Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 66

दिव्य-भवन-छत्र-निर्माणः तथा देवसमाह्वानम्

Divine Pavilion and Canopy; Summoning the Gods

Devanagari script

पूर्ववत्सा सुखं लेभे तत्याज स्वपणं न सः । नेत्याश्चर्यं शिवे तात मंतव्यं परमेश्वरे

Transliteration

pūrvavatsā sukhaṃ lebhe tatyāja svapaṇaṃ na saḥ | netyāścaryaṃ śive tāta maṃtavyaṃ parameśvare

Translation

Như trước đây, Ngài đã có được sự an lạc và hạnh phúc, và Ngài không từ bỏ cam kết của mình. Vì vậy, hỡi người thân yêu, điều này không nên được coi là điều gì đáng kinh ngạc ở Shiva—vì Đấng Tối cao (Paramesvara) luôn có khả năng thực hiện những điều như vậy (ân điển và quyền năng bất diệt).

Word by Word

• पूर्ववत्सा: as before
• पूर्ववत्सा: Kriyāviśeṣaṇa (क्रियाविशेषण)
• Type: Adjective
• Root: पूर्ववत्स (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘as before’ (पूर्ववत्-शब्दात्)

• सुखम्: happiness
• सुखम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: सुख (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• लेभे: obtained
• लेभे: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: लभ् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, आत्मनेपद

• तत्याज: abandoned
• तत्याज: Kriyā (क्रिया)
• Type: Verb
• Root: त्यज् (धातु)
• Form: लिट्-लकार (Perfect), प्रथमपुरुष, एकवचन, परस्मैपद

• स्वपणम्: sleep
• स्वपणम्: Karma (कर्म)
• Type: Noun
• Root: स्वपण (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, द्वितीया-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• सः: he
• सः: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• न: not
• न: Pratiṣedha (प्रतिषेध)
• Type: Indeclinable
• Root: न (अव्यय)
• Form: निषेध-अव्यय (negation particle)

• इति: thus
• इति: Vākyārtha (वाक्यार्थ-सूचक)
• Type: Indeclinable
• Root: इति (अव्यय)
• Form: उद्धरण/वाक्य-परिसमाप्ति-अव्यय (quotative particle)

• आश्चर्यम्: a wonder
• आश्चर्यम्: Karta (कर्ता)
• Type: Noun
• Root: आश्चर्य (प्रातिपदिक)
• Form: नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन

• शिवे: in/with regard to Śiva
• शिवे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: शिव (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन

• तात: O dear (one)
• तात: Sambodhana (सम्बोधन)
• Type: Noun
• Root: तात (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सम्बोधन-विभक्ति, एकवचन

• मन्तव्यम्: should be thought/considered
• मन्तव्यम्: Vidhi (विधि/कर्तव्यता)
• Type: Verb
• Root: मन् (धातु)
• Form: तव्यत्-प्रत्ययान्त (Gerundive/Obligatory), नपुंसकलिङ्ग, प्रथमा-विभक्ति, एकवचन; ‘to be considered’

• परमेश्वरे: in the Supreme Lord
• परमेश्वरे: Adhikaraṇa (अधिकरण)
• Type: Noun
• Root: परम-ईश्वर (प्रातिपदिक)
• Form: पुंलिङ्ग, सप्तमी-विभक्ति (अधिकरण), एकवचन; समासः कर्मधारयः (परमः ईश्वरः)

Speaker

Sūta Gosvāmin (narrating to the sages at Naimiṣāraṇya, within the Satī-khaṇḍa narration)

Shaiva Theology

Tattva Level: pati

Shiva Form: Mahādeva

Shakti Dimension

Shakti Form: Satī

Role: nurturing

Characters & Entities

• Shiva

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse teaches that Śiva’s anugraha (grace) is natural and consistent; what appears miraculous is simply the Supreme Lord’s inherent sovereignty, and steadfastness in one’s sacred resolve is supported by Him.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

By affirming that nothing is ‘astonishing’ for Parameśvara, it strengthens faith in Saguna Śiva worship—such as Linga-upāsanā—where the devotee relies on Śiva’s accessible, compassionate lordship to uphold dharma and grant well-being.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

The practical takeaway is to maintain one’s vrata/paṇa with steadiness and to anchor the mind in Śiva through japa of the Pañcākṣarī (“Om Namaḥ Śivāya”), trusting that the Lord sustains the devotee’s resolve.