभयं दत्तवांस्तेभ्यो महोत्साहं प्रवर्द्धयन्

Nghe vậy, Đức Thế Tôn Rudra—Đấng Chủ Tể thực hiện đại thần lila—ban cho họ sự vô úy, nhờ đó làm tăng trưởng chí khí và dũng lực lớn lao của họ.