Shiva Purana — Rudra Samhita, Shloka 18

सतीकृतप्रार्थना तथा परतत्त्वजिज्ञासा — Satī’s Prayer and Inquiry into the Supreme Principle

Devanagari script

सा भक्तिर्द्विविधा देवि सगुणा निर्गुणा मता । वैधी स्वाभाविकी या या वरा सा त्ववरा स्मृता

Transliteration

sā bhaktirdvividhā devi saguṇā nirguṇā matā | vaidhī svābhāvikī yā yā varā sā tvavarā smṛtā

Translation

Ôi Nữ Thần, bhakti được xem là có hai loại: saguṇā (còn tướng, có phẩm tính) và nirguṇā (vô tướng, không phẩm tính). Trong đó, bhakti theo khuôn phép (vaidhī) và bhakti tự nhiên, tự phát (svābhāvikī)—loại trước được coi là cao quý hơn, còn loại sau được ghi nhớ là thấp hơn.

Word by Word

• सा: that
• सा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• भक्तिः: devotion
• भक्तिः: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: भक्ति (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन

• द्विविधा: twofold
• द्विविधा: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: द्वि (संख्या) + विधा (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; द्विगु-समास: ‘twofold’; विशेषण of भक्तिः

• देवि: O Goddess
• देवि: सम्बोधन (Address)
• Type: Noun
• Root: देवी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, सम्बोधन, एकवचन

• स-गुणा: with attributes (saguṇā)
• स-गुणा: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स (उपसर्ग/अव्यय-पूर्वपद) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष (सह/युक्तार्थ): ‘with qualities’; विशेषण of भक्तिः (one type)

• निर्गुणा: without attributes (nirguṇā)
• निर्गुणा: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: निर् (उपसर्ग) + गुण (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तत्पुरुष: ‘without qualities’; विशेषण of भक्तिः (other type)

• मता: is considered
• मता: कर्तृ-सम्बन्धी विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: मन् (धातु) → मत (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used as predicate: ‘considered/held to be’

• वैधी: scripturally enjoined/ritual (vaidhī)
• वैधी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: वैधी (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (one subtype of bhakti)

• स्वाभाविकी: natural/spontaneous (svābhāvikī)
• स्वाभाविकी: विशेषण (Qualifier)
• Type: Adjective
• Root: स्वभाव (प्रातिपदिक) + इक (तद्धित)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तद्धितान्त (derived adjective) meaning ‘natural/spontaneous’

• या: which (one)
• या: कर्ता (Karta/Subject; correlating)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; यत्-प्रयोग (relative)

• या: which (one)
• या: कर्ता (Karta/Subject; correlating)
• Type: Noun
• Root: यद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; पुनरुक्ति (repetition for distribution)

• वरा: superior
• वरा: कर्तृ-सम्बन्धी विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: वर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate): ‘superior’

• सा: that (one)
• सा: कर्ता (Karta/Subject)
• Type: Noun
• Root: तद् (सर्वनाम-प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; तद्-प्रयोग (correlative)

• तु: but/and
• तु: निपात (Particle)
• Type: Indeclinable
• Root: तु (अव्यय)
• Form: निपात (adversative/contrast particle)

• अवरा: inferior
• अवरा: कर्तृ-सम्बन्धी विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: अवर (प्रातिपदिक)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; विशेषण (predicate): ‘inferior’

• स्मृता: is called/considered
• स्मृता: कर्तृ-सम्बन्धी विधेय (Predicate adjective)
• Type: Adjective
• Root: स्मृ (धातु) → स्मृत (कृदन्त, क्त)
• Form: स्त्रीलिङ्ग, प्रथमा, एकवचन; क्त-प्रत्ययान्त (past passive participle) used as predicate: ‘is said/remembered as’

Speaker

Lord Shiva

Shaiva Theology

Tattva Level: pashu

Shiva Form: Dakṣiṇāmūrti

Shakti Dimension

Shakti Form: Satī

Role: teaching

Ritual Elements

Offering: pushpa

Characters & Entities

• Shiva
• Parvati

FAQs

What is the spiritual significance of this verse in the Shiva Purana?

The verse classifies bhakti and emphasizes that disciplined, scripture-aligned devotion stabilizes the mind and aligns the soul (paśu) with Shiva (Pati), preparing it for grace and liberation—moving from form-based worship toward transcendent realization.

How does this verse relate to the worship of the Linga or Saguna Shiva?

Saguṇa bhakti naturally includes Linga worship, mantra-japa, and temple observances. The verse highlights vaidhī bhakti—worship performed as taught in scripture—supporting steady devotion to Saguna Shiva, which can mature into nirguṇa-oriented insight.

What ritualistic or meditative practice is suggested here?

It points to vaidhī practice: daily Panchākṣarī japa (“Om Namaḥ Śivāya”), Linga pūjā with proper rules, and supportive disciplines like wearing rudrākṣa and applying tripuṇḍra (bhasma) as part of regulated Shaiva sādhanā.