जालन्धरस्य दूतप्रेषणम् — Jalandhara Sends an Envoy to Kailāsa (The Provocation of Śiva)

Verse 1

व्यास उवाच । सनत्कुमार सर्वज्ञ नारदे हि गते दिवि । दैत्यराट् किमकार्षीत्स तन्मे वद सुविस्तरात्

Vyāsa thưa: “Ôi Sanatkumāra, bậc toàn tri! Khi Nārada đã lên cõi trời, vua của các Dānava đã làm gì? Xin hãy kể cho ta tường tận.”

Verse 2

सनत्कुमार उवाच । तमामंत्र्य गते दैत्यं नारदे दिवि दैत्यराट् । तद्रूपश्रवणादासीदनंगज्वरपीडितः

Sanatkumāra đáp: “Này Nārada, khi con quỷ ấy đã được tiễn đi và rời khỏi, thì nơi cõi trời, chúa tể các Dānava chỉ vừa nghe danh sắc đẹp của nàng đã bị cơn sốt dục vọng—nỗi hành hạ của Kāma—giày vò.”

Verse 3

अथो जलंधरो दैत्यः कालाधीनः प्रनष्टधीः । दूतमाह्वाय यामास सैंहिकेयं विमोहितः

Bấy giờ quỷ Jalandhara—bị Thời gian chi phối, trí tuệ tiêu tan—rơi vào mê muội, liền gọi sứ giả đến và truyền triệu Saiṃhikeya.

Verse 4

आगतं तं समालोक्य कामाक्रांतमनास्स हि । सुसंबोध्य समाचष्ट सिंधुपुत्रो जलंधरः

Thấy sứ giả đến, tâm hắn quả bị dục vọng lấn át. Jalandhara—con của Sindhu—trước hết ân cần hỏi han cho phải phép, rồi mới nói rõ ý định của mình.

Verse 5

तत्रास्ति योगी शंभ्वाख्य स्तपस्वी च जटाधरः । भस्मभूषितसर्वाङ्गो विरक्तो विजितेन्द्रियः

Tại đó có một vị du-già tên Śaṃbhu—một khổ hạnh giả mang búi tóc bện. Toàn thân Ngài được trang nghiêm bằng tro thiêng; Ngài lìa mọi ràng buộc thế tục và đã chế ngự các căn.

Verse 7

तत्र गत्वेति वक्तव्यं योगिनं दूत शंकरम् । जटाधरं विरक्तं तं निर्भयेन हृदा त्वया

“Này sứ giả, hãy đến đó và truyền lời đến Śaṅkara—bậc Đại Du-già. Hãy thưa với Đấng tóc bện ấy, vị hoàn toàn ly tham, bằng một trái tim không sợ hãi.”

Verse 8

हे योगिंस्ते दयासिन्धो जायारत्नेन किं भवेत् । भूतप्रेतपिशाचादिसेवितेन वनौकसा

Ôi bậc du-già, biển cả của lòng từ mẫn—Ngài ở chốn rừng sâu, nơi bhūta, preta, piśāca và các loài ấy lui tới; vậy viên ngọc của người vợ có ích gì cho Ngài?

Verse 9

मन्नाथे भुवने योगिन्नोचिता गतिरीदृशी । जायारत्नमतस्त्वं मे देहि रत्नभुजे निजम्

“Trong cõi đời này, khi ta không có chúa tể, hỡi du-già, một lối đi như vậy chẳng hợp với bậc du-già. Vậy nên, ô Đấng mang châu báu, xin ban cho ta chính châu báu của Ngài—người vợ quý báu—làm của ta.”

Verse 10

यानियानि सुरत्नानि त्रैलोक्ये तानि संति मे । मदधीनं जगत्सर्वं विद्धि त्वं सचराचरम्

Bất cứ bảo vật thiêng liêng nào hiện hữu trong ba cõi—đều là của Ta. Hãy biết rằng toàn thể vũ trụ, gồm mọi loài động và bất động, đều ở dưới quyền tối thượng của Ta.

Verse 11

इन्द्रस्य गजरत्नं चोच्चैःश्रवोरत्नमुत्तमम् । बलाद्गृहीतं सहसा पारिजा ततरुस्तथा

Bảo tượng của Indra là Airāvata và bảo mã tối thượng Ucchaiḥśravas đã bị đoạt lấy bằng vũ lực ngay tức khắc; cây Pārijāta ban điều ước cũng bị mang đi như thế.

Verse 12

विमानं हंससंयुक्तमंगणे मम तिष्ठति । रत्नभूतं महादिव्यमुत्तमं वेधसोद्भुतम्

“Trong sân nhà ta có một thiên xa, kéo bởi đôi thiên nga; tựa như kết thành từ châu báu, rực rỡ thần diệu, tối thượng, là kỳ công lạ lùng do Đấng Tạo Hóa Brahmā tạo tác.”

Verse 13

महापद्मादिकं दिव्यं निधिरत्नं स्वदस्य च । छत्रं मे वारुणं गेहे कांचनस्रावि तिष्ठति

Trong nhà ta có kho báu châu ngọc thần diệu, khởi từ Mahāpadma trở đi, cùng cả tài sản riêng của ta; và nơi ấy còn có chiếc lọng vương giả như của Varuṇa, dường như tuôn chảy ánh vàng.

Verse 14

किञ्जल्किनी महामाला सर्वदाऽम्लानपंकजा । मत्पितुस्सा ममैवास्ति पाशश्च कंपतेस्तथा

“Vòng hoa lớn Kiñjalkinī này—tươi mãi như hoa sen không héo—thuộc về phụ thân ta và quả thật cũng là của ta; và cũng vậy, sợi thòng lọng (pāśa) là của Kaṃpati (Śiva).”

Verse 15

मृत्योरुत्क्रांतिदा शक्तिर्मया नीता बलाद्वरा । ददौ मह्यं शुचिर्दिव्ये शुचिशौचे च वाससी

Ta đã dùng sức mà mang đi Năng Lực tối thượng, Đấng ban cho sự thoát khỏi tử thần; và bậc thanh tịnh ấy đã trao cho ta hai y phục thiêng—trong sạch và có năng lực tẩy uế.

Verse 16

एवं योगीन्द्र रत्नानि सर्वाणि विलसंति मे । अतस्त्वमपि मे देहि स्वस्त्रीरत्नं जटाधर

“Như vậy, ô bậc Chúa tể của các du-già, mọi báu vật quý giá ấy đều rực sáng cho ta. Vì thế, ô Jaṭādhara (Đấng tóc bện), xin Ngài cũng ban cho ta viên ngọc là chính phối ngẫu của Ngài.”

Verse 17

सनत्कुमार उवाच । इति श्रुत्वा वचस्तस्य नन्दिना स प्रवेशितः । जगामोग्रसभां राहुर्विस्मयोद्भुतलोचनः

Sanatkumāra nói: “Nghe lời Nandin, Rāhu liền được ngài dẫn vào. Mắt mở to vì kinh ngạc, Rāhu tiến vào hội chúng uy nghiêm đáng sợ ấy.”

Verse 18

तत्र गत्वा शिवं साक्षाद्देवदेवं महाप्रभुम् । स्वतेजोध्वस्ततमसं भस्मलेपविराजितम्

Đến đó, họ được thấy Śiva trực diện—Đấng Thần của chư thần, bậc Đại Chúa tể—tự quang minh của Ngài xua tan mọi u tối, và Ngài rực rỡ uy nghi, thân được trang nghiêm bởi lớp bhasma, tro thánh.

Verse 19

इति श्रीशिवमहापुराणे द्वितीयायां रुद्रसंहितायां पञ्चमे युद्धखण्डे जलंधरवधोपाख्याने दूतसंवादो नाम एकोनविंशोऽध्यायः

Như vậy, trong Śrī Śiva Mahāpurāṇa—thuộc phần thứ hai, Rudra Saṃhitā; trong phân đoạn thứ năm gọi là Yuddha-khaṇḍa; trong tiểu truyện về việc diệt Jalaṃdhara—kết thúc chương mười chín mang tên “Đối thoại của Sứ giả”.

Verse 20

प्रणनाम च तं गर्वात्तत्तेजः क्रांतविग्रहः । निकटं गतवाञ्छंभोस्स दूतो राहुसंज्ञकः

Bấy giờ, tuy lòng còn ngạo mạn, sứ giả ấy—thân thể bị hào quang rực cháy áp đảo—vẫn cúi đầu đảnh lễ rồi tiến lại gần Śambhu. Người ấy được gọi là Rāhu.

Verse 21

अथो तदग्र आसीनो वक्तुकामो हि सैंहिकः । त्र्यंबकं स तदा संज्ञाप्रेरितो वाक्यमब्रवीत्

Rồi khi ấy, Saiṁhika ngồi ở phía trước, muốn cất lời; được thúc giục bởi một dấu hiệu, y bèn thưa với Tryambaka (Đấng Śiva) những lời sau đây.

Verse 22

दैत्यपन्नगसेव्यस्य त्रैलोक्याधिपतेस्सदा । दूतोऽहं प्रेषितस्तेन त्वत्सकाशमिहागतः

“Ta là sứ giả do người ấy sai đến—vị chúa tể thường hằng của ba cõi, được các Dạ-xoa/Daitya và loài rắn Nāga phụng sự. Ta đã đến đây, trước thánh nhan của Ngài.”

Verse 23

राहुरुवाच । जलंधरोब्धितनयस्सर्वदैत्यजनेश्वरः । त्रैलोक्यस्येश्वरस्सोथाभवत्सर्वाधिनायकः

Rāhu nói: “Jalandhara, con của Đại Dương, đã trở thành bậc quân vương của mọi đoàn Daitya. Quả thật, rồi ông ta trở thành chúa tể của ba cõi và là đấng tối thượng thống lĩnh muôn loài.”

Verse 24

स दैत्यराजो बलवान्देवानामंतकोपमः । योगिनं त्वां समुद्दिश्य स यदाह शृणुष्व तत्

Vị vua Dānava ấy hùng mạnh, đối với chư thiên chẳng khác nào Thần Chết. Hướng đến ngươi—bậc yogin—ông ta đã nói như sau; nay hãy lắng nghe lời ấy.

Verse 25

महादिव्यप्रभावस्य तस्य दैत्यपतेः प्रभोः । सर्वरत्नेश्वरस्य त्वमाज्ञां शृणु वृषध्वज

Hỡi Vṛṣadhvaja—Đấng Śiva có cờ mang hình bò—xin hãy nghe mệnh lệnh của vị chúa tể loài Daitya ấy, bậc có oai lực thần diệu vô cùng, là chủ của mọi châu báu.

Verse 26

श्मशानवासिनो नित्यमस्थिमालाधरस्य च । दिगंबरस्य ते भार्या कथं हैमवती शुभम्

Ngài luôn ngự nơi bãi hỏa táng, đeo tràng hoa xương, và chỉ khoác lấy phương hướng làm y phục; vậy thì, hỡi bậc cát tường, làm sao Haimavatī (Pārvatī), ái nữ của Himavān, có thể trở thành thê tử của Ngài?

Verse 27

अहं रत्नाधिनाथोस्मि सा च स्त्रीरत्नसंज्ञिता । तस्मान्ममैव सा योग्या नैव भिक्षाशिनस्तव

“Ta là chúa tể kho báu, còn nàng được xưng tụng là ‘bảo châu giữa nữ nhân’. Vì thế nàng chỉ xứng hợp với riêng ta—chẳng phải với ngươi, kẻ sống nhờ của bố thí.”

Verse 28

मम वश्यास्त्रयो लोका भुंजेऽहं मखभागकान् । यानि संति त्रिलोकेस्मिन्रत्नानि मम सद्मनि

“Ba cõi đều ở dưới quyền ta. Ta thọ hưởng phần được định trong các lễ tế. Mọi châu báu quý giá hiện hữu trong tam giới đều có trong chính thánh cư xứ của ta.”

Verse 29

वयं रत्नभुजस्त्वं तु योगी खलु दिगम्बरः । स्वस्त्रीरत्नं देहि मह्यं राज्ञस्सुखकराः प्रजाः

“Chúng ta là kẻ hưởng châu báu và lạc thú vương giả; còn ngươi quả thật là bậc du-già, kẻ ‘mặc phương trời’ (digambara). Vậy hãy trao cho ta người vợ quý như bảo châu của ngươi, vì thần dân của bậc quân vương vốn phải đem lại sự an lạc cho vua.”

Verse 30

सनत्कुमार उवाच । वदत्येवं तथा राहौ भ्रूमध्याच्छूलपाणिनः । अभवत्पुरुषो रौद्रस्तीव्राशनिसमस्वनः

Sanatkumāra nói: Khi Rāhu vừa nói như thế, từ khoảng giữa hai mày của Đấng cầm Tam Xoa liền hiện ra một Nhân Thể dữ dội như Rudra, tiếng vang như sấm sét khủng khiếp nổ dội.

Verse 31

सिंहास्यप्रचलजिह्वस्सज्ज्वालनयनो महान् । ऊर्द्ध्वकेशश्शुष्कतनुर्नृसिंह इव चापरः

Lại hiện ra một bậc hùng vĩ khác—mặt sư tử, lưỡi thè rung, mắt bừng lửa; tóc dựng ngược, thân hình gầy khô—hung mãnh như Narasiṃha.

Verse 32

महातनुर्महाबाहुस्तालजंघो भयंकरः । अभिदुद्राव वेगेन राहुं स पुरुषो द्रुतम्

Nhân Thể đáng sợ ấy—thân hình to lớn, tay lực lưỡng, chân như thân cau—liền lao thẳng đến Rāhu với tốc độ cực nhanh.

Verse 33

स तं खादितु मायान्तं दृष्ट्वा राहुर्भयातुरः । अधावदात वेगेन बहिस्तस्य च दधार तम्

Thấy kẻ ấy lao tới định nuốt mình, Rāhu kinh hoàng, vội vã chạy trốn với tốc độ lớn, kéo hắn ra khỏi nơi ấy (ra bên ngoài).

Verse 34

राहुरुवाच । देवदेव महेशान पाहि मां शरणा गतम् । सुराऽसुरैस्सदा वन्द्यः परमैश्वर्यवान् प्रभुः

Rāhu thưa: “Ôi Thần của các thần, ôi Maheśāna, xin che chở cho con—con đã đến nương tựa. Ngài hằng được cả chư thiên lẫn a-tu-la đảnh lễ; Ngài là Đấng Chúa Tể, đầy đủ quyền năng tối thượng.”

Verse 35

ब्राह्मणं मां महादेव खादितुं समुपागतः । पुरुषोयं तवेशान सेवकोतिभयंकरः

Ôi Mahādeva! Một vị Bà-la-môn đã đến đây với ý định nuốt chửng con. Ôi Īśāna! Người này là kẻ hầu cận của Ngài, đáng kinh hãi tột cùng cả về hình tướng lẫn hành vi.

Verse 36

एतस्माद्रक्ष देवेश शरणागतवत्सलः । न खादेत यथायं मां नमस्तेऽस्तु मुहुर्मुहुः

Vì thế, ô Đấng Chúa tể của chư thiên, Đấng thương yêu kẻ đến nương tựa—xin che chở cho con, để kẻ này không nuốt chửng con. Con cúi lạy Ngài hết lần này đến lần khác.

Verse 37

सनत्कुमार उवाच । महादेवो वचः श्रुत्वा ब्राह्मणस्य तदा मुने । अब्रवीत्स्वगणं तं वै दीनानाथप्रियः प्रभुः

Sanatkumāra nói: Này hiền giả, khi nghe lời của vị Bà-la-môn ấy, Mahādeva—Đấng luôn yêu thương kẻ yếu đuối, là nơi nương tựa của người khốn cùng—liền phán bảo các gaṇa tùy tùng của Ngài.

Verse 38

महादेव उवाच । प्रभुं च ब्राह्मणं दूतं राह्वाख्यं शरणागतम् । शरण्या रक्षणीया हि न दण्ड्या गणसत्तम

Mahādeva phán: “Hỡi bậc tối thắng trong hàng gaṇa, vị sứ giả Bà-la-môn cao quý tên Rāhu này đã đến cầu nương tựa. Kẻ đã quy y phải được người ban chỗ nương che chở; không được trừng phạt.”

Verse 39

सनत्कुमार उवाच । इत्युक्तौ गिरिजेशेन सगणः करुणात्मना । राहुं तत्याज सहसा ब्राह्मणेति श्रुताक्षरः

Sanatkumāra nói: Được Girijeśa (Chúa Śiva), bậc đầy lòng từ mẫn, phán dạy như thế, hắn cùng các tùy tùng lập tức thả Rāhu, vừa nghe tiếng “Bà-la-môn”.

Verse 40

राहुं त्यक्त्वाम्बरे सोथ पुरुषो दीनया गिरा । शिवोपकंठमागत्य महादेवं व्यजिज्ञपत्

Rồi người ấy, bỏ Rāhu lại giữa không trung, đến gần Chúa Śiva; với giọng nói khiêm nhường và đau khổ, ông thưa trình lên Mahādeva lời thỉnh cầu.

Verse 41

पुरुष उवाच । देवदेव महादेव करुणाकर शंकर । त्याजितं मम भक्ष्यं ते शरणागतवत्सलः

Người ấy thưa: “Ôi Thần của các thần, ôi Mahādeva, ôi Śaṅkara—biển cả của lòng từ! Ngài, đấng luôn thương kẻ nương tựa, đã từ bỏ món vốn là thức ăn của con.”

Verse 42

क्षुधा मां बाधते स्वामिन्क्षुत्क्षामश्चास्मि सर्वथा । किं भक्ष्यं मम देवेश तदाज्ञापय मां प्रभो

“Cơn đói hành hạ con, thưa Chúa tể, và con hoàn toàn kiệt quệ vì đói. Ôi Đấng Chủ của chư thiên, con nên ăn gì? Ôi Bậc Tối thượng, xin truyền dạy cho con.”

Verse 43

सनत्कुमार उवाच । इत्याकर्ण्य वचस्तस्य पुरुषस्य महाप्रभुः । प्रत्युवाचाद्भुतोतिः स कौतुकी स्वहितंकरः

Sanatkumāra nói: Nghe những lời ấy của người kia, Đại Chúa—lời nói kỳ diệu—liền đáp lại. Với lòng hiếu kỳ và hướng đến điều lợi ích cho chính mình, Ngài cất lời hồi đáp.

Verse 44

महेश्वर उवाच । बुभुक्षा यदि तेऽतीव क्षुधा त्वां बाधते यदि । संभक्षयात्मनश्शीघ्रं मांसं त्वं हस्तपादयोः

Maheśvara phán rằng: "Nếu cơn đói dữ dội đã nảy sinh trong ngươi—nếu cơn đói thực sự đang hành hạ ngươi—thì hãy mau chóng ăn thịt của chính tay và chân mình."

Verse 45

सनत्कुमार उवाच । शिवेनैवमाज्ञप्तश्चखाद पुरुषस्स्वकम् । हस्तपादोद्भवं मांसं शिरश्शेषोऽ भवद्यथा

Sanatkumāra nói: Theo lệnh của Thần Shiva, người đàn ông đó đã ăn thịt của chính mình phát sinh từ tay và chân, cho đến khi chỉ còn lại cái đầu.

Verse 46

दृष्ट्वा शिरोवशेषं तु सुप्रसन्नस्सदाशिवः । पुरुषं भीमकर्माणं तमुवाच सविस्मयः

Nhìn thấy chỉ còn lại phần đầu, Sadāśiva luôn cát tường—với lòng vô cùng hài lòng—đã ngỏ lời với Người mạnh mẽ có những hành động khủng khiếp đó, nói trong sự kinh ngạc.

Verse 47

शिव उवाच । हे महागण धन्यस्त्वं मदाज्ञाप्रतिपालकः । संतुष्टश्चास्मि तेऽतीव कर्मणानेन सत्तम

Thần Shiva nói: “Hỡi Maha Gana vĩ đại, ngươi thật có phúc, vì ngươi đã trung thành giữ vững mệnh lệnh của Ta. Ta vô cùng hài lòng với ngươi vì hành động này, hỡi người tốt nhất trong những người đức hạnh.”

Verse 48

त्वं कीर्तिमुखसंज्ञो हि भव मद्द्वारकस्सदा । महागणो महावीरस्सर्वदुष्टभयंकरः

“Ngươi thực sự sẽ được gọi là Kīrtimukha. Hãy luôn là người canh giữ cửa của Ta — một đại thần (gaṇa), một anh hùng dũng mãnh và là nỗi khiếp sợ gieo rắc kinh hoàng cho tất cả những kẻ gian ác.”

Verse 49

मत्प्रियस्त्वं मदर्चायां सदा पूज्योऽहि मज्जनैः । त्वदर्चां ये न कुर्वंति नैव ते मत्प्रियंकराः

Ngươi là người thân ái đối với Ta; vì thế, trong sự thờ phụng Ta, các tín đồ của Ta phải luôn tôn kính và cúng dường ngươi. Kẻ nào không thực hành lễ bái đối với ngươi thì quả thật không phải là người làm điều khiến Ta hoan hỷ.

Verse 50

सनत्कुमार उवाच । इति शंभोर्वरं प्राप्य पुरुषः प्रजहर्ष सः । तदाप्रभृति देवेश द्वारे कीर्तिमुखः स्थितः

Sanatkumāra nói: “Như vậy, sau khi nhận được ân huệ từ Śambhu (Đức Śiva), người ấy hân hoan vô cùng. Từ đó trở đi, ôi Chúa tể chư thiên, Kīrtimukha đứng canh nơi cửa.”

Verse 51

पूजनीयो विशेषेण स गणश्शिवपूजने । नार्चयंतीह ये पूर्वं तेषामर्चा वृथा भवेत्

Trong việc thờ phụng Đức Śiva, vị Gaṇa ấy phải được tôn kính đặc biệt. Ai không lễ bái ngài trước tại đây—trước khi khởi sự pūjā Śiva—thì sự cúng dường của họ trở nên vô ích.