Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 35

संध्याचरित्रवर्णनम् (Sandhyā-caritra-varṇanam) — “Narration of Sandhyā’s Austerity and Encounter with Śiva”

Devanagari script

उत्पन्नमात्रा देवेश प्राणिनोस्मिन्नभः स्थले । न भवंतु समेनैव सकामास्संभवंतु वै

Transliteration

utpannamātrā deveśa prāṇinosminnabhaḥ sthale | na bhavaṃtu samenaiva sakāmāssaṃbhavaṃtu vai

Translation

Muôn tâu Đấng Chúa tể chư thiên, khi các hữu tình vừa sinh ra trong cõi trời này, xin đừng để họ hiện hữu đồng dạng như nhau; trái lại, xin cho những kẻ còn dục vọng được sinh ra tùy theo khuynh hướng riêng và nghiệp lực của mình.

Word by Word

• उत्पन्न-मात्राः: just born
• उत्पन्न-मात्राः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: उत् + पद् (धातु) + मात्र (प्रातिपदिक)
• Form: क्त-प्रत्ययान्त ‘उत्पन्न’ + ‘मात्र’; पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; तत्पुरुषः (उत्पन्नाः मात्राः = just born)

• देवेश: O Lord of gods
• देवेश: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: देव-ईश (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन; षष्ठी-तत्पुरुषः (देवानाम् ईशः)

• प्राणिनः: living beings
• प्राणिनः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: प्राणिन् (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन

• अस्मिन्: in this
• अस्मिन्: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: इदम् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग/नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; सर्वनाम

• अभः: of the sky
• अभः: Sambandha (सम्बन्ध/षष्ठी)
• Type: Noun
• Root: अभस् (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, षष्ठी-विभक्ति (सम्बन्ध), एकवचन

• स्थले: in the place/region
• स्थले: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: स्थल (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: अव्यय; निषेध (negation)

• भवन्तु: let them be
• भवन्तु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• समेन: equally
• समेन: Karaṇa (करण)
• Type: Adjective
• Root: सम (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, तृतीया-विभक्ति (करण), एकवचन; विशेषण (instrumental ‘equally/by the same measure’)

• एव: indeed
• एव: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: एव (अव्यय)
• Form: अव्यय; अवधारण (emphasis ‘indeed/only’)

• स-कामाः: desireful
• स-कामाः: Karta (कर्ता)
• Type: Adjective
• Root: स (अव्यय/उपसर्गवत्) + काम (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, बहुवचन; कर्मधारयः (कामयुक्ताः)

• सम्भवन्तु: let them come into being
• सम्भवन्तु: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: सम् + भू (धातु)
• Form: लोट्-लकार (Imperative), प्रथम-पुरुष, बहुवचन; परस्मैपद

• वै: indeed
• वै: Sambandha (सम्बन्ध/निपात)
• Type: Indeclinable
• Root: वै (अव्यय)
• Form: अव्यय; निपात (emphatic particle)

Speaker

Brahma

Shaiva Theology

Tattva Level: pasha

Cosmic Context

Cosmic Event: creation/differentiation of beings in the cosmic space (nabhaḥ-sthala)

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

It highlights that embodied life is not uniform: beings arise with differing desires and karmic imprints. From a Shaiva Siddhanta lens, the pashu (soul) experiences varied births under pasha (bondage), and liberation comes by turning from desire toward Shiva (Pati).

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By acknowledging desire-driven differentiation in creation, the verse implicitly points to Saguna Shiva as the compassionate Lord who receives worship and grants purification. Linga-worship and devotion orient the mind away from kāma and toward Shiva, loosening karmic bondage.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

A practical takeaway is japa of the Panchakshara (Om Namaḥ Śivāya) with Tripuṇḍra (bhasma) and Rudrākṣa as aids for reducing desire and stabilizing the mind, especially suited for Mahāśivarātri observance.