Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 50

राहोर्विमोचनानन्तरं जलन्धरस्य सैन्योद्योगः — Rahu’s Aftermath and Jalandhara’s Mobilization

Devanagari script

दृष्ट्वा व्याकुलितांस्तांस्तु गणास्सर्वे भयार्दिताः । शशंसुर्देवदेवाय सर्वे शुक्रविचेष्टितम्

Transliteration

dṛṣṭvā vyākulitāṃstāṃstu gaṇāssarve bhayārditāḥ | śaśaṃsurdevadevāya sarve śukraviceṣṭitam

Translation

Thấy quân mình rối loạn và bị nỗi sợ bủa vây, toàn thể các Gaṇa liền tâu lên Đấng Deva của chư Deva—Đức Śiva—về mưu kế và hành động của Śukra.

Word by Word

• दृष्ट्वा: having seen
• दृष्ट्वा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Verb
• Root: √दृश् (धातु)
• Form: क्त्वा-प्रत्ययान्त अव्ययकृदन्त (gerund/absolutive), ‘having seen’

• व्याकुलितान्: agitated/distressed
• व्याकुलितान्: Karma (कर्म)
• Type: Adjective
• Root: व्याकुलित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; विशेषणम्

• तान्: those
• तान्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative), बहुवचन; सर्वनाम

• तु: but/indeed
• तु: —
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: अव्यय (particle/contrast)

• गणाः: the gaṇas (attendants)
• गणाः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: गण (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति (Nominative/कर्ता), बहुवचन

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (गणाः)

• भय-अर्दिताः: afflicted by fear
• भय-अर्दिताः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: भय (प्रातिपदिक) + अर्दित (कृदन्त, √अर्द्/√अर्दय् धातु)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; समासः—तत्पुरुषः (भयेन अर्दिताः)

• शशंसुः: reported/told
• शशंसुः: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: √शंस् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), परस्मैपद, प्रथम-पुरुष, बहुवचन

• देव-देवाय: to the God of gods
• देव-देवाय: Sampradana (सम्प्रदान)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, चतुर्थी-विभक्ति (Dative/सम्प्रदान), एकवचन; समासः—कर्मधारयः (‘देवः देवः’ = देवदेवः)

• सर्वे: all
• सर्वे: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; विशेषणम् (गणाः)

• शुक्र-विचेष्टितम्: Śukra’s action/stratagem
• शुक्र-विचेष्टितम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: शुक्र (प्रातिपदिक) + विचेष्टित (कृदन्त/प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति (Accusative/कर्म), एकवचन; समासः—तत्पुरुषः (शुक्रस्य विचेष्टितम्)

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages of Naimiṣāraṇya)

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Paśupatinātha

Characters & Entities

• Shiva
• Ganas
• Shukra (Shukracharya)

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse highlights śaraṇāgati (taking refuge): when the forces of the devotees are shaken by fear, they turn to Devadeva Śiva, indicating that protection and right direction arise from dependence on Pati (Śiva) rather than on one’s own limited strength.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Calling Śiva “Devadeva” reflects Saguna devotion—approaching the Personal Lord who hears, guides, and acts. In Linga-worship, the devotee similarly offers inner agitation and fear to Śiva, trusting His grace (anugraha) to restore steadiness and dharma.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is to calm fear through japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”) and mental surrender to Śiva; one may also apply Tripuṇḍra-bhasma as a reminder of Śiva’s guardianship and the impermanence of fear.