Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 13

त्रिपुरदाहवर्णनम् | Tripura-dāha-varṇanam

Description of the Burning of Tripura

Devanagari script

अथ वा लीलया तस्य सर्वं संघटते मुने । चरितं देवदेवस्य वरदातुर्महेशितुः

Transliteration

atha vā līlayā tasya sarvaṃ saṃghaṭate mune | caritaṃ devadevasya varadāturmaheśituḥ

Translation

Hoặc nữa, hỡi bậc hiền triết, chỉ bằng cuộc Līlā thiêng liêng của Ngài, muôn sự đều hội tụ và thành tựu. Đây là thánh truyện về Maheśvara—Đấng Thần của các thần, bậc đại thí chủ ban phúc.

Word by Word

• अथ: now/then
• अथ: Sambandha (सम्बन्ध/connector)
• Type: Indeclinable
• Root: अथ (अव्यय)
• Form: अव्यय (discourse particle: now/then)

• वा: or
• वा: Sambandha (सम्बन्ध/particle)
• Type: Indeclinable
• Root: वा (अव्यय)
• Form: विकल्प-अव्यय (disjunctive particle: or)

• लीलया: by (mere) play
• लीलया: Karana (करण)
• Type: Noun
• Root: लीला (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, तृतीया (3rd/तृतीया), एकवचन; करण/भाव (by play/sport)

• तस्य: of him/of that (one)
• तस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध (genitive)

• सर्वम्: everything
• सर्वम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: सर्व (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा (1st/प्रथमा), एकवचन; कर्तृ (subject)

• संघटते: comes together/occurs
• संघटते: Kriya (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + घट् (धातु)
• Form: लट् (Present/लट्), आत्मनेपद, प्रथमपुरुष (3rd), एकवचन

• मुने: O sage
• मुने: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: मुनि (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन (Vocative/सम्बोधन), एकवचन

• चरितम्: the deed/episode
• चरितम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: चर् (धातु) → चरित (कृदन्त-प्रातिपदिक)
• Form: भूतकृदन्त (past participial noun), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा/द्वितीया, एकवचन; अत्र प्रथमा (subject/apposition to sarvam)

• देव-देवस्य: of the God of gods
• देव-देवस्य: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: देव (प्रातिपदिक) + देव (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (षष्ठी-तत्पुरुष: देवानां देवः), पुंलिङ्ग, षष्ठी (6th/षष्ठी), एकवचन; सम्बन्ध

• वर-दातुः: of the giver of boons
• वर-दातुः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: वर (प्रातिपदिक) + दातृ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय/षष्ठीभाव: वरं दाति इति), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध

• महे-शितुः: of the great lord (Maheśa)
• महे-शितुः: Sambandha (सम्बन्ध)
• Type: Noun
• Root: महा (प्रातिपदिक) + ईशितृ/ईशितृ (प्रातिपदिक)
• Form: तत्पुरुष-समास (कर्मधारय: महान् ईशिता), पुंलिङ्ग, षष्ठी, एकवचन; सम्बन्ध

Speaker

Suta Goswami

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It teaches that all outcomes ultimately harmonize through Maheshvara’s sovereign grace—His līlā—so the devotee rests in devotion and surrender rather than anxiety over results.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Calling Shiva “Devadeva” and “Varadātā” emphasizes Saguna Shiva as the approachable Lord who responds to worship; the Linga is revered as His accessible form through which His grace ‘brings everything together.’

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is steady japa of the Panchakshara—“Om Namaḥ Śivāya”—with a bhāva of surrender, optionally supported by Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrāksha as aids to Shaiva remembrance.